محمدعلی افراشته: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۹

افراشته، محمدعلی (1312ق / 1892م- 1338ش^*) نویسنده، روزنامه‌نگار، شاعر و نمایشنامه‌نویس.

در روستای بازقلعه در حومه‌ی رشت متولد شد و در 51 سالگی به علت سکته‌ی قلبی در صوفیه بلغارستان بدرود حیات گفت و در همان شهر بخاک سپرده شد و «بشکنی ای قلم ...» بیت مشهورش را بر روی سنگ قبرش نقد کردند^[۱].

نام افراشته بعد از شهریور 1320 ش بعنوان شاعری خلقی و مبارز بر زبانها افتاد. آثار او از آن سالها تا 15 بهمن 1327 در نشریات وابسته به «حزب توده ایران» چاپ می‌گردید؛ و پس از غیرقانونی اعلام شدن حزب مذکور، مقالات و اشعار او در نشریات مخفی آن سالها منتشر می‌گردید^[۲].

در سال 1325ش که «نخستین کنگره‌ی نویسندگان و شعرای ایران» تشکیل شد، افراشته دو قطعه از اشعارش بنام «پالتو» و «شغال محکوم» را خواند^[۳].

از 29 اسفند ماه 1329ش، افراشته دست به انتشار روزنامه‌ی «چلنگر»^* زد. انتشار این روزنامه حادثه‌ای در دنیای شعر، طنز و مطبوعات کشور بود.^*

افراشته در زمینه‌ی نمایشنامه‌نویسی هم ذوق خود را آزمایش کرد و چندین نمایشنامه نوشت. اکثر نمایشنامه‌های او در روزنامه‌ی خودش (چلنگر) چاپ می‌شد.

بعد از کودتای 28 مرداد 1332ش، افراشته یکسال و نیم به زندگی مخفی پرداخت تا اینکه به کمک دوستانش از کشور خارج گردید و به بلغارستان رفت^[۴].

پس از یادگیری زبان بلغاری، اشعار و داستان‌های خود را در هفته‌نامه‌ی «استرشل» (زنبور قرمز) به چاپ می‌رساند^[۵].

آثار:

کمدی اخوی‌زاده، تهران، 1325، ص 20.

«مسخره‌بازی»، «خودکشی شوهر خواهر»^[۶].

محمود عزیزی

* درمجله چیستا، شماره‌ی 8 و 9 سال نوزدهم، شماره ردیف 188، 189 صفحه 566، در مقاله‌ی افراشته، سال تولدش 1278ش آمده است.

* افراشته شاعر خلق از دربدری‌هایش سخن می‌گوید: مجموعه آثار محمدعلی افراشته، گردآورنده، نصرت‌الله نوح، نشر توکا، بهمن 1358، ص 31.

کتابشناسی

↑ نوح، نصرت‌الله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 14.
↑ نوح، نصرت‌الله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 7.
↑ چیستا (1381). سال نوزدهم. شماره‌ی 8 و 9، ص 568.
↑ روزنامه آهنگر. ویژه‌نامه بیستمین سالگرد درگذشت محمدعلی افراشته. شماره 4.
↑ چیستا (1381). سال نوزدهم. شماره‌ی 8 و 9، ص 570.
↑ تقیان، لاله (1370). کتابشناسی تئاتر. تهران: انتشارات نمایش، ص 98.

[1] نوح، نصرت‌الله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 14.

[2] نوح، نصرت‌الله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 7.

[3] چیستا (1381). سال نوزدهم. شماره‌ی 8 و 9، ص 568.

[4] روزنامه آهنگر. ویژه‌نامه بیستمین سالگرد درگذشت محمدعلی افراشته. شماره 4.

[5] چیستا (1381). سال نوزدهم. شماره‌ی 8 و 9، ص 570.

