دایره المعارف بزرگ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۹

دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، بزرگترین دایره‌المعارف تخصصی به زبان فارسی درباره مردم، فرهنگ و تمدن در جهان اسلام. تألیف و تدوین این اثر در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی به سرپرستی سید محمد کاظم موسوی بجنوردی از 1362 ش آغاز شد و تاکنون (1387 ش) 16 مجلّد از آن از مدخل «آب» تا «ثابت‌‌بن قره» انتشار یافته است. این دایره‌المعارف با مقالاتی بلند، میانه و کوتاه همه حوزه‌های مربوط به دانش‌ها، هنرها و معارف اسلامی مانند علوم قرآنی، اصول عقاید، فقه، کلام، حدیث، رجال، ادیان، ملل و نحل، منطق، فلسفه، عرفان، ادبیات، هنر، مردم‌شناسی، معماری، تاریخ، جغرافیا، ریاضیات، نجوم، طب و سایر حوزه‌های معرفتی را در برمی‌گیرد^[۱]^[۲].

مقالات این دایره‌المعارف تألیفی و پژوهشی و نظام تنظیم و تدوین آن الفبایی است. مقالات با ذکر نام مؤلف و مشخصات منابع مورد استفاده در مقاله در پایان مقالات، ارجاعات کتاب‌شناسی مطالب در درون متن آمده‌اند^[۳]. مقالات مستند به موثق‌ترین منابع و تازه‌ترین اطلاعات است^[۱]. جلد اول آن در 1367ش منتشر شده و شماه مجلدات آن 35 پیش‌بینی شده است. هر مجلد معمولاً حدود 750 صفحه دو ستونی در قطع رحلی است^[۲].

در تألیف این دانشنامه کوشش شده است تا اثری جایگزین دایره‌المعارف اسلام و حتی‌المقدور بر کنار از نقص‌های آن شود و بهترین و موثق‌ترین منابع برای آغاز هر گونه پژوهشی در حوزه مطالعات اسلامی شود و نیاز علمی جوامع اسلامی را در این زمینه برآورده سازد^[۴]. برخی از عنوان‌های مدخل‌های آن مانند «اسلام» و «ایران» بسیار مفصل و بطور جداگانه به صورت کتاب به چاپ رسیده‌اند^[۵]. این دایره‌المعارف هم‌زمان به زبان عربی و با نام دایره‌المعارف‌الاسلامیه‌الکبری برای آشنایی دنیای اسلامی عرب زبان و محققان اسلام‌شناس عربی‌دان منتشر می‌شود. تاکنون 6 مجلد آن انتشار یافته است. همچنین برای آشنایی دنیای انگلیسی زبان این اثر با همکاری علمی مؤسسه اسماعیلی لندن به سر ویراستاری دکتر مادلونگ به زبان انگلیسی ترجمه می‌شود^[۶]^[۷]. جلد نخست این اثر را مؤسسه انتشاراتی بریل در هلند در 2008/ 1387 چاپ و منتشر کرد.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

1- دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه»؛ دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: 4 تا 7.

2- مقدسی، مهناز، دانشنامه‌های ایرانی، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81.

3- دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، همانجا.

4- دانشنامه ایران، همانجا.

5- دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 8- 9.

6- مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، کتاب ماه کلیات، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.

7- گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» کتاب ماه کلیات، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.؛ دانشنامه ایران، 7، 8.

مهناز مقدسی

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه».
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص. 4 تا 7.
↑ مقدسی، مهناز، دانشنامه‌های ایرانی، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81.
↑ دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، ص. 8-9.
↑ مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، کتاب ماه کلیات، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.
↑ گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» کتاب ماه کلیات، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.
↑ دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص 7و 8.

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه».

[:1-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص. 4 تا 7.

[3] مقدسی، مهناز، دانشنامه‌های ایرانی، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81.

[4] دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، ص. 8-9.

[5] مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، کتاب ماه کلیات، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.

[6] گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» کتاب ماه کلیات، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.

