پرش به محتوا

سلطان‌ حسین میرزا بایقرا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی « '''بايْقَرا، سلطان‌حسين ميرزا'''، (842 – 911ق / ؟ م) از نيكنام‌ترين شاهزادگان تيموري، پادشاه سلسلة تیموریان (873 – 911) بود. <sup>1</sup> او پسر منصور و نوادة بايقرا بن‌عمر شيخ بن ‌تيمور گوركان (842-911ق)  كه در دورة سلطان ابوسعيد بر استرآباد فرمان مي‌راند پ...» ایجاد کرد
 
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
   
   
'''بايْقَرا، سلطان‌حسين ميرزا'''، (842 – 911ق / ؟ م) از نيكنام‌ترين شاهزادگان تيموري، پادشاه سلسلة تیموریان (873 – 911) بود. <sup>1</sup>
'''[[سلطان حسین میرزا بایقرا|بایْقَرا، سلطان‌حسین میرزا]]'''، (842 – 911ق / ؟ م) از نیكنام‌ترین شاهزادگان تیموری، پادشاه سلسله تیموریان (873 – 911) بود<ref>میرخواند، محمد. '''''روضهالصفا'''''. تهران: خیام، بی‌تا، ج7، ص8.</ref>.


او پسر منصور و نوادة بايقرا بن‌عمر شيخ بن ‌تيمور گوركان (842-911ق)  كه در دورة سلطان ابوسعيد بر استرآباد فرمان مي‌راند پس از مرگ او روانة هرات شد و از آن‌جا به حكومت بر قلمرو تيموريان كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد.<sup>2</sup> دوران 38 سالة زمامداري او (873-911ق) با رونق بخشيدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نويسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشان‌ترين ادوار تاريخ به شمار مي‌آيد كه در اين راه اميرعليشيرنوايي<sup>*</sup> وزير لايق او، هرات را به مركز فرهنگي و هنري تبديل كرد.<sup>3</sup> سلطان ‌حسين‌ميرزا بايقرا، به عنوان دولتمردي فرهنگ آفرين، آثاري مانند '''''گل و مل''''' و '''''پندنامه''''' به زبان فارسي و '''''ديوان اشعار''''' و رساله‌اي به زبان تركي را از خود به يادگار گذارد<sup>4</sup> و در شعر «حسيني» تخلص مي‌كرد.<sup>5</sup> ايجاد بناهاي عمومي مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است.<sup>6</sup> وي در آخرين سال‌هاي زمامداري با شورش شاهزادگان، اوج‌گيري قدرت ازبكان و برآمدن شاه اسماعيل صفوي روبرو نشد و در حالي كه براي جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت.<sup>7</sup>
او پسر منصور و نواده بایقرا بن‌عمر شیخ بن ‌تیمور گوركان (842-911ق)  كه در دوره سلطان ابوسعید بر استرآباد فرمان می‌راند پس از مرگ او روانه هرات شد و از آن‌جا به حكومت بر قلمرو تیموریان كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد<ref>امیرخانی، غلامرضا. تیموریان '''''(از ایران چه می‌دانم؟/48)'''''. تهران: 1383، دفتر پژوهش‌هایفرهنگی، ص21.</ref>. دوران 38 ساله زمامداریاو (873-911ق) با رونق بخشیدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نویسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشان‌ترین ادوار تاریخ به شمار می‌آید كه در این راه امیرعلی شیرنوایی<sup>*</sup> وزیر لایق او، هرات را به مركز فرهنگی و هنری تبدیل كرد<ref>میرجعفری، حسین. '''''تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادیو فرهنگیایران در دوره تیموریان و تركمانان.''''' تهران: 1381، سمت، ص102.</ref>. سلطان ‌حسین‌میرزا بایقرا، به عنوان دولت مردی فرهنگ آفرین، آثاری مانند '''''گل و مل''''' و '''''پندنامه''''' به زبان فارسی و '''''دیوان اشعار''''' و رساله‌ای به زبان تركی را از خود به یادگار گذارد<ref>  فرهانی‌منفرد، مهدی. '''''پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال تیموریان و ظهور صفویان'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ص156و440-447.</ref> و در شعر «حسینی» تخلص می‌كرد<ref>زمچی‌اسفزاری، معین‌الدین. '''''روضات‌الجنّات فیاوصاف مدینه هرات'''''. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.</ref>. ایجاد بناهای عمومی مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است<ref>خواندمیر، غیاث‌الدین، '''''حبیب‌السیر فیاخبار افراد بشر'''''. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام، بی‌تا، ج4، ص111.</ref>. وی در آخرین سال‌های زمام داری با شورش شاهزادگان، اوج‌گیری قدرت ازبكان و برآمدن شاه اسماعیل صفوی روبرو نشد و در حالیكه برای جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت<ref>رومیر، ه. ر. '''''تاریخ ایران (دوره تیموریان).''''' پژوهش دانشگاه كمبریج، ترجمه یعقوب آژند، تهران: 1378، جامی، ص132.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
== مآخذ ==


