الوند
الوند، کوهستان، سلسله کوهی با جهت جنوب شرقی- شمال غربی، در استان همدان. کوهستان الوند در میان جاده پیوستهای که شهرهای همدان و بهار (در شمال)، اسدآباد (در غرب) و تویسرکان (در جنوب) را به هم متصل میسازد، قرار دارد. این کوهستان از مرزهای غربی استان شروع میشود و تا حوالی شهر «ازندریان» در نزدیکی جاده همدان- ملایر امتداد مییابد[۱].
بلندترین قلّه آن با ارتفاع 3580 متر، الوند نام دارد که در حدود بیست کیلومتری جنوب مرکز استان (همدان) واقع است. وسعت این کوهستان حدود 1300 کمـ و یکی از کوهستانهای فرعی سلسله جبال زاگرس است و کوههای شاهنشین بزرگ با ارتفاع 3540 متر و گاوبر با ارتفاع 3450 متر از دیگر قلههای مرتفع کوهستان الوند به شمار میآید[۲].این کوهستان از نظر زمینشناسی یک «باتولیت» یعنی تودهای از سنگهای آذرین درونی و به شکل گنبدی و مخروطی است[۳].
رودخانههای قوریچای، قرهچای از دامنههای شمالی و رودخانههای یوخاریچای و خرمآباد از دامنههای خاوری و رودخانههای قلقلرود و خرمرود از دامنههای جنوبی و غربی این کوهستان سرچشمه میگیرند. میزان بارندگی سالیانه کوهستان الوند حدود 400 تا 500 میلیمتر است. وجود ارتفاعات الوند، در آب و هوای همدان و مناطق اطراف تأثیر بسیاری دارد[۴].
دامنههای جنوبی کوهستان پوشیده از درختهای گردو، توت و میوههای دیگر است. دو کتیبه از داریوش اول و خشیارشای اول در محلی به ارتفاع 2.133 متر در دامنه الوند به نام گنجنامه وجود دارد[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ سازمان نقشهبرداری کشور. نقشه راههای ایران. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1384.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 1، کوهها و کوهنامه ایران، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 77-79.
- ↑ سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی. جغرافیای استان همدان. چ 4، تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران، 1381، ص4.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 1، کوهها و کوهنامه ایران، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 79.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ذیل «الوند».
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
کبری حکیمیان