[7] دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص 7و 8.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''، بزرگترین دایره‌المعارف تخصصی به زبان فارسی دربارة مردم، فرهنگ و تمدن در جهان [[اسلام]]. تألیف و تدوین این اثر در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی به سرپرستی سید محمد کاظم موسوی بجنوردی از 1362 ش آغاز شد و تاکنون (1387 ش) 16 مجلّد از آن از مدخل «آب» تا «ثابت‌‌بن قره» انتشار یافته است. این دایره‌المعارف با مقالاتی بلند، میانه و کوتاه همه حوزه‌های مربوط به دانش‌ها، هنرها و معارف اسلامی مانند علوم قرآنی، اصول عقاید، فقه، کلام، حدیث، رجال، ادیان، ملل و نحل، منطق، فلسفه، عرفان، ادبیات، هنر، مردم‌شناسی، معماری، تاریخ، جغرافیا، ریاضیات، نجوم، طب و سایر حوزه‌های معرفتی را در برمی‌گیرد.<sup>1</sup> مقالات این دایره‌المعارف تألیفی و پژوهشی و نظام تنظیم و تدوین آن الفبایی است. مقالات با ذکر نام مؤلف و مشخصات منابع مورد استفاده در مقاله در پایان مقالات، ارجاعات کتاب‌شناسی مطالب در درون متن آمده‌اند.<sup>2</sup> مقالات مستند به موثق‌ترین منابع و تازه‌ترین اطلاعات است.<sup>3</sup> جلد اول آن در 1367ش منتشر شده و شماه مجلدات آن 35 پیش‌بینی شده است. هر مجلد معمولاً حدود 750 صفحة دو ستونی در قطع رحلی است.<sup>4</sup> در تألیف این دانشنامه کوشش شده است تا اثری جایگزین دایره‌المعارف اسلام و حتی‌المقدور بر کنار از نقص‌های آن شود و بهترین و موثق‌ترین منابع برای آغاز هر گونه پژوهشی در حوزة مطالعات اسلامی شود و نیاز علمی جوامع اسلامی را در این زمینه برآورده سازد.<sup>5</sup> برخی از عنوان‌های مدخل‌های آن مانند «اسلام» و «ایران» بسیار مفصل و بطور جداگانه به صورت کتاب به چاپ رسیده‌اند.<sup>6</sup> این دایره‌المعارف هم‌زمان به زبان عربی و با نام '''''دایره‌المعارف‌الاسلامیه‌الکبری''''' برای آشنایی دنیای اسلامی عرب زبان و محققان اسلام‌شناس عربی‌دان منتشر می‌شود. تاکنون 6 مجلد آن انتشار یافته است. همچنین برای آشنایی دنیای انگلیسی زبان این اثر با همکاری علمی مؤسسه اسماعیلی لندن به سر ویراستاری دکتر مادلونگ به زبان انگلیسی ترجمه می‌شود.<sup>7</sup> جلد نخست این اثر را مؤسسة انتشاراتی بریل در هلند در 2008/ 1387 چاپ و منتشر کرد.
+'''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''، بزرگترین دایره‌المعارف تخصصی به زبان فارسی درباره مردم، فرهنگ و تمدن در جهان [[اسلام]]. تألیف و تدوین این اثر در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی به سرپرستی سید محمد کاظم موسوی بجنوردی از 1362 ش آغاز شد و تاکنون (1387 ش) 16 مجلّد از آن از مدخل «آب» تا «ثابت‌‌بن قره» انتشار یافته است. این دایره‌المعارف با مقالاتی بلند، میانه و کوتاه همه حوزه‌های مربوط به دانش‌ها، هنرها و معارف اسلامی مانند علوم قرآنی، اصول عقاید، فقه، کلام، حدیث، رجال، ادیان، ملل و نحل، منطق، فلسفه، عرفان، ادبیات، هنر، مردم‌شناسی، معماری، تاریخ، جغرافیا، ریاضیات، نجوم، طب و سایر حوزه‌های معرفتی را در برمی‌گیرد<ref name=":0">'''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه».</ref><ref name=":1">'''''دانشنامه ایران'''''، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص. 4 تا 7.</ref>.
+مقالات این دایره‌المعارف تألیفی و پژوهشی و نظام تنظیم و تدوین آن الفبایی است. مقالات با ذکر نام مؤلف و مشخصات منابع مورد استفاده در مقاله در پایان مقالات، ارجاعات کتاب‌شناسی مطالب در درون متن آمده‌اند<ref>مقدسی، مهناز، '''''دانشنامه‌های ایرانی'''''، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81. </ref>. مقالات مستند به موثق‌ترین منابع و تازه‌ترین اطلاعات است<ref name=":0" />. جلد اول آن در 1367ش منتشر شده و شماه مجلدات آن 35 پیش‌بینی شده است. هر مجلد معمولاً حدود 750 صفحه دو ستونی در قطع رحلی است<ref name=":1" />.
-'''''مآخذ:'''''
+در تألیف این دانشنامه کوشش شده است تا اثری جایگزین دایره‌المعارف اسلام و حتی‌المقدور بر کنار از نقص‌های آن شود و بهترین و موثق‌ترین منابع برای آغاز هر گونه پژوهشی در حوزه مطالعات اسلامی شود و نیاز علمی جوامع اسلامی را در این زمینه برآورده سازد<ref>'''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، ص. 8-9.</ref>. برخی از عنوان‌های مدخل‌های آن مانند «[[اسلام]]» و «[[کشور ایران|ایران]]» بسیار مفصل و بطور جداگانه به صورت کتاب به چاپ رسیده‌اند<ref>مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، '''''کتاب ماه کلیات'''''، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.</ref>. این دایره‌المعارف هم‌زمان به زبان [[عربی]] و با نام '''''دایره‌المعارف‌الاسلامیه‌الکبری''''' برای آشنایی دنیای اسلامی عرب زبان و محققان اسلام‌شناس عربی‌دان منتشر می‌شود. تاکنون 6 مجلد آن انتشار یافته است. همچنین برای آشنایی دنیای انگلیسی زبان این اثر با همکاری علمی مؤسسه اسماعیلی لندن به سر ویراستاری دکتر مادلونگ به زبان انگلیسی ترجمه می‌شود<ref>گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» '''''کتاب ماه کلیات'''''، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.</ref><ref>'''''دانشنامه ایران'''''، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص 7و 8.</ref>. جلد نخست این اثر را مؤسسه انتشاراتی بریل در هلند در 2008/ 1387 چاپ و منتشر کرد.
--    '''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه»؛ دانشنامة ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: 4 تا 7.
+== نیز نگاه کنید به ==
+* [[اسلام]]
+* [[کشور ایران]]
+== مآخذ ==
+-    '''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه»؛ دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: 4 تا 7.
 -    مقدسی، مهناز، '''''دانشنامه‌های ایرانی'''''، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81.
@@ خط ۱۰: / خط ۱۷: @@
 -    دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، همانجا.
--    دانشنامة ایران، همانجا.
+-    دانشنامه ایران، همانجا.
 -    دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 8- 9.
@@ خط ۱۶: / خط ۲۳: @@
 -    مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، کتاب ماه کلیات، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.
--     گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» کتاب ماه کلیات، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.؛ دانشنامة ایران، 7، 8.
+-     گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» کتاب ماه کلیات، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.؛ دانشنامه ایران، 7، 8.
 مهناز مقدسی