مظفریان: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''مظفريان،''' يا آل مظفر، سلسلهاي از حكومتهاي محلي بعد از سقوط ايل خانان كه در فارس و كرمان و يزد و برخي جاهاي ديگر 713-795ق/1314-1393م حكومت ميكردند. نسب آنها به يكي از خاندانهاي عرب مهاجر خراسان ميرسد<sup>1</sup> كه در ايام حملة مغول به يزد رفتند...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[مظفریان]]،''' یا ال مظفر، سلسلهای از حکومتهای محلی بعد از سقوط ایل خانان که در فارس و کرمان و یزد و برخی جاهای دیگر 713-795ق/1314-1393م حکومت میکردند. نسب انها به یکی از خاندانهای عرب مهاجر خراسان میرسد <ref>ستوده، حسینقلی. '''''تاریخ آل مظفر'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1346،ص58.</ref>که در ایام حمله مغول به یزد رفتند و به خدمت علاءالدوله اتابک محلی درامدند و بعداً به خدمت هولاکو رفتند و سر سلسله این خاندان شرفالدین مظفر حاکم میبد گردید <ref>كتبی، محمود. '''''تاریخ ال مظفر'''''. چاپ عبدالحسین نوائی، تهران: امیركبیر، 1364، ص30.</ref>و تا دوران اولجایتو در ان شهر باقیماند. پسرش مبارزالدین محمد که در دربار اولجایتو بود با مرگ پدر به میبد بازگشت و اتابکان یزد را برانداخت و به جنگ نکوداریان رفت. او با امیرغیاثالدین کیخسرو اینجو متحد شد و با استفاده از اغتشاشاتی که بعد از مرگ ابوسعید ایلخانی رخ داد ابواسحاق اینجو را عقب راند و فارس را متصرف نمود و سپس با ازدواج با دختر حکمران قتلغ خانی کرمان این ایالت را هم به دست اورد و سپس تبریز را هم گرفت امّا قادر به نگهداری ان نشد<ref>نبئی، '''''ابوالفضل.''''' '''''اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم'''''. دانشگاه فردوسی مشهد، 1375، ص67.</ref>. پسرش شاه شجاع او را از سلطنت خلع کرد امّا پسر دیگرش محمود شاه که در اصفهان بود با شاه شجاع مخالفت کرد. محمود از ال جلایر کمک گرفت و اصفهان را نگه داشت. شاه شجاع لشکر به اذربایجان برد و با سلطان حسین بن اویس جلایری جنگید. ظهور تیمور شاه شجاع را بر ان داشت تا تسلیم فاتح بزرگ شود<ref>رویمر. ه. ر. '''''ال مظفر،''''' '''''تاریخ ایران دوره تیموریان'''''. پژوهشی دانشگاه كمبریج ، ترجمه یعقوب اژند، جامی، 1379، ص24.</ref>. شاه شجاع و شاه محمود جنگهای متعددی با هم نمودند که باعث تضعیف قدرت انها شد و با مرگ شاه محمود این منازعات ادامه داشت. جانشینان شاه شجاع نیز محتاط نبودند و پراکندگی در این سلسله با تقسیم ایالات مظفری بین پسران شاه شجاع ادامه یافت<ref>شعبانی، رضا. '''''مروری كوتاه به تاریخ ایران'''''. تهران: سخن، 1380،ص 498.</ref>. در فارس زینالعابدین علی نخست با تیمور از در دوستی درامد اما پس از قتل شش عامل مالیاتی تیمور در اصفهان، تیمور در 789ق به اصفهان امد و زینالعابدین به سمت بغداد فرار کرد و در نزدیکی شوشتر به زندان شاه منصور افتاد<ref>بیات، عزیرالله. '''''كلیات تاریخ ایران'''''. میراث ملل، 1370، ص 367.</ref>. | ||
شاه | شاه یحیی(795-789ق) از طرف تیمور حاکم فارس شد امّا شاه منصور او را از شیراز به یزد فراری داد. یحیی برای گرفتن کرمان با سلطان احمد جنگید و شکست خورد<ref>باسورث، ادموند كلیفورد. '''''سلسلههای اسلامی جدید'''''. ترجمه فریدون بدرهای، باز، 1381، ص 506.</ref>. | ||
