اسلام: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''اسلام'''، در لغت به معني تسليم شدن است و در اصطلاح دانش كلام، در مقام قياس با ايمان تفسير ميشود و با ايمان نسبت تساوي يا نسبت عام و خاص مييابد: 1) نسبت تساوي: به نظر اكثر اشاعره، اسلام همانند ايمان اقرار و تصديق و نبوّت است و گردن نهادن به ا...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
اصغر دادبه | اصغر دادبه | ||
'''اسلام'''، يكي از اديان توحيدي كه از حدود 610 م. بهوسيلة حضرت محمد بن عبدالله (ص) در مكه تبليغ گرديد و با گسترشي سريع و چشمگير، در فاصلهيي كمتر از نيمقرن دين غالب بر بخش وسيعي از آسيا و افريقا گشت. پيروان اين دين مسلِم يا مسلمان خوانده ميشوند. | |||
اسلام در لغت بهمعناي انقياد و گردننهادن به حكم است و در كاربرد ديني آن، اشاره به تسليم در برابر فرمان و حكم الهي است.<sup>1</sup> بنابر آيات قرآني كه اصيلترين منبع شناخت دين اسلام است، اين دين به هيچروي ميان پيامبران الهي جدايي قائل نيست،<sup>2</sup> بلكه در بيان قرآن، همة پيامبران مبلّغ ديني واحد با صورتهاي گوناگون بودهاند كه همان دين اسلام بوده و تعليم مشترك آن تسليم در برابر فرمان خداوند يكتاست. بر اين پايه، گاه در قرآن كريم از اسلام همان دين مشترك توحيدي يا به تعبيري ديگر «دين الله» اراده شده است كه همة انبيا مبلغ آناند و ديني جز آن نزد خداوند پذيرفته نيست<sup>3</sup> و والاترين نمونة آن دينيست تكميلكنندة اديان پيشين الهي كه حضرت محمد (ص) به تبليغ آن مبعوث شده و در طول 23 سال به اداي اين رسالت اهتمام نموده است.<sup>4</sup> | |||
رابطة انسان با دين الهي در واژگان قرآن با تعابيري مختلف بيان شده است، اما از اشارههاي قرآني<sup>5</sup> چنين برميآيد كه اسلامآوردن، مرحلهيي آغازين در پذيرش دين الهيست و لزوماً با ايماني راسخ در قلب همراه نيست. همين نكته موجب شده است تا در ديدگاه برخي صاحبنظران، ايمان بهعنوان مرتبهيي افضل از اسلام شناخته شود و بحثي تحت عنوان ايمان و اسلام در علم كلام اسلامي پديدار گردد. | |||
زندگي حضرت محمد (ص) از صدر اسلام مورد توجه و اهتمام مسلمانان قرار داشته است؛ با اين همه، روايات بيشمار موجود در بيشتر جزئيات همداستان نيستند و بهويژه آگاهيهاي ما در باب زندگي آن بزرگوار، پيش از بعثت، به تفصيلِ شرح سيرة ايشان پس از بعثت نيست. به هر حال، آنچه از مطالعه و بررسي زندگي پيامبر اسلام در طول 63 سال در ذهن نقش ميبندد، بازتابي از تصوير ظهور پيامبري الهي و سرگذشت شخصيتيست كه با پشت سر نهادن دشواريهاي بسيار، بيهيچ خستگي و نااميدي به اصلاح جامعه دست زد و توانست جزيرةالعرب را متحد كند و آمادة گستردن اسلام در بيرون از مرزهاي عربستان شود و از آن مهمتر ديانتي را بنياد نهد كه اينك يكي از مهمترين اديان جهان بهشمار ميرود. تولد حضرت محمد (ص) بنابر بسياري از روايات در 17 ربيعالاول عامالفيل (570 م.) يا به روايتي 12 همان ماه در تقويم عربي روي داد. پدر پيامبر، عبدالله، فرزند عبدالمطلب و مادرش آمنه دختر وهب، هر دو از قبيلة بزرگ قريش بودند؛ قبيلهيي كه بزرگان آن از نفوذ فراواني در مكه برخوردار بودند و بيشتر به