تفتان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۸

کوه تفتان در زاهدان ، برگرفته از سایت تریپ تودی، قابل بازیابی ازhttps://www.triptoday.ir/

تفتان، کوهی آتش‌فشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوب‌شرقی زاهدان و 45 کیلومتری شمال شهر خاش^[۱].

قله آن با '50 ْ61 - '15 ْ61 طول شرقی و '30 ْ28 - '5 ْ28 عرض شمالی^[۲] مرتفع‌ترین نقطه استان سیستان و بلوچستان است. پیدایش تفتان را باید از وقایع مهم اواخر دوران سوم زمین‌شناسی در مشرق ایران به حساب آورد. این کوه آتش‌فشان یکی از بلند‌ترین کوه‌های مشرق ایران است. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا 4050 متر و نسبت به زمین های اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است^[۳].

کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است^[۴]این کوه از دو قلّه مهم به نام زیارت کوه و مادر کوه تشکیل شده و قلّه‌های کوچک‌تری نیز به نام‌های شهسواران، سیاه‌بندان، خارستان و انجیرک و غیره نیز در آن به چشم می‌خورد^[۵]. آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرایط نیمه ‌فعال به سر می‌برد و مقدار زیادی از گازهای زرد و سفید رنگ از آن متصاعد می‌گردد ^[۶]و در اطراف آن چشمه‌های آب گرم دیده می‌شود^[۷]. پیرامون کوه تفتان دره‌های متعددی وجود دارد که آب‌های قسمت‌های شمالی و شرقی آن به رود میرجاوه می‌ریزد و آب دره‌های جنوبی آن به دره خاش سرازیر می‌شود. به سبب ارتفاع بسیار و دره‌های پرآبی که این کوه در آن منطقه گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه ریگی و دیگر عشایر بلوچ ساکن پیرامون شهرستان خاش است^[۸].سالانه حدود 20000 کوه‌نورد از سراسر ایران برای کوه‌نوردی به تفتان می‌آیند^[۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ درويش‌زاده، علي. زمين‌شناسي ايران. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.
↑ معرفت، احمد. كوه‌ها و غارهاي ايران. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.
↑ افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، رشد، آموزش جغرافيا. ش 11، 1366، ص 21-18.
↑ جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج 1، كوه‌ها و كوه‌نامة ايران، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.
↑ همان. ج 3، دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.
↑ محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة تحقيقات جغرافيايي. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.
↑ سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. جغرافياي استان سيستان و بلوچستان. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.
↑ افشار سيستاني. همان. ص 20.
↑ جغرافياي استان سيستان و بلوچستان. همان، ص 84.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

شوکت مقیمی

[1] درويش‌زاده، علي. زمين‌شناسي ايران. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.

[2] معرفت، احمد. كوه‌ها و غارهاي ايران. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.

[3] افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، رشد، آموزش جغرافيا. ش 11، 1366، ص 21-18.

[4] جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج 1، كوه‌ها و كوه‌نامة ايران، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.

[5] همان. ج 3، دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.

[6] محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة تحقيقات جغرافيايي. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.

[7] سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. جغرافياي استان سيستان و بلوچستان. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.

[8] افشار سيستاني. همان. ص 20.

