پرش به محتوا

مشفق کاظمی، مرتضی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی « ==== مشفق كاظمي‌، ‌مرتضي (1277 يا 1281 ـ 1356ش). ==== مرتضي فرزند رضا و طوبي دختر حاجي احتشام نظام از درباريان قاجار بود. اجداد پدرش از مردم تفرش بودند. او در محلة عولادجان تهران به دنيا آمد. تحصيلات مقدماتي را در مدرسة ثروت به پايان رساند. سپس...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
مشفق کاظمی‌، ‌مرتضی (1277 یا 1281 ـ 1356ش).


==== مشفق كاظمي‌، ‌مرتضي (1277 يا 1281 ـ 1356ش). ====
مرتضی فرزند رضا و طوبی دختر حاجی احتشام نظام از درباریان [[قاجاریه|قاجار]] بود. اجداد پدرش از مردم تفرش بودند. او در محله عولادجان تهران به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه ثروت به پایان رساند. سپس وارد دارالفنون شد. در همان زمان سرودن شعر را آغاز کرد و تخلص مشفق را برای خود برگزید، اما چون در این کار موفق نشد به رمان نویسی روی آورد و جلد اول رمان تهران مخوف (1301ش) را نوشت. به سیاست و بازی در تئاتر نیز علاقه داشت. پس از گذراندن دوره متوسطه در دارالفنون به آلمان رفت<ref>سیفی فمی تفرشی، ‌مرتضی. '''''سیری کوتاه در جغرافیای تاریخی تفرشی و آشتیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، ص 299ـ 301 (به اختصار).</ref>.<sup>1</sup> در برلن به تحصیل حقوق پرداخت و در همان هنگام عضو هیأت تحریریه مجلات ایرانشهر و فرنگستان شد. پس از پایان تحصیلات به ایران بازگشت و مدیریت مجله ایران جوان را به عهده گرفت<ref>عبداللهیان، ‌حمید. '''''کارنامه نثر معاصر'''''. تهران: پایا، 1378، ص 38.</ref>.<sup>2</sup> چندی نیز مدیر مجله فلاحت و تجارت گردید. دوران خدمات دولتی او نیز در وزارت امور خارجه گذشت<ref>افشار، ایرج. '''''نادره کاران'''''. به کوشش محمود نیکویه، تهران: نشر قطره، 1382، ص 396.</ref>.<sup>3</sup> اثر مشهور او، تهران مخوف نخستین رمان اجتماعی در تاریخ رمان نویسی ایران به شمار می‌رود<ref>عابدینی، ‌حسن. '''''صد سال داستان نویسی در ایران'''''. تهران: نشر تندر، 1369، ج 1، ص 36.</ref>.<sup>4</sup> موضوع اصلی این رمان عشق پاک جوانی نجیب و درستکار به دختر عمه اش است که به سبب اختلاف طبقاتی دو خانواده به ناکامی می‌انجامد<ref>رحیمیان، ‌هرمز''. '''ادوار نثر فارسی'''''. تهران: سمت، 1380، ص 96.</ref>.<sup>5</sup> از دیگر آثار وی می‌توان یادگار یک شب (1304ش)، گل پژمرده (تهران 1308ش) و اشک پر بها (تهران، 1309ش) را نام برد<ref>نیز نگ: کامشاد، ‌حسن. '''''پایه گذاران نثر جدید فارسی'''''. تهران: نشر نی، 1384، ص 94ـ 96.</ref><ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1350، ج 2، ص 264.</ref>.<sup>6</sup>
مرتضي فرزند رضا و طوبي دختر حاجي احتشام نظام از درباريان [[قاجاریه|قاجار]] بود. اجداد پدرش از مردم تفرش بودند. او در محلة عولادجان تهران به دنيا آمد. تحصيلات مقدماتي را در مدرسة ثروت به پايان رساند. سپس وارد دارالفنون شد. در همان زمان سرودن شعر را آغاز كرد و تخلص مشفق را براي خود برگزيد، اما چون در اين كار موفق نشد به رمان نويسي روي آورد و جلد اول رمان ''تهران مخوف'' (1301ش) را نوشت. به سياست و بازي در تئاتر نيز علاقه داشت. پس از گذراندن دورة متوسطه در دارالفنون به آلمان رفت.<sup>1</sup> در برلن به تحصيل حقوق پرداخت و در همان هنگام عضو هيأت تحريريه مجلات ''ايرانشهر'' و ''فرنگستان'' شد. پس از پايان تحصيلات به ايران بازگشت و مديريت مجلة ''ايران جوان'' را به عهده گرفت.<sup>2</sup> چندي نيز مدير مجلة ''فلاحت'' و ''تجارت'' گرديد. دوران خدمات دولتي او نيز در وزارت امور خارجه گذشت.<sup>3</sup> اثر مشهور او، ''تهران مخوف'' نخستين رمان اجتماعي در تاريخ رمان نويسي ايران به شمار مي‌رود.<sup>4</sup> موضوع اصلي اين رمان عشق پاك جواني نجيب و درستكار به دختر عمه اش است كه به سبب اختلاف طبقاتي دو خانواده به ناكامي مي‌انجامد.<sup>5</sup> از ديگر آثار وي مي‌توان يادگار يك شب (1304ش)، گل پژمرده (تهران 1308ش) و اشك پر بها (تهران، 1309ش) را نام برد.<sup>6</sup> 
 
