ابوالفتح گیلانی
ابوالفتح گیلانی (954-997ق)، مسیحالدین فرزند عبدالرزاق گیلانی، پزشک و ادیب ایرانی دربار جلالالدین اکبر، پادشاه گورکانی هند. در لاهیجان زاده شد. پدرش دانشمند و دولتمردی بنام بود که با فتح گیلان به دست شاه طهماسب صفوی، به زندان افتاد و چندی بعد درگذشت[۱][۲][۳]. ابوالفتح همراه دو برادر کهتر پس از چندی به هند رفت و از همان آغاز تا هنگام مرگ مشاغل دیوانی و سپاهی بسیاری را بر عهده رفت[۱]. وی که خود سخنوری چیره دست بود با حمایت بیدریغ از شاعران و ادیبان بنامی چون عرفی شیرازی[۴]، شاعران بسیاری را برای مهاجرت به هند ترغیب کرد و در پیداش سبک هندی* تأثیری قابل توجه داشت[۱]. نامههای وی که با عنوان رقعات به چاپ رسیده[۲] نمونهای از نثر روان فارسی است[۱]. همچنین گفتهاند که ابوالفتح برای کاهش مضرات دود توتون، که تازه به هند رسیده بود، قلیان را اختراع کرد تا توتون از آب (به صورت فیلتر) بگذرد. ظاهراً رسالهای مهم نیز در این باره نوشت[۵][۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ کرامتی، یونس. «ابوالفتح گیلانی»، دایرة المعارف بزرگ اسلامی. ج 6، صص 106-109.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ گیلانی، ابوالفتح. رقعات. به کوشش محمد بشیر حسین، لاهور: 1968م، بویژه صفحات 101، 129، 138.
- ↑ علامی، ابوالفضل. اکبرنامه. کلکته: 1886م، بهویژه ج3، ص 144.
- ↑ عرفی شیرازی. کلیات اشعار. به کوشش جواهری، تهران: کتابخانة سنایی، ص 14-18، 29-30، 82-86.
- ↑ Elgood, C. L., Safavid Medical Practice, London, 1970.
- ↑ Nasr, H., Islamic Science, London, 1976.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
یونس كرامتی