آب دوات كُن: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:آب دوات كُن.jpg|بندانگشتی|آب دوات كُن ، قابل بازیابی از<nowiki/>https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A2%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA_%DA%A9%D9%86]] | |||
این مفهوم به یکی از ابزارهای کاتبان اطلاق میشده و آن کَفچه یا قاشق مانندی کوچک و ظریف بوده که دُمی باریک و کشیده داشته و با آن آب در دوات میکرده و صوف و لیقه دوات را هم میزدهاند. به همین اعتبار، آن را در [[فارسی]] دوات آشور، دوات شور، یا دَویت شور نیز مینامیدهاند که معادل [[عربی]] آن مِحراک و مِلواق بوده است<ref>قلقشندی، احمدبن علی. '''''صبحالاعشی'''''. قاهره: دارالکتبالسلطانیه، 1963م. 1383ق. 1341، ج 2، ص 478.</ref><ref>شاد، محمد پادشاهبن غلام محییالدین. '''''فرهنگ جامع فارسی [آنندراج]'''''. ذیل "محراک".</ref><ref>مایل هروی، غلامرضا. '''''لغات و اصطلاحات فن کتابسازی همراه با اصطلاحات جلدسازی، تذهیب و نقاشی'''''. تهران: [https://www.ihcs.ac.ir/ بنیاد فرهنگ ایران]، 1353، ص46.</ref>. | این مفهوم به یکی از ابزارهای کاتبان اطلاق میشده و آن کَفچه یا قاشق مانندی کوچک و ظریف بوده که دُمی باریک و کشیده داشته و با آن آب در دوات میکرده و صوف و لیقه دوات را هم میزدهاند. به همین اعتبار، آن را در [[فارسی]] دوات آشور، دوات شور، یا دَویت شور نیز مینامیدهاند که معادل [[عربی]] آن مِحراک و مِلواق بوده است<ref>قلقشندی، احمدبن علی. '''''صبحالاعشی'''''. قاهره: دارالکتبالسلطانیه، 1963م. 1383ق. 1341، ج 2، ص 478.</ref><ref>شاد، محمد پادشاهبن غلام محییالدین. '''''فرهنگ جامع فارسی [آنندراج]'''''. ذیل "محراک".</ref><ref>مایل هروی، غلامرضا. '''''لغات و اصطلاحات فن کتابسازی همراه با اصطلاحات جلدسازی، تذهیب و نقاشی'''''. تهران: [https://www.ihcs.ac.ir/ بنیاد فرهنگ ایران]، 1353، ص46.</ref>. | ||
درازیِ آب دواتکن به اندازهای بوده است که در قلمدان جای میگرفته و عموماً آن را از آبنوس، صدف، فلز، و گاه از چوب میساختهاند. قَلقَشندی بر آبنوسی بودن "مِلواق" تأکید دارد <ref>قلقشندی، احمدبن علی. '''''صبحالاعشی'''''. قاهره: دارالکتبالسلطانیه، 1963م. = 1383ق. = 1341، ج 2، ص 478.</ref>، زیرا این نوع آب دوات کُن، تأثیری بر رنگ مرکّب و سیاهی نمیگذاشته است؛ با این همه، نوع چوبین و فلزی آن نیز رواج داشته است<ref>مایل هروی، غلامرضا. '''''لغات و اصطلاحات فن کتابسازی همراه با اصطلاحات جلدسازی، تذهیب و نقاشی'''''. تهران: [https://www.ihcs.ac.ir/ بنیاد فرهنگ ایران]، 1353، ص46.</ref><ref>برهان، محمدحسین بن خلف. '''''برهان قاطع'''''. ذیل "دویت آشور".</ref>. | درازیِ آب دواتکن به اندازهای بوده است که در قلمدان جای میگرفته و عموماً آن را از آبنوس، صدف، فلز، و گاه از چوب میساختهاند. قَلقَشندی بر آبنوسی بودن "مِلواق" تأکید دارد <ref>قلقشندی، احمدبن علی. '''''صبحالاعشی'''''. قاهره: دارالکتبالسلطانیه، 1963م. = 1383ق. = 1341، ج 2، ص 478.</ref>، زیرا این نوع آب دوات کُن، تأثیری بر رنگ مرکّب و سیاهی نمیگذاشته است؛ با این همه، نوع چوبین و فلزی آن نیز رواج داشته است<ref>مایل هروی، غلامرضا. '''''لغات و اصطلاحات فن کتابسازی همراه با اصطلاحات جلدسازی، تذهیب و نقاشی'''''. تهران: [https://www.ihcs.ac.ir/ بنیاد فرهنگ ایران]، 1353، ص46.</ref><ref>برهان، محمدحسین بن خلف. '''''برهان قاطع'''''. ذیل "دویت آشور".</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[کاغذ]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
آب دوات کُن (1381). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران]. | آب دوات کُن (1381). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران]. | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۵: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
نجیب مایلهروی | نجیب مایلهروی | ||
[[رده:ارتباطات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۰
این مفهوم به یکی از ابزارهای کاتبان اطلاق میشده و آن کَفچه یا قاشق مانندی کوچک و ظریف بوده که دُمی باریک و کشیده داشته و با آن آب در دوات میکرده و صوف و لیقه دوات را هم میزدهاند. به همین اعتبار، آن را در فارسی دوات آشور، دوات شور، یا دَویت شور نیز مینامیدهاند که معادل عربی آن مِحراک و مِلواق بوده است[۱][۲][۳].
درازیِ آب دواتکن به اندازهای بوده است که در قلمدان جای میگرفته و عموماً آن را از آبنوس، صدف، فلز، و گاه از چوب میساختهاند. قَلقَشندی بر آبنوسی بودن "مِلواق" تأکید دارد [۴]، زیرا این نوع آب دوات کُن، تأثیری بر رنگ مرکّب و سیاهی نمیگذاشته است؛ با این همه، نوع چوبین و فلزی آن نیز رواج داشته است[۵][۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ قلقشندی، احمدبن علی. صبحالاعشی. قاهره: دارالکتبالسلطانیه، 1963م. 1383ق. 1341، ج 2، ص 478.
- ↑ شاد، محمد پادشاهبن غلام محییالدین. فرهنگ جامع فارسی [آنندراج]. ذیل "محراک".
- ↑ مایل هروی، غلامرضا. لغات و اصطلاحات فن کتابسازی همراه با اصطلاحات جلدسازی، تذهیب و نقاشی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1353، ص46.
- ↑ قلقشندی، احمدبن علی. صبحالاعشی. قاهره: دارالکتبالسلطانیه، 1963م. = 1383ق. = 1341، ج 2، ص 478.
- ↑ مایل هروی، غلامرضا. لغات و اصطلاحات فن کتابسازی همراه با اصطلاحات جلدسازی، تذهیب و نقاشی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1353، ص46.
- ↑ برهان، محمدحسین بن خلف. برهان قاطع. ذیل "دویت آشور".
منبع اصلی
آب دوات کُن (1381). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.
نویسنده مقاله
نجیب مایلهروی