پیکرنگاری درباری: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۰

پیکرنگاری درباری، سبکی در نقاشی ایرانی که در اواخر سده 12ق / 18م اغلب با موضوع پیکرنگاری درباریان با تلفیقی از معیارهای نقاشی اروپایی و نگارگری ایرانی، در دربار فتحعلی شاه پدید آمد^[۱].

شاه قاجار شماری از برجسته‌ترین هنرمندان را در پایتخت (تهران) گرد آورد و آنها را به کار نقاشی پرده‌های بزرگ اندازه برای نصب در کاخ‌های نوساز گماشت^[۲]. پیکرنگاری درباری تلفیقی میان عناصر طبیعت گرای اروپایی و شیوه سنتی آرمانی نمودن واقعیت بود. در این مکتب پیکر انسان اهمیت اساسی پیدا کرد و اشخاص نمونه‌وار و به طرزی قراردادی تصویر شدند^[۱]. مردان غالباً با سبیل و ریش بلند، کمر باریک، نگاه خیره و زنان با چهره بیضی، ابروان پیوسته، چشمان سرمه کشیده و انگشتان حنا بسته، همگی در جامگان زربفت و مرواریدنشان تصویر می‌شدند^[۳] و به جز چهره‌ها و دستان که سایه‌پردازی می‌شد. مابقی عناصر تصویر به شکل دو بعدی و پر از نقش نگار به تصویر در می‌آمد^[۴]. ویژگی‌های این مکتب عبارتند از: ساختار متقارن بر اساس خطوط افقی و عمودی و منحنی؛ تلفیق نقشمایه‌های تزئینی و تصویری؛ رنگ گزینی محدود (با تسلط رنگ‌های گرم خصوصاً قرمز)؛ با کاربست رنگ روغن به روش خاص^[۱].

میرزا بابا، محمدصادق و باقر از بنیانگذاران این مکتب بودند و از نمایندگان دیگر این سبک می‌توان به مهرعلی اصفهانی، محمدحسن، ابوالقاسم و احمد اشاره کرد^[۵].

این مکتب که تا حد زیادی وابسته به فتحعلی شاه بود، پس از مرگ او رو به افول گذارد (1250ق)^[۶].

علی بوذری

کتابشناسی

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ پاكباز، روئين (1378). دايرةالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 147.
↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 150.
↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 151.
↑ شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 174.
↑ رابینسن، ب. و (1376). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 86-89.
↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 158.

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ پاكباز، روئين (1378). دايرةالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 147.

[2] پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 150.

[3] پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 151.

[4] شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 174.

[5] رابینسن، ب. و (1376). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 86-89.