1.    ميرخواند، محمد. '''''روضةالصفا'''''. تهران: خيام، بي‌تا، ج7، ص8.


2.    اميرخاني، غلامرضا. تيموريان '''''(از ايران چه مي‌دانم؟/48)'''''. تهران: 1383، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص21.
== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران


3.    ميرجعفري، حسين. '''''تاريخ تحولات سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي ايران در دوره تيموريان و تركمانان.''''' تهران: 1381، سمت، ص102.
== نویسنده مقاله ==
 
شهناز چراغ
4.    فرهاني‌منفرد، مهدي. '''''پيوند سياست و فرهنگ در عصر زوال تيموريان و ظهور صفويان'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، ص156و440-447.
 
5.    زمچي‌اسفزاري، معين‌الدين. '''''روضات‌الجنّات في اوصاف مدينة هرات'''''. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.


6.    خواندمير، غياث‌الدين، '''''حبيب‌السير في اخبار افراد بشر'''''. به كوشش محمد دبيرسياقي، تهران: خيام، بي‌تا، ج4، ص111.


7.    رومير، ه. ر. '''''تاريخ ايران (دورة تيموريان).''''' پژوهش دانشگاه كمبريج، ترجمة يعقوب آژند، تهران: 1378، جامي، ص132.


شهناز چراغ
 

نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۴

بایْقَرا، سلطان‌حسین میرزا، (842 – 911ق / ؟ م) از نیكنام‌ترین شاهزادگان تیموری، پادشاه سلسله تیموریان (873 – 911) بود[۱].

او پسر منصور و نواده بایقرا بن‌عمر شیخ بن ‌تیمور گوركان (842-911ق)  كه در دوره سلطان ابوسعید بر استرآباد فرمان می‌راند پس از مرگ او روانه هرات شد و از آن‌جا به حكومت بر قلمرو تیموریان كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد[۲]. دوران 38 ساله زمامداریاو (873-911ق) با رونق بخشیدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نویسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشان‌ترین ادوار تاریخ به شمار می‌آید كه در این راه امیرعلی شیرنوایی* وزیر لایق او، هرات را به مركز فرهنگی و هنری تبدیل كرد[۳]. سلطان ‌حسین‌میرزا بایقرا، به عنوان دولت مردی فرهنگ آفرین، آثاری مانند گل و مل و پندنامه به زبان فارسی و دیوان اشعار و رساله‌ای به زبان تركی را از خود به یادگار گذارد[۴] و در شعر «حسینی» تخلص می‌كرد[۵]. ایجاد بناهای عمومی مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است[۶]. وی در آخرین سال‌های زمام داری با شورش شاهزادگان، اوج‌گیری قدرت ازبكان و برآمدن شاه اسماعیل صفوی روبرو نشد و در حالیكه برای جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

شهناز چراغ


 

  1. میرخواند، محمد. روضهالصفا. تهران: خیام، بی‌تا، ج7، ص8.
  2. امیرخانی، غلامرضا. تیموریان (از ایران چه می‌دانم؟/48). تهران: 1383، دفتر پژوهش‌هایفرهنگی، ص21.
  3. میرجعفری، حسین. تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادیو فرهنگیایران در دوره تیموریان و تركمانان. تهران: 1381، سمت، ص102.
  4.   فرهانی‌منفرد، مهدی. پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال تیموریان و ظهور صفویان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ص156و440-447.
  5. زمچی‌اسفزاری، معین‌الدین. روضات‌الجنّات فیاوصاف مدینه هرات. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.
  6. خواندمیر، غیاث‌الدین، حبیب‌السیر فیاخبار افراد بشر. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام، بی‌تا، ج4، ص111.
  7. رومیر، ه. ر. تاریخ ایران (دوره تیموریان). پژوهش دانشگاه كمبریج، ترجمه یعقوب آژند، تهران: 1378، جامی، ص132.