فرهنگ فارسی(معین): تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۴

فرهنگ فارسی برگرفته از سایت ایران کتاب قابل بازیابی از https://www.iranketab.ir/book/120494-persian-dictionary

فرهنگ فارسی، کتابی در لغات رایج در زبان فارسی، نوشته محمد معین.

این فرهنگ در ایران به «فرهنگ معین» شهرت دارد و نویسنده آن محمد معین (د 1350ش)، یکی از ادیبان و پژوهشگران و لغت‌دانان ایران است^[۱]. فرهنگ فارسی معین در دوره خود بهترین فرهنگ لغت فارسی بوده است. نزدیک به یک سوم از مجلّد آخر لغات که تألیف و چاپ آن با بیماری مؤلف هم‌زمان شد، به همت جعفر شهیدی پایان پذیرفت^[۲]. معین برای فراهم آوردن مواد این فرهنگ، نخست متجاوز از 1300000 برگه از متون ادبیِ شعر و نثر، ‌کتاب‌ها و داستان‌های متداول و مکالمات روزانه اشخاص تهیه کرد. سپس به کشورهای مختلف رفت و با روش فرهنگ‌نویسی فرهنگ‌های اروپایی مانند لاروس(Larousse) و بروکهاوس (Brockhaus) آشنا شد. در بازدید از موزه‌های کشورهای اروپایی یادداشت‌هایی برداشت. پس از آن به ایران بازگشت و سازمان فرهنگ فارسی را ایجاد کرد و با همکاری گروهی از فضلای ایرانی و خارجی و حدود 400 دانشجو و قریب 40 اداره به تألیف این فرهنگ پرداخت^[۳]. فرهنگ معین مزایای متعددی دارد که معرفت بر ریشه و وجه اشتقاق و ترکیب کلمات از آن جمله است^[۴]. چهار جلد از این فرهنگ شش جلدی به لغت اختصاص دارد و دو جلد دیگر شامل اسامی تاریخی و جغرافیایی است. مؤلف کتاب را به مقدمه و سه بخش لغات، ترکیبات خارجی و اعلام تقسیم کرده است. جلدهای اول تا سوم ویژه لغات، ‌جلد چهارم دربرگیرنده لغات و ترکیبات خارجی و جلدهای پنجم و ششم در باب اعلام است. تاریخ چاپ جلدهای کتاب از 1342 تا 1352ش است. جمع لغات فرهنگ معین جدا از ترکیبات آن حدود یکصدهزار است^[۵].

نیز نگاه کنید به

فارسی

مآخذ

↑ مرادی، نورالله. مرجع شناسی. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 149.
↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 3، ص 2811.
↑ نصری، عبدالله. کارنامه دکتر معین. تهران: امیرکبیر، 1364، ص 157‌.
↑ معین، محمد. فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر، 1342، ص هفتاد و شش (مقدمه).
↑ دبیرسیاقی، محمد. فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها. تهران: اسپرک، 1368، ص 212-215.

[1] مرادی، نورالله. مرجع شناسی. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 149.

[2] مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 3، ص 2811.

[3] نصری، عبدالله. کارنامه دکتر معین. تهران: امیرکبیر، 1364، ص 157‌.

[4] معین، محمد. فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر، 1342، ص هفتاد و شش (مقدمه).