بازرگاني اشتغال داشتند. عبدالله، پدر پيامبر، اندكي پيش از تولد فرزندش براي تجارت با كارواني به شام رفت و در بازگشت بيمار شد و درگذشت. بنابر رسمي كه در مكه رايج بود، محمد را به زني بهنام حليمه سپردند تا در فضاي ساده و پاك باديه پرورش يابد. وي شش ساله بود كه همراه مادر براي ديدار خويشان به يثرب (مدينه) رفت، اما آمنه نيز در بازگشت بيمار شد و درگذشت و او را در ابواء ـ نزديك مدينه ـ به خاك سپردند. محمد از اين پس در كنف حمايت جدّش عبدالمطلب قرار گرفت، اما او نيز در هشت سالگي درگذشت و سرپرستي محمد برعهدة عمويش ابوطالب گذارده شد. ابوطالب در سرپرستي برادرزادهاش كوششي بليغ ميكرد. در سفري تجارتي به شام او را با خود همراه برد و هم در اين سفر، راهبي بَحيرا نام نشانههاي پيامبري را در او يافت و ابوطالب را از آن امر مطلع ساخت. حضرت محمد در چهل سالگي به پيامبري مبعوث شد و پس از چند سال تبليغ در مكه، به شهر يثرب (مدينة النبي) هجرت كرد و عاقبت در همان شهر در سن 64 سالگي بدرود حيات گفت و در همانجا دفن گرديد.<sup>6</sup> | |||
== مآخذ: == | |||
1. '''''قرآن.''''' سورﺓ بقره، 2/112، 128. | |||
2. '''''قرآن.''''' سورﺓ بقره، 2/136. | |||
3. '''''قرآن.''''' سورﺓ آل عمران، 3/19، 83، 85؛ مائده، 5/44. | |||
4. '''''قرآن.''''' سورﺓ مائده، 5/3. | |||
5. '''''قرآن.''''' سورﺓ حجرات، 49/14. | |||
6. ابنهشام. '''''السيرﺓ النبويه'''''. بهكوشش محمد سقا، قاهره: 1375 ق، 1/178 به بعد؛ 2/60 به بعد، طبري. '''''تاريخ'''''. | |||
2/298 به بعد. | |||
تلخيص از: '''''دايرﺓالمعارف بزرگ اسلامي''.''' | |||
سید حسن امین | |||
نسخهٔ ۱۵ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۱۲
اسلام، در لغت به معني تسليم شدن است و در اصطلاح دانش كلام، در مقام قياس با ايمان تفسير ميشود و با ايمان نسبت تساوي يا نسبت عام و خاص مييابد:
1) نسبت تساوي: به نظر اكثر اشاعره، اسلام همانند ايمان اقرار و تصديق و نبوّت است و گردن نهادن به اوامر و نواهي الهي، بنابراين بين آن دو نسبت تساوي برقرار است و هر اسلامي، ايمان و هر ايماني اسلام است.(1)
2) نسبت عام و خاص: به نظر اكثر شيعه و معتزله، نسبت بين ايمان و اسلام، عموم و خصوص مطلق است. بدين معنا كه: هر ايماني، اسلام هست، اما برخي از اسلامها، كه مبتني بر قبول باطني باورهاست، ايمان به شمار ميآيد و اين از آن روست كه اسلام، پذيرش ظاهري است.(2)]← ايمان[
مآخذ:
1- تفتازاني، سعدالدين. شرح المقاصد في الكلام. استانبول: چاپ سنگي، 1305ق، ص 2/255، 259-260؛ ابن حزم. الفصل في الملل و الاهواء و النحل. بيروت: دارالمعرفة، 1975م، ص 3/225-226.
2- رازي، ابوالفتوح. روح (= روض) الجنان و روح الجنان. تصحيح حاج ميرزا ابوالحسن شعراني، تهران: كتابفروشي اسلاميه، بي تا، ص 10/262-263؛ ابن حزم. الفصل في الملل و الاهواء و النحل. همانجا.
اصغر دادبه
اسلام، يكي از اديان توحيدي كه از حدود 610 م. بهوسيلة حضرت محمد بن عبدالله (ص) در مكه تبليغ گرديد و با گسترشي سريع و چشمگير، در فاصلهيي كمتر از نيمقرن دين غالب بر بخش وسيعي از آسيا و افريقا گشت. پيروان اين دين مسلِم يا مسلمان خوانده ميشوند.