[6] تقیان، لاله (1370). کتابشناسی تئاتر. تهران: انتشارات نمایش، ص 98.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''افراشته، محمدعلي''' (1312ق / 1892م- 1338ش<sup>*</sup>) نويسنده، روزنامه‌نگار، شاعر و نمايشنامه‌نويس.
+افراشته، محمدعلی (1312ق / 1892م- 1338ش<sup>*</sup>) نویسنده، روزنامه‌نگار، شاعر و نمایشنامه‌نویس.
-در روستاي بازقلعه در حومه‌ي رشت متولد شد و در 51 سالگي به علت سكته‌ي قلبي در صوفيه بلغارستان بدرود حيات گفت و در همان شهر بخاك سپرده شد و «بشكني اي قلم ...» بيت مشهورش را بر روي سنگ قبرش نقد كردند.<sup>1</sup>
+در روستای بازقلعه در حومه‌ی رشت متولد شد و در 51 سالگی به علت سکته‌ی قلبی در صوفیه بلغارستان بدرود حیات گفت و در همان شهر بخاک سپرده شد و «بشکنی ای قلم ...» بیت مشهورش را بر روی سنگ قبرش نقد کردند<ref>نوح، نصرت‌الله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 14.</ref>.
-نام افراشته بعد از شهريور 1320 ش بعنوان شاعري خلقي و مبارز بر زبانها افتاد. آثار او از آن سالها تا 15 بهمن 1327 در نشريات وابسته به «حزب توده ايران» چاپ مي‌گرديد؛ و پس از غيرقانوني اعلام شدن حزب مذكور، مقالات و اشعار او در نشريات مخفي آن سالها منتشر مي‌گرديد.<sup>2</sup>
+نام افراشته بعد از شهریور 1320 ش بعنوان شاعری خلقی و مبارز بر زبانها افتاد. آثار او از آن سالها تا 15 بهمن 1327 در نشریات وابسته به «حزب توده ایران» چاپ می‌گردید؛ و پس از غیرقانونی اعلام شدن حزب مذکور، مقالات و اشعار او در نشریات مخفی آن سالها منتشر می‌گردید<ref>نوح، نصرت‌الله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 7.</ref>.
-در سال 1325ش كه «نخستين كنگره‌ي نويسندگان و شعراي ايران» تشكيل شد، افراشته دو قطعه از اشعارش بنام «پالتو» و «شغال محكوم» را خواند.<sup>3</sup>
+در سال 1325ش که «نخستین کنگره‌ی نویسندگان و شعرای ایران» تشکیل شد، افراشته دو قطعه از اشعارش بنام «پالتو» و «شغال محکوم» را خواند<ref>چیستا (1381). سال نوزدهم. شماره‌ی 8 و 9، ص 568.</ref>.
-از 29 اسفند ماه 1329ش، افراشته دست به انتشار روزنامه‌ي «چلنگر»<sup>*</sup> زد. انتشار اين روزنامه حادثه‌اي در دنياي شعر، طنز و مطبوعات كشور بود.<sup>*</sup>
+از 29 اسفند ماه 1329ش، افراشته دست به انتشار روزنامه‌ی «چلنگر»<sup>*</sup> زد. انتشار این روزنامه حادثه‌ای در دنیای شعر، طنز و مطبوعات کشور بود.<sup>*</sup>
-افراشته در زمينه‌ي نمايشنامه‌نويسي هم ذوق خود را آزمايش كرد و چندين نمايشنامه نوشت. اكثر نمايشنامه‌هاي او در روزنامه‌ي خودش (چلنگر) چاپ مي‌شد.
+افراشته در زمینه‌ی نمایشنامه‌نویسی هم ذوق خود را آزمایش کرد و چندین نمایشنامه نوشت. اکثر نمایشنامه‌های او در روزنامه‌ی خودش (چلنگر) چاپ می‌شد.
-بعد از كودتاي 28 مرداد 1332ش، افراشته يكسال و نيم به زندگي مخفي پرداخت تا اينكه به كمك دوستانش از كشور خارج گرديد و به بلغارستان رفت.<sup>4</sup>
+بعد از کودتای 28 مرداد 1332ش، افراشته یکسال و نیم به زندگی مخفی پرداخت تا اینکه به کمک دوستانش از کشور خارج گردید و به بلغارستان رفت<ref>روزنامه آهنگر. ویژه‌نامه بیستمین سالگرد درگذشت محمدعلی افراشته. شماره 4.</ref>.
-پس از يادگيري زبان بلغاري، اشعار و داستان‌هاي خود را در هفته‌نامه‌ي «استرشل» (زنبور قرمز) به چاپ مي‌رساند.<sup>5</sup>
+پس از یادگیری زبان بلغاری، اشعار و داستان‌های خود را در هفته‌نامه‌ی «استرشل» (زنبور قرمز) به چاپ می‌رساند<ref>چیستا (1381). سال نوزدهم. شماره‌ی 8 و 9، ص 570.</ref>.
 آثار:
-كمدي اخوي‌زاده، تهران، 1325، ص 20.
+کمدی اخوی‌زاده، تهران، 1325، ص 20.
-«مسخره‌بازي»، «خودكشي شوهر خواهر».<sup>6</sup>
+«مسخره‌بازی»، «خودکشی شوهر خواهر»<ref>تقیان، لاله (1370). کتابشناسی تئاتر. تهران: [https://namayeshpub.theater.ir/ انتشارات نمایش]، ص 98.</ref>.
+محمود عزیزی
+<nowiki>*</nowiki>         درمجله چیستا، شماره‌ی 8 و 9 سال نوزدهم، شماره ردیف 188، 189 صفحه 566، در مقاله‌ی افراشته، سال تولدش 1278ش آمده است.
-'''''مآخذ:'''''
+<nowiki>*</nowiki>        افراشته شاعر خلق از دربدری‌هایش سخن می‌گوید: مجموعه آثار محمدعلی افراشته، گردآورنده، نصرت‌الله نوح، نشر توکا، بهمن 1358، ص 31.
--             '''''مجموعه آثار محمدعلي افراشته'''''. گردآورنده نصرت‌الله نوح، انتشارات توكا، بهمن 1358، ص 14.
+== کتابشناسی ==
--              همان‌جا، ص 7.
--             '''''چيستا'''''. سال نوزدهم، شماره‌ي 8 و 9، شماره رديف 188، 189، اردي‌بهشت و خرداد 1381، ص 568.
--             '''''روزنامه آهنگر'''''. ويژه‌نامه بيستمين سالگرد درگذشت محمدعلي افراشته، شماره‌ي 4.
--             '''''چيستا،''''' همان،‌ ص 570.
--             تقيان، لاله. '''''كتابشناسي تئاتر'''''، انتشارات نمايش، چاپ اول 1370، ص 98.
-<nowiki>*</nowiki>         درمجله چيستا، شماره‌ي 8 و 9 سال نوزدهم، شماره رديف 188، 189 صفحه 566، در مقاله‌ي افراشته، سال تولدش 1278ش آمده است.
-<nowiki>*</nowiki>        افراشته شاعر خلق از دربدري‌هايش سخن مي‌گويد: مجموعه آثار محمدعلي افراشته، گردآورنده، نصرت‌الله نوح، نشر توكا، بهمن 1358، ص 31.
-محمود عزیزی