سرانجام شاه منصور | سرانجام شاه منصور مظفری در صدد حمله به امیرتیمور برامد. اما تیمور در 795ق (1397م) بر ان شد تا معاندان را براندازد. در این بین شاه منصور با سلطان احمد و ایلدرم بایزید عثمانی وارد مذاکره شد که ثمری نداشت و حمله غافلگیرکننده تیمور فرصت هر کاری را از او گرفت. شاه منصور در مصاف با تیمور رشادتها و دلاوریهایی از خود نشان داد اما به دلیل خیانت اطرافیان کاری از پیش نبرد و مردانه در جنگ کشته شد. (795ق) | ||
با قتل او | با قتل او حکومت المظفر به پایان رسید. تیمور بعد از تصرف شیراز دستور داد تا تمام شاهزادگان و بازماندگان خاندان مظفری را گرد اورند و بعد از مصادره اموال انان را در قریه ماهیار از توابع قمشه اصفهان قتل عام نمایند. | ||
قلمرو | قلمرو حکومتی مظفریان به مرکز و جنوب ایران را در برمیگرفت و گاه تا اذربایجان امتداد مییافت، یزد، شیراز، کرمان و اصفهان از مراکز مهم حکومتی و برخوردار از فعالیتهای عمرانی مظفریان بودند<ref> مزاوی، میشل. '''''پیدایش دولت صفوی'''''. ترجمه یعقوب اژند، گستره، ص4و3.</ref>. | ||
این دوره مفتخر به وجود شاعران بزرگی مانند حافظ و عبید زاکانی است. مظفریان بناهای مذهبی و عامالمنفعه در متصرفاتشان بنا کردند و توجه خاصی به احیای وحدت اسلامی داشتند. علی رغم صفان نیکی که داشتند تفرقه و نقاق و برادرکشی در بین انها شایع بود. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
== ماخذ == | |||
== منبع اصلی == | |||
دانشنامه ایران | |||
== نویسنده مقاله == | |||
کورش صالحی | کورش صالحی | ||
نسخهٔ ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۳
مظفریان، یا ال مظفر، سلسلهای از حکومتهای محلی بعد از سقوط ایل خانان که در فارس و کرمان و یزد و برخی جاهای دیگر 713-795ق/1314-1393م حکومت میکردند. نسب انها به یکی از خاندانهای عرب مهاجر خراسان میرسد [۱]که در ایام حمله مغول به یزد رفتند و به خدمت علاءالدوله اتابک محلی درامدند و بعداً به خدمت هولاکو رفتند و سر سلسله این خاندان شرفالدین مظفر حاکم میبد گردید [۲]و تا دوران اولجایتو در ان شهر باقیماند. پسرش مبارزالدین محمد که در دربار اولجایتو بود با مرگ پدر به میبد بازگشت و اتابکان یزد را برانداخت و به جنگ نکوداریان رفت. او با امیرغیاثالدین کیخسرو اینجو متحد شد و با استفاده از اغتشاشاتی که بعد از مرگ ابوسعید ایلخانی رخ داد ابواسحاق اینجو را عقب راند و فارس را متصرف نمود و سپس با ازدواج با دختر حکمران قتلغ خانی کرمان این ایالت را هم به دست اورد و سپس تبریز را هم گرفت امّا قادر به نگهداری ان نشد[۳]. پسرش شاه شجاع او را از سلطنت خلع کرد امّا پسر دیگرش محمود شاه که در اصفهان بود با شاه شجاع مخالفت کرد. محمود از ال جلایر کمک گرفت و اصفهان را نگه داشت. شاه شجاع لشکر به اذربایجان برد و با سلطان حسین بن اویس جلایری جنگید. ظهور تیمور شاه شجاع را بر ان داشت تا تسلیم فاتح بزرگ شود[۴]. شاه شجاع و شاه محمود جنگهای متعددی با هم نمودند که باعث تضعیف قدرت انها شد و با مرگ شاه محمود این منازعات ادامه داشت. جانشینان شاه شجاع نیز محتاط نبودند و پراکندگی در این سلسله با تقسیم ایالات مظفری بین پسران شاه شجاع ادامه یافت[۵]. در فارس زینالعابدین علی نخست با تیمور از در دوستی درامد اما پس از قتل شش عامل مالیاتی تیمور در اصفهان، تیمور در 789ق به اصفهان امد و زینالعابدین به سمت بغداد فرار کرد و در نزدیکی شوشتر به زندان شاه منصور افتاد[۶].