اسلام در لغت بهمعناي انقياد و گردننهادن به حكم است و در كاربرد ديني آن، اشاره به تسليم در برابر فرمان و حكم الهي است.1 بنابر آيات قرآني كه اصيلترين منبع شناخت دين اسلام است، اين دين به هيچروي ميان پيامبران الهي جدايي قائل نيست،2 بلكه در بيان قرآن، همة پيامبران مبلّغ ديني واحد با صورتهاي گوناگون بودهاند كه همان دين اسلام بوده و تعليم مشترك آن تسليم در برابر فرمان خداوند يكتاست. بر اين پايه، گاه در قرآن كريم از اسلام همان دين مشترك توحيدي يا به تعبيري ديگر «دين الله» اراده شده است كه همة انبيا مبلغ آناند و ديني جز آن نزد خداوند پذيرفته نيست3 و والاترين نمونة آن دينيست تكميلكنندة اديان پيشين الهي كه حضرت محمد (ص) به تبليغ آن مبعوث شده و در طول 23 سال به اداي اين رسالت اهتمام نموده است.4
رابطة انسان با دين الهي در واژگان قرآن با تعابيري مختلف بيان شده است، اما از اشارههاي قرآني5 چنين برميآيد كه اسلامآوردن، مرحلهيي آغازين در پذيرش دين الهيست و لزوماً با ايماني راسخ در قلب همراه نيست. همين نكته موجب شده است تا در ديدگاه برخي صاحبنظران، ايمان بهعنوان مرتبهيي افضل از اسلام شناخته شود و بحثي تحت عنوان ايمان و اسلام در علم كلام اسلامي پديدار گردد.
زندگي حضرت محمد (ص) از صدر اسلام مورد توجه و اهتمام مسلمانان قرار داشته است؛ با اين همه، روايات بيشمار موجود در بيشتر جزئيات همداستان نيستند و بهويژه آگاهيهاي ما در باب زندگي آن بزرگوار، پيش از بعثت، به تفصيلِ شرح سيرة ايشان پس از بعثت نيست. به هر حال، آنچه از مطالعه و بررسي زندگي پيامبر اسلام در طول 63 سال در ذهن نقش ميبندد، بازتابي از تصوير ظهور پيامبري الهي و سرگذشت شخصيتيست كه با پشت سر نهادن دشواريهاي بسيار، بيهيچ خستگي و نااميدي به اصلاح جامعه دست زد و توانست جزيرةالعرب را متحد كند و آمادة گستردن اسلام در بيرون از مرزهاي عربستان شود و از آن مهمتر ديانتي را بنياد نهد كه اينك يكي از مهمترين اديان جهان بهشمار ميرود. تولد حضرت محمد (ص) بنابر بسياري از روايات در 17 ربيعالاول عامالفيل (570 م.) يا به روايتي 12 همان ماه در تقويم عربي روي داد. پدر پيامبر، عبدالله، فرزند عبدالمطلب و مادرش آمنه دختر وهب، هر دو از قبيلة بزرگ قريش بودند؛ قبيلهيي كه بزرگان آن از نفوذ فراواني در مكه برخوردار بودند و بيشتر به بازرگاني اشتغال داشتند. عبدالله، پدر پيامبر، اندكي پيش از تولد فرزندش براي تجارت با كارواني به شام رفت و در بازگشت بيمار شد و درگذشت. بنابر رسمي كه در مكه رايج بود، محمد را به زني بهنام حليمه سپردند تا در فضاي ساده و پاك باديه پرورش يابد. وي شش ساله بود كه همراه مادر براي ديدار خويشان به يثرب (مدينه) رفت، اما آمنه نيز در بازگشت بيمار شد و درگذشت و او را در ابواء ـ نزديك مدينه ـ به خاك سپردند. محمد از اين پس در كنف حمايت جدّش عبدالمطلب قرار گرفت، اما او نيز در هشت سالگي درگذشت و سرپرستي محمد برعهدة عمويش ابوطالب گذارده شد. ابوطالب در سرپرستي برادرزادهاش كوششي بليغ ميكرد. در سفري تجارتي به شام او را با خود همراه برد و هم در اين سفر، راهبي بَحيرا نام نشانههاي پيامبري را در او يافت و ابوطالب را از آن امر مطلع ساخت. حضرت محمد در چهل سالگي به پيامبري مبعوث شد و پس از چند سال تبليغ در مكه، به شهر يثرب (مدينة النبي) هجرت كرد و عاقبت در همان شهر در سن 64 سالگي بدرود حيات گفت و در همانجا دفن گرديد.6
مآخذ:
1. قرآن. سورﺓ بقره، 2/112، 128.
2. قرآن. سورﺓ بقره، 2/136.
3. قرآن. سورﺓ آل عمران، 3/19، 83، 85؛ مائده، 5/44.
4. قرآن. سورﺓ مائده، 5/3.
5. قرآن. سورﺓ حجرات، 49/14.
6. ابنهشام. السيرﺓ النبويه. بهكوشش محمد سقا، قاهره: 1375 ق، 1/178 به بعد؛ 2/60 به بعد، طبري. تاريخ.
2/298 به بعد.
تلخيص از: دايرﺓالمعارف بزرگ اسلامي.
سید حسن امین