تفتان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:تفتان.jpg|بندانگشتی|کوه تفتان در زاهدان ، برگرفته از سایت تریپ تودی، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.triptoday.ir/]] | [[پرونده:تفتان.jpg|بندانگشتی|کوه تفتان در زاهدان ، برگرفته از سایت تریپ تودی، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.triptoday.ir/]] | ||
'''تفتان'''، کوهی آتشفشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوبشرقی [[زاهدان]] و 45 کیلومتری شمال شهر خاش<ref>درويشزاده، | '''تفتان'''، کوهی آتشفشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوبشرقی [[زاهدان]] و 45 کیلومتری شمال شهر خاش<ref>درويشزاده، علی. '''''زمينشناسی ايران'''''. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.</ref>. | ||
قله آن با '50 ْ61 - '15 ْ61 طول شرقی و '30 ْ28 - '5 ْ28 عرض شمالی<ref> | قله آن با '50 ْ61 - '15 ْ61 طول شرقی و '30 ْ28 - '5 ْ28 عرض شمالی<ref> معرفت، احمد. '''''كوهها و غارهای ايران'''''. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.</ref> مرتفعترین نقطه [[استان سیستان و بلوچستان]] است. پیدایش تفتان را باید از وقایع مهم اواخر دوران سوم زمینشناسی در مشرق ایران به حساب آورد. این کوه آتشفشان یکی از بلندترین کوههای مشرق [[کشور ایران|ایران]] است. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا 4050 متر و نسبت به زمین های اطراف حدود 2600 متر برجستهتر است<ref> افشارسيستانی، ايرج. «تفتان آتشفشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 21-18.</ref>. | ||
کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است<ref> | کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است<ref>جعفری، عباس. '''''گيتاشناسی ايران'''''. ج 1، ''كوهها و كوهنامه ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسی، 1379، ص 158.</ref> این کوه از دو قلّه مهم به نام زیارت کوه و مادر کوه تشکیل شده و قلّههای کوچکتری نیز به نامهای شهسواران، سیاهبندان، خارستان و انجیرک و غیره نیز در آن به چشم میخورد<ref>جعفری، عباس. '''''گيتاشناسی ايران'''''. ج 3، ''دايره المعارف جغرافيايی ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسی، 1379، ص 293.</ref>. آتشفشان تفتان در حال حاضر در شرایط نیمه فعال به سر میبرد و مقدار زیادی از گازهای زرد و سفید رنگ از آن متصاعد میگردد <ref>محمودی، فرجالله؛ پوركرمانی، محسن. «بحثی پيرامون ژئومورفولوژی سيستان»، فصلنامه '''''تحقيقات جغرافيايی'''''. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.</ref> و در اطراف آن چشمههای آب گرم دیده میشود<ref>سازمان پژوهش و برنامهريزی آموزشی. '''''جغرافيای استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتابهای درسی ايران، 1383، ص 3.</ref>. | ||
پیرامون کوه تفتان درههای متعددی وجود دارد که آبهای قسمتهای شمالی و شرقی آن به رود میرجاوه میریزد و آب درههای جنوبی آن به دره خاش سرازیر میشود. به سبب ارتفاع بسیار و درههای پرآبی که این کوه در آن منطقه گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه ریگی و دیگر عشایر [[بلوچ]] ساکن پیرامون شهرستان خاش است<ref> افشارسيستانی، ايرج. «تفتان آتشفشان بالقوه»، '''''رشد، آموزش جغرافيا.''''' ش 11، 1366، ص 20.</ref>.سالانه حدود 20000 کوهنورد از سراسر ایران برای کوهنوردی به تفتان میآیند<ref>سازمان پژوهش و برنامهريزی آموزشی. '''''جغرافيای استان سيستان و بلوچستان'''''. تهران: شركت چاپ و نشر كتابهای درسی ايران، 1383، ص 84.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۲: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
شوکت مقیمی | شوکت مقیمی | ||
[[رده:جغرافیا]] | |||
نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۶
تفتان، کوهی آتشفشانی در 99 کیلومتری جنوب ـ جنوبشرقی زاهدان و 45 کیلومتری شمال شهر خاش[۱].
قله آن با '50 ْ61 - '15 ْ61 طول شرقی و '30 ْ28 - '5 ْ28 عرض شمالی[۲] مرتفعترین نقطه استان سیستان و بلوچستان است. پیدایش تفتان را باید از وقایع مهم اواخر دوران سوم زمینشناسی در مشرق ایران به حساب آورد. این کوه آتشفشان یکی از بلندترین کوههای مشرق ایران است. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا 4050 متر و نسبت به زمین های اطراف حدود 2600 متر برجستهتر است[۳].
کوه تفتان در محل به نام چهل تن معروف است[۴] این کوه از دو قلّه مهم به نام زیارت کوه و مادر کوه تشکیل شده و قلّههای کوچکتری نیز به نامهای شهسواران، سیاهبندان، خارستان و انجیرک و غیره نیز در آن به چشم میخورد[۵]. آتشفشان تفتان در حال حاضر در شرایط نیمه فعال به سر میبرد و مقدار زیادی از گازهای زرد و سفید رنگ از آن متصاعد میگردد [۶] و در اطراف آن چشمههای آب گرم دیده میشود[۷].
پیرامون کوه تفتان درههای متعددی وجود دارد که آبهای قسمتهای شمالی و شرقی آن به رود میرجاوه میریزد و آب درههای جنوبی آن به دره خاش سرازیر میشود. به سبب ارتفاع بسیار و درههای پرآبی که این کوه در آن منطقه گرم و سوزان دارد، در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه ریگی و دیگر عشایر بلوچ ساکن پیرامون شهرستان خاش است[۸].سالانه حدود 20000 کوهنورد از سراسر ایران برای کوهنوردی به تفتان میآیند[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ درويشزاده، علی. زمينشناسی ايران. تهران: اميركبير، 1380، ص 760.
- ↑ معرفت، احمد. كوهها و غارهای ايران. تهران: كانون معرفت تهران، 1352، ص 311.
- ↑ افشارسيستانی، ايرج. «تفتان آتشفشان بالقوه»، رشد، آموزش جغرافيا. ش 11، 1366، ص 21-18.
- ↑ جعفری، عباس. گيتاشناسی ايران. ج 1، كوهها و كوهنامه ايران، چ 2، تهران: گيتاشناسی، 1379، ص 158.
- ↑ جعفری، عباس. گيتاشناسی ايران. ج 3، دايره المعارف جغرافيايی ايران، چ 1، تهران: گيتاشناسی، 1379، ص 293.
- ↑ محمودی، فرجالله؛ پوركرمانی، محسن. «بحثی پيرامون ژئومورفولوژی سيستان»، فصلنامه تحقيقات جغرافيايی. مشهد: 1367، س 3، ش 9، ص 100.
- ↑ سازمان پژوهش و برنامهريزی آموزشی. جغرافيای استان سيستان و بلوچستان. تهران: شركت چاپ و نشر كتابهای درسی ايران، 1383، ص 3.
- ↑ افشارسيستانی، ايرج. «تفتان آتشفشان بالقوه»، رشد، آموزش جغرافيا. ش 11، 1366، ص 20.
- ↑ سازمان پژوهش و برنامهريزی آموزشی. جغرافيای استان سيستان و بلوچستان. تهران: شركت چاپ و نشر كتابهای درسی ايران، 1383، ص 84.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
شوکت مقیمی