'''مآخذ:'''
 
1.    سيفي فمي تفرشي، ‌مرتضي. '''''سيري كوتاه در جغرافياي تاريخي تفرشي و آشتيان'''''. تهران: اميركبير، 1361، ص 299ـ 301 (به اختصار).
 
2.     عبداللهيان، ‌حميد. '''''كارنامة نثر معاصر'''''. تهران: پايا، 1378، ص 38.
 
3.     افشار، ايرج. '''''نادره كاران'''''. به كوشش محمود نيكويه، تهران: نشر قطره، 1382، ص 396.
 
4.     عابديني، ‌حسن. '''''صد سال داستان نويسي در ايران'''''. تهران: نشر تندر، 1369، ج 1، ص 36.
 
5.     رحيميان، ‌هرمز''. '''ادوار نثر فارسي'''''. تهران: سمت، 1380، ص 96.
 
6.     آرين پور، يحيي. '''''از صبا تا نيما'''''. تهران: جيبي، 1350، ج 2، ص 264.
 
و نيز نگ: كامشاد، ‌حسن. '''''پايه گذاران نثر جديد فارسي'''''. تهران: نشر ني، 1384، ص 94ـ 96.
 
ابوالقاسم رادفر

نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۷

مشفق کاظمی‌، ‌مرتضی (1277 یا 1281 ـ 1356ش).

مرتضی فرزند رضا و طوبی دختر حاجی احتشام نظام از درباریان قاجار بود. اجداد پدرش از مردم تفرش بودند. او در محله عولادجان تهران به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه ثروت به پایان رساند. سپس وارد دارالفنون شد. در همان زمان سرودن شعر را آغاز کرد و تخلص مشفق را برای خود برگزید، اما چون در این کار موفق نشد به رمان نویسی روی آورد و جلد اول رمان تهران مخوف (1301ش) را نوشت. به سیاست و بازی در تئاتر نیز علاقه داشت. پس از گذراندن دوره متوسطه در دارالفنون به آلمان رفت[۱].1 در برلن به تحصیل حقوق پرداخت و در همان هنگام عضو هیأت تحریریه مجلات ایرانشهر و فرنگستان شد. پس از پایان تحصیلات به ایران بازگشت و مدیریت مجله ایران جوان را به عهده گرفت[۲].2 چندی نیز مدیر مجله فلاحت و تجارت گردید. دوران خدمات دولتی او نیز در وزارت امور خارجه گذشت[۳].3 اثر مشهور او، تهران مخوف نخستین رمان اجتماعی در تاریخ رمان نویسی ایران به شمار می‌رود[۴].4 موضوع اصلی این رمان عشق پاک جوانی نجیب و درستکار به دختر عمه اش است که به سبب اختلاف طبقاتی دو خانواده به ناکامی می‌انجامد[۵].5 از دیگر آثار وی می‌توان یادگار یک شب (1304ش)، گل پژمرده (تهران 1308ش) و اشک پر بها (تهران، 1309ش) را نام برد[۶][۷].6

  1. سیفی فمی تفرشی، ‌مرتضی. سیری کوتاه در جغرافیای تاریخی تفرشی و آشتیان. تهران: امیرکبیر، 1361، ص 299ـ 301 (به اختصار).
  2. عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، 1378، ص 38.
  3. افشار، ایرج. نادره کاران. به کوشش محمود نیکویه، تهران: نشر قطره، 1382، ص 396.
  4. عابدینی، ‌حسن. صد سال داستان نویسی در ایران. تهران: نشر تندر، 1369، ج 1، ص 36.
  5. رحیمیان، ‌هرمز. ادوار نثر فارسی. تهران: سمت، 1380، ص 96.
  6. نیز نگ: کامشاد، ‌حسن. پایه گذاران نثر جدید فارسی. تهران: نشر نی، 1384، ص 94ـ 96.
  7. آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1350، ج 2، ص 264.