پرش به محتوا

بیستون: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''بيستون،''' نام شهر، كوه و كتيبه‌اي از داريوش<sup>*</sup> اول، نزديك كرمانشاه و در راه تجارتي ـ نظامي بابل به همدان. بيستون كه بگستان يا بغستان (بهستان) خوانده مي‌شد مورد توجه پادشاهان هخامنشي و برخوردار از قداست ويژه‌اي بود.<sup>1</sup> گذشته از آثار...» ایجاد کرد
 
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''بيستون،''' نام شهر، كوه و كتيبه‌اي از داريوش<sup>*</sup> اول، نزديك كرمانشاه و در راه تجارتي ـ نظامي بابل به همدان.  
'''[[بیستون]]،''' نام شهر، كوه و كتیبه‌ای از داریوش<sup>*</sup> اول، نزدیك كرمانشاه و در راه تجارتی ـ نظامی بابل به همدان.  


بيستون كه بگستان يا بغستان (بهستان) خوانده مي‌شد مورد توجه پادشاهان هخامنشي و برخوردار از قداست ويژه‌اي بود.<sup>1</sup> گذشته از آثار دوران سلوكي<sup>*</sup> و پارتي<sup>*</sup>، كتيبة داريوش كه به اقتباس از كتيبة آنوباني‌ني[1] شاه لولوبي[2] بر كوه بيستون در سر پل ذهاب مي‌باشد،<sup>2</sup> مهمترين اطلاعات را دربارة وي و هخامنشيان<sup>*</sup> ارائه مي‌دهد. تصوير اهورا مزدا، 9 نفر شورشي و داريوش كه در جلو دو تن نيزه‌دار و كمان‌دار پا بر سينة گئومات (بردياي دروغين)گذاشته است<sup>3</sup> همراه با سه متن به زبان‌هاي عيلامي، بابلي، فارسي باستان و به خط ميخي، بر روي كتيبه نقر شده‌اند.<sup>4</sup> متن‌ها دربارة نام و نسب، مقام خانوادگي داريوش، شرح به قدرت رسيدن او و دفع شورش‌ها، توضيح دربارة «ملل تابعة» هخامنشيان و دعا براي سرزمين و مردمان آن مي‌باشند،<sup>(5)</sup> كه نخستين بار در 1835م رمزگشايي شد<sup>(6)</sup> و اكنون بر اثر فرسايش كوه در معرض تخريب است.  
بیستون كه بگستان یا بغستان (بهستان) خوانده می‌شد مورد توجه پادشاهان هخامنشی و برخوردار از قداست ویژه‌ای بود<ref>Schmit, Rudger. '''''»Bistūn«. Encyclopedia Iranica'''''. London and New York. Routladge and Kegan Paul, 1990, V IV, P. 221.</ref>. گذشته از آثار دوران سلوكی<sup>*</sup> و پارتی<sup>*</sup>، كتیبه داریوش كه به اقتباس از كتیبه آنوبانی‌نی[Anubanini] شاه لولوبی[Lullubi] بر كوه بیستون در سر پل ذهاب می‌باشد،<ref>كخ، هایدماری. '''''از زبان دایوش'''''. ترجمه پرویز رجبی، تهران: كارنگ، 1376، ص 18. </ref> مهمترین اطلاعات را درباره وی و هخامنشیان<sup>*</sup> ارائه می‌دهد. تصویر اهورا مزدا، 9 نفر شورشی و داریوش كه در جلو دو تن نیزه‌دار و كمان‌دار پا بر سینه گئومات (بردیای دروغین)گذاشته است<ref>ابوالقاسمی، محسن. '''''راهنمای زبان‌های باستانی ایران'''''. تهران: سمت، 1375، ص 85.</ref> همراه با سه متن به زبان‌های ایلامی، بابلی، فارسی باستان و به خط میخی، بر روی كتیبه نقر شده‌اند<ref>ابوالقاسمی، محسن. '''''تاریخ مختصر زبان فارسی'''''. تهران: طهوری، 1379، ص 20.</ref>. متن‌ها درباره نام و نسب، مقام خانوادگی داریوش، شرح به قدرت رسیدن او و دفع شورش‌ها، توضیح درباره «ملل تابعه» هخامنشیان و دعا برای سرزمین و مردمان آن می‌باشند<ref>بریان، پیر. '''''امپراتوری هخامنشی'''''. ترجمه ناهید فروغان، تهران: فرزان، نشر قطره، 1381، ج 1، ص 188.</ref>، كه نخستین بار در 1835م رمزگشایی شد<ref>Kent, Ronald. J. '''''Old Persian, Grammar, text, lexican''''', New Haven, American Oriental Studies, 1953, P. 65.</ref>و اكنون بر اثر فرسایش كوه در معرض تخریب است.  


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
== مآخذ ==


1-    Schmit, Rudger. '''''»Bistūn«. Encyclopedia Iranica'''''. London and New York. Routladge and Kegan Paul, 1990, V IV, P. 221.
== منبع اصلی ==
 
دانشنامه ایران
2-    كخ، هايدماري. '''''از زبان دايوش'''''. ترجمة پرويز رجبي، تهران: كارنگ، 1376، ص 18.
 
3-    ابوالقاسمي، محسن. '''''راهنماي زبان‌هاي باستاني ايران'''''. تهران: سمت، 1375، ص 85.
 
4-    ابوالقاسمي، محسن. '''''تاريخ مختصر زبان فارسي'''''. تهران: طهوري، 1379، ص 20.
 
5-    بريان، پير. '''''امپراتوري هخامنشي'''''. ترجمة ناهيد فروغان، تهران: فرزان، نشر قطره، 1381، ج 1، ص 188.
 
6-    Kent, Ronald. J. '''''Old Persian, Grammar, text, lexican''''', New Haven, American Oriental Studies, 1953, P. 65.


== نویسنده مقاله ==
مهرداد شباهنگ
مهرداد شباهنگ
----[1]. Anubanini
[2]. Lullubi

نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۴

بیستون، نام شهر، كوه و كتیبه‌ای از داریوش* اول، نزدیك كرمانشاه و در راه تجارتی ـ نظامی بابل به همدان.

بیستون كه بگستان یا بغستان (بهستان) خوانده می‌شد مورد توجه پادشاهان هخامنشی و برخوردار از قداست ویژه‌ای بود[۱]. گذشته از آثار دوران سلوكی* و پارتی*، كتیبه داریوش كه به اقتباس از كتیبه آنوبانی‌نی[Anubanini] شاه لولوبی[Lullubi] بر كوه بیستون در سر پل ذهاب می‌باشد،[