خط، دین، زبان و نژاد در ایران

خط، دین، زبان و نژاد در ایران از مهم ترین مسائلی است که میتوان به آن اشاره کرد.

نژاد

پیش از ورود و استقرار آریایی‌ها در ایران، نژادهای بوم‌ی در این کشور می‌زیستند. از حدود هزاره پنجم ق.م اقوام غیر آریایی در ایران می‌زیسته‌اند که بعدها در احوال اجتماعی، فرهنگی و حتی ترکیب نژادی مهاجران آریایی تأثیر داشته‌اند. از جمله این اقوام ایلامیان در جنوب غربی.ایران،کاسیان در زاگرس - لرستان، لولوبی‌ها در زاگرس -کرمانشاهان،کادوسیان در گیلان کنونی، تپوریان در مازندران را می‌توان نام برد. انتشار و گسترش آریائیان در فلات ایران در حدود نیمه هزاره دوم ق. م شروع شد. آریائیان شاخه‌ای از اقوام سفید پوست هند و اروپایی هستند که عده‌ای به سرزمین هند وگروهی به فلات ایران رو می‌آورند.

خط

ایرانی‌ها در طول تاریخ چهار نوع خط متفاوت داشته‌اند. نخست خط میخی دوره هخامنشیان و دیگری خط پهلوی که در زمان اشکانیان و ساسانیان معمول و متداول بود و آثار آن هنوز هم باقی است. خط نوع سوم، اوستایی است که بر اساس خط پهلوی تنظیم گردیده است و بالاخره خط کنونی ایران که با ایجاد تغییراتی اقتباس از خط عربی است. علاوه بر افزودن چهار حرف بر الفبای عربی، ایرانی‌ها در تحریر این خط نیز تغییرات و ابداعاتی انجام دادند. به طوری که از سده ۸ ه .ق‌خطوط ایرانی در میان خطوط اسلامی ظاهر شد این خط‌ها عبارتند از: تعلیق، نستعلیق، شکسته نستعلیق که شکل و ترکیب آنها با سایر خط‌های اسلامی متفاوت بوده و ترکیب و گردش حروف در آنها شباهت به خطوط باستانی ایرانی یعنی پهلوی و اوستایی دارد.

دین

دین مردم ایران در دوران پیش از اسلام؛ زرتشتی بوده است. در حال حاضر قریب به کل جمعیت آن مسلمان و اکثریت مردم آن پیرو مذهب شیعه می‌باشند. مسیحیان، یهودیان و زرتشتیان دیگر اقلیت‌های دینی این کشور بشمار می‌روند.

زبان

زبان اکثریت مردم ایران فارسی است. این زبان اصطلاحاً بر زبان واحد و بر ریشه اصلی و اساسی تمام لهجه‌های گوناگونی اطلاق می‌شود که در ایران از آغاز مهاجرت آریائیان تا امروز معمول بوده است. این زبان شعبه‌ای است از زبان‌های هند و ایرانی که آن نیز به نوبه خود یکی از زبان‌های هند و اروپایی یعنی زبان‌های مجموع اقوام سفیدپوستی است که سکونتگاه‌های اصلی آنها از هندوستان تا سواحل اقیانوس اطلس در اروپا و همچنین بریتانیا گسترده است.

نیز نگاه کنید به

• شهرهای ایران
• روستاهای ایران
• جامعه عشایری ایران
• ساختار سنی و جنسی جمعیت ایران
• شهرنشینی و روستانشینی ایران

منبع اصلی

کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

کیانوش کیانی هفت لنگ