[9] جغرافياي استان سيستان و بلوچستان. همان، ص 84.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''تفتان'''، كوهي آتش‌فشاني در 99 كيلومتري جنوب ـ جنوب‌شرقي زاهدان و 45 كيلومتري شمال شهر خاش<ref>درويش‌زاده، علي. '''''زمين‌شناسي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.</ref>.<sup>1</sup>
+[[پرونده:تفتان.jpg|بندانگشتی|کوه تفتان در زاهدان ، برگرفته از سایت تریپ تودی، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.triptoday.ir/]]
+'''تفتان'''، کوهی آتش‌فشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوب‌شرقی [[زاهدان]] و 45 کیلومتری شمال شهر خاش<ref>درويش‌زاده، علي. '''''زمين‌شناسي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.</ref>.
-قلة آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول شرقي و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض شمالي<ref>     معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و غارهاي ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.</ref> مرتفع‌ترين نقطة استان سيستان و بلوچستان است. پيدايش تفتان را بايد از وقايع مهم اواخر دوران سوم زمين‌شناسي در مشرق ايران به حساب آورد. اين كوه آتش‌فشان يكي از بلند‌ترين كوه‌هاي مشرق ايران است. ارتفاع بلندترين نقطة آن از سطح دريا 4050 متر و نسبت به زمين هاي اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است<ref>  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.</ref>.
+قله آن با '50  ْ61 - '15  ْ61 طول شرقی و '30  ْ28 - '5  ْ28 عرض شمالی<ref>     معرفت، احمد. '''''كوه‌ها و غارهاي ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.</ref> مرتفع‌ترین نقطه استان سیستان و بلوچستان است. پیدایش تفتان را باید از وقایع مهم اواخر دوران سوم زمین‌شناسی در مشرق ایران به حساب آورد. این کوه آتش‌فشان یکی از بلند‌ترین کوه‌های مشرق [[کشور ایران|ایران]] است. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا 4050 متر و نسبت به زمین های اطراف حدود 2600 متر برجسته‌تر است<ref>  افشارسيستاني، ايرج. «تفتان آتش‌فشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.</ref>.
-كوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است<ref>جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.</ref>اين كوه از دو قلّة مهم به نام زيارت كوه و مادر كوه تشكيل شده و قلّه‌هاي كوچك‌تري نيز به نام‌هاي شهسواران، سياه‌بندان، خارستان و انجيرك و غيره نيز در آن به چشم مي‌خورد<ref>    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.</ref>.<sup>5</sup> آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرايط نيمه ‌فعال به سر مي‌برد و مقدار زيادي از گازهاي زرد و سفيد رنگ از آن متصاعد مي‌گردد <ref>محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.</ref><sup>6</sup> و در اطراف آن چشمه‌هاي آب گرم ديده مي‌شود<ref>سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.</ref>.<sup>7</sup> پيرامون كوه تفتان دره‌هاي متعددي وجود دارد كه آب‌هاي قسمت‌هاي شمالي و شرقي آن به رود ميرجاوه مي‌ريزد و آب دره‌هاي جنوبي آن به درة خاش سرازير مي‌شود. به سبب ارتفاع بسيار و دره‌هاي پرآبي كه اين كوه در آن منطقة گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ييلاق مردم طايفة ريگي و ديگر عشاير بلوچ ساكن پيرامون شهرستان خاش است<ref>افشار سيستاني. همان. ص 20.</ref>.<sup>8</sup> سالانه حدود 20000 كوه‌نورد از سراسر ايران براي كوه‌نوردي به تفتان مي‌آيند<ref> '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.</ref>.<sup>9</sup>
+کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است<ref>جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 1، ''كوه‌ها و كوه‌نامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 158.</ref>این کوه از دو قلّه مهم به نام زیارت کوه و مادر کوه تشکیل شده و قلّه‌های کوچک‌تری نیز به نام‌های شهسواران، سیاه‌بندان، خارستان و انجیرک و غیره نیز در آن به چشم می‌خورد<ref>    همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 293.</ref>. آتش‌فشان تفتان در حال حاضر در شرایط نیمه ‌فعال به سر می‌برد و مقدار زیادی از گازهای زرد و سفید رنگ از آن متصاعد می‌گردد <ref>محمودي، فرج‌الله؛ پوركرماني، محسن. «بحثي پيرامون ژئومورفولوژي سيستان»، فصلنامة '''''تحقيقات جغرافيايي'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.</ref>و در اطراف آن چشمه‌های آب گرم دیده می‌شود<ref>سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايران، 1383، ص 3.</ref>. پیرامون کوه تفتان دره‌های متعددی وجود دارد که آب‌های قسمت‌های شمالی و شرقی آن به رود میرجاوه می‌ریزد و آب دره‌های جنوبی آن به دره خاش سرازیر می‌شود. به سبب ارتفاع بسیار و دره‌های پرآبی که این کوه در آن منطقه گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه ریگی و دیگر عشایر بلوچ ساکن پیرامون شهرستان خاش است<ref>افشار سيستاني. همان. ص 20.</ref>.سالانه حدود 20000 کوه‌نورد از سراسر ایران برای کوه‌نوردی به تفتان می‌آیند<ref> '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. همان، ص 84.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
+* [[الوند]]
+* [[زاگرس]]
+* [[بینالود]]
 == مآخذ ==