[5] دبیرسیاقی، محمد. فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها. تهران: اسپرک، 1368، ص 212-215.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''فرهنگ فارسی،''' كتابی در لغات رایج در [[فارسی|زبان فارسی]]، نوشته محمد معین.
+[[پرونده:فرهنگ فارسی(معین).jpg|بندانگشتی|فرهنگ فارسی برگرفته از سایت ایران کتاب قابل بازیابی از https://www.iranketab.ir/book/120494-persian-dictionary]]
+فرهنگ فارسی، کتابی در لغات رایج در [[فارسی|زبان فارسی]]، نوشته محمد معین.
-این فرهنگ در ایران به «''فرهنگ معین''» شهرت دارد و نویسندة آن محمد معین (د 1350ش)، یكی از ادیبان و پژوهشگران و لغت‌دانان ایران است.<sup>1</sup> ''فرهنگ فارسی'' معین در دورة خود بهترین فرهنگ لغت فارسی بوده است. نزدیك به یك سوم از مجلّد آخر لغات كه تألیف و چاپ آن با بیماری مؤلف هم‌زمان شد، به همت جعفر شهیدی پایان پذیرفت.<sup>2</sup> معین برای فراهم آوردن مواد این فرهنگ، نخست متجاوز از 1300000 برگه از متون ادبیِ شعر و نثر، ‌كتاب‌ها و داستان‌های متداول و مكالمات روزانة اشخاص تهیه كرد. سپس به كشورهای مختلف رفت و با روش فرهنگ‌نویسی فرهنگ‌های اروپایی مانند لاروس[1]‌ و بروكهاوس[2] آشنا شد. در بازدید از موزه‌های كشورهای اروپایی یادداشت‌هایی برداشت. پس از آن به ایران بازگشت و سازمان فرهنگ فارسی را ایجاد كرد و با همكاری گروهی از فضلای ایرانی و خارجی و حدود 400 دانشجو و قریب 40 اداره به تألیف این فرهنگ پرداخت.<sup>3</sup> ''فرهنگ معین'' مزایای متعددی دارد كه معرفت بر ریشه و وجه اشتقاق و تركیب كلمات از آن جمله است.<sup>4</sup> چهار جلد از این فرهنگ شش جلدی به لغت اختصاص دارد و دو جلد دیگر شامل اسامی تاریخی و جغرافیایی است. مؤلف كتاب را به مقدمه و سه بخش لغات، تركیبات خارجی و اعلام تقسیم كرده است. جلدهای اول تا سوم ویژة لغات، ‌جلد چهارم دربرگیرندة لغات و تركیبات خارجی و جلدهای پنجم و ششم در باب اعلام است. تاریخ چاپ جلدهای كتاب از 1342 تا 1352ش است. جمع لغات ''فرهنگ معین'' جدا از تركیبات آن حدود یكصدهزار است.<sup>5</sup>
+این فرهنگ در ایران به «فرهنگ معین» شهرت دارد و نویسنده آن محمد معین (د 1350ش)، یکی از ادیبان و پژوهشگران و لغت‌دانان ایران است<ref>مرادی، نورالله. '''''مرجع شناسی'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 149.</ref>. فرهنگ فارسی معین در دوره خود بهترین فرهنگ لغت فارسی بوده است. نزدیک به یک سوم از مجلّد آخر لغات که تألیف و چاپ آن با بیماری مؤلف هم‌زمان شد، به همت جعفر شهیدی پایان پذیرفت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 3، ص 2811.</ref>. معین برای فراهم آوردن مواد این فرهنگ، نخست متجاوز از 1300000 برگه از متون ادبیِ شعر و نثر، ‌کتاب‌ها و داستان‌های متداول و مکالمات روزانه اشخاص تهیه کرد. سپس به کشورهای مختلف رفت و با روش فرهنگ‌نویسی فرهنگ‌های اروپایی مانند لاروس(Larousse) و بروکهاوس (Brockhaus) آشنا شد. در بازدید از موزه‌های کشورهای اروپایی یادداشت‌هایی برداشت. پس از آن به ایران بازگشت و سازمان فرهنگ فارسی را ایجاد کرد و با همکاری گروهی از فضلای ایرانی و خارجی و حدود 400 دانشجو و قریب 40 اداره به تألیف این فرهنگ پرداخت<ref>نصری، عبدالله. '''''کارنامه دکتر معین'''''. تهران: امیرکبیر، 1364، ص 157‌.</ref>. فرهنگ معین مزایای متعددی دارد که معرفت بر ریشه و وجه اشتقاق و ترکیب کلمات از آن جمله است<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی'''''. تهران: امیرکبیر، 1342، ص هفتاد و شش (مقدمه).</ref>. چهار جلد از این فرهنگ شش جلدی به لغت اختصاص دارد و دو جلد دیگر شامل اسامی تاریخی و جغرافیایی است. مؤلف کتاب را به مقدمه و سه بخش لغات، ترکیبات خارجی و اعلام تقسیم کرده است. جلدهای اول تا سوم ویژه لغات، ‌جلد چهارم دربرگیرنده لغات و ترکیبات خارجی و جلدهای پنجم و ششم در باب اعلام است. تاریخ چاپ جلدهای کتاب از 1342 تا 1352ش است. جمع لغات فرهنگ معین جدا از ترکیبات آن حدود یکصدهزار است<ref>دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها'''''. تهران: اسپرک، 1368، ص 212-215.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
-.     مرادی، نورالله. '''''مرجع شناسی'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 149.
+* [[فارسی]]
-.     مصاحب، غلامحسین. '''''دایرةالمعارف فارسی'''''. ج 3، ص 2811.
+== مآخذ ==
-.     نصری، عبدالله. '''''كارنامة دكتر معین'''''. تهران: امیركبیر، 1364، ص 157‌.
-.     معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی'''''. تهران: امیركبیر، 1342، ص هفتاد و شش (مقدمه).
-.     دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها'''''. تهران: اسپرك، 1368، ص 212-215.
-----[1]. Larousse
-[2]. Brockhaus
-ابوالقاسم رادفر