شاه یحیی(795-789ق) از طرف تیمور حاکم فارس شد امّا شاه منصور او را از شیراز به یزد فراری داد. یحیی برای گرفتن کرمان با سلطان احمد جنگید و شکست خورد[۷].
سرانجام شاه منصور مظفری در صدد حمله به امیرتیمور برامد. اما تیمور در 795ق (1397م) بر ان شد تا معاندان را براندازد. در این بین شاه منصور با سلطان احمد و ایلدرم بایزید عثمانی وارد مذاکره شد که ثمری نداشت و حمله غافلگیرکننده تیمور فرصت هر کاری را از او گرفت. شاه منصور در مصاف با تیمور رشادتها و دلاوریهایی از خود نشان داد اما به دلیل خیانت اطرافیان کاری از پیش نبرد و مردانه در جنگ کشته شد. (795ق)
با قتل او حکومت المظفر به پایان رسید. تیمور بعد از تصرف شیراز دستور داد تا تمام شاهزادگان و بازماندگان خاندان مظفری را گرد اورند و بعد از مصادره اموال انان را در قریه ماهیار از توابع قمشه اصفهان قتل عام نمایند.
قلمرو حکومتی مظفریان به مرکز و جنوب ایران را در برمیگرفت و گاه تا اذربایجان امتداد مییافت، یزد، شیراز، کرمان و اصفهان از مراکز مهم حکومتی و برخوردار از فعالیتهای عمرانی مظفریان بودند[۸].
این دوره مفتخر به وجود شاعران بزرگی مانند حافظ و عبید زاکانی است. مظفریان بناهای مذهبی و عامالمنفعه در متصرفاتشان بنا کردند و توجه خاصی به احیای وحدت اسلامی داشتند. علی رغم صفان نیکی که داشتند تفرقه و نقاق و برادرکشی در بین انها شایع بود.
نیز نگاه کنید به
ماخذ
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
کورش صالحی
- ↑ ستوده، حسینقلی. تاریخ آل مظفر. تهران: دانشگاه تهران، 1346،ص58.
- ↑ كتبی، محمود. تاریخ ال مظفر. چاپ عبدالحسین نوائی، تهران: امیركبیر، 1364، ص30.
- ↑ نبئی، ابوالفضل. اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم. دانشگاه فردوسی مشهد، 1375، ص67.
- ↑ رویمر. ه. ر. ال مظفر، تاریخ ایران دوره تیموریان. پژوهشی دانشگاه كمبریج ، ترجمه یعقوب اژند، جامی، 1379، ص24.
- ↑ شعبانی، رضا. مروری كوتاه به تاریخ ایران. تهران: سخن، 1380،ص 498.
- ↑ بیات، عزیرالله. كلیات تاریخ ایران. میراث ملل، 1370، ص 367.
- ↑ باسورث، ادموند كلیفورد. سلسلههای اسلامی جدید. ترجمه فریدون بدرهای، باز، 1381، ص 506.
- ↑ مزاوی، میشل. پیدایش دولت صفوی. ترجمه یعقوب اژند، گستره، ص4و3.