[6] پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 158.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''پيكرنگاري درباري،''' سبكي در نقاشي ايراني  كه در اواخر سدة 12ق / 18م اغلب با موضوع پيكرنگاري درباريان با تلفيقي از معيارهاي نقاشي اروپايي و نگارگري ايراني، در دربار فتحعلي شاه پديد آمد.<sup>1</sup>
+پیکرنگاری درباری، سبکی در نقاشی ایرانی  که در اواخر سده 12ق / 18م اغلب با موضوع پیکرنگاری درباریان با تلفیقی از معیارهای نقاشی اروپایی و نگارگری ایرانی، در دربار فتحعلی شاه پدید آمد<ref name=":0">پاكباز، روئين (1378). دايرةالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 147.</ref>.
-شاه قاجار شماري از برجسته‌ترين هنرمندان را در پايتخت (تهران) گرد آورد و آنها را به كار نقاشي پرده‌هاي بزرگ اندازه براي نصب در كاخ‌هاي نوساز گماشت.<sup>2</sup> پيكرنگاري درباري تلفيقي ميان عناصر طبيعت گراي اروپايي و شيوة سنتي آرماني نمودن واقعيت بود. در اين مكتب پيكر انسان اهميت اساسي پيدا كرد و اشخاص نمونه‌وار و به طرزي قراردادي تصوير شدند.<sup>3</sup> مردان غالباً با سبيل و ريش بلند، كمر باريك، نگاه خيره و زنان با چهرة بيضي، ابروان پيوسته، چشمان سرمه كشيده و انگشتان حنا بسته، همگي در جامگان زربفت و مرواريدنشان تصوير مي‌شدند<sup>4</sup> و به جز چهره‌ها و دستان كه سايه‌پردازي مي‌شد. مابقي عناصر تصوير به شكل دو بعدي و پر از نقش نگار به تصوير در مي‌آمد.<sup>5</sup> ويژگي‌هاي اين مكتب عبارتند از: ساختار متقارن بر اساس خطوط افقي و عمودي و منحني؛ تلفيق نقشمايه‌هاي تزئيني و تصويري؛ رنگ گزيني محدود (با تسلط رنگ‌هاي گرم خصوصاً قرمز)؛ با كاربست رنگ روغن به روش خاص.<sup>6</sup>
+شاه قاجار شماری از برجسته‌ترین هنرمندان را در پایتخت (تهران) گرد آورد و آنها را به کار نقاشی پرده‌های بزرگ اندازه برای نصب در کاخ‌های نوساز گماشت<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 150.</ref>. پیکرنگاری درباری تلفیقی میان عناصر طبیعت گرای اروپایی و شیوه سنتی آرمانی نمودن واقعیت بود. در این مکتب پیکر انسان اهمیت اساسی پیدا کرد و اشخاص نمونه‌وار و به طرزی قراردادی تصویر شدند<ref name=":0" />. مردان غالباً با سبیل و ریش بلند، کمر باریک، نگاه خیره و زنان با چهره بیضی، ابروان پیوسته، چشمان سرمه کشیده و انگشتان حنا بسته، همگی در جامگان زربفت و مرواریدنشان تصویر می‌شدند<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 151.</ref> و به جز چهره‌ها و دستان که سایه‌پردازی می‌شد. مابقی عناصر تصویر به شکل دو بعدی و پر از نقش نگار به تصویر در می‌آمد<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 174.</ref>. ویژگی‌های این مکتب عبارتند از: ساختار متقارن بر اساس خطوط افقی و عمودی و منحنی؛ تلفیق نقشمایه‌های تزئینی و تصویری؛ رنگ گزینی محدود (با تسلط رنگ‌های گرم خصوصاً قرمز)؛ با کاربست رنگ روغن به روش خاص<ref name=":0" />.
-ميرزا بابا، محمدصادق و باقر از بنيانگذاران اين مكتب بودند و از نمايندگان ديگر اين سبك مي‌توان به مهرعلي اصفهاني، محمدحسن، ابوالقاسم و احمد اشاره كرد.<sup>7</sup>
+میرزا بابا، محمدصادق و باقر از بنیانگذاران این مکتب بودند و از نمایندگان دیگر این سبک می‌توان به مهرعلی اصفهانی، محمدحسن، ابوالقاسم و احمد اشاره کرد<ref>رابینسن، ب. و (1376). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 86-89.</ref>.
-اين مكتب كه تا حد زيادي وابسته به فتحعلي شاه بود، پس از مرگ او رو به افول گذارد. (1250ق)<sup>8</sup>
+این مکتب که تا حد زیادی وابسته به فتحعلی شاه بود، پس از مرگ او رو به افول گذارد (1250ق)<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 158.</ref>.
+علی بوذری
-'''مآخذ:'''
+== کتابشناسی ==
--     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص 147.
--     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، 1379، ص 150.
--     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. ص 147.
--     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. ص 151.
--     شريف‌زاده، عبدالمجيد. '''''تاريخ نگارگري در ايران'''''. تهران: حوزة هنري، 1375، ص 174.
--     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. ص 147.
--     رابينسن، ب. و. '''''هنر نگارگري ايران'''''. ترجمة يعقوب آژند، تهران: مولي، 1376، ص 86-89.
--     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. ص 158.
-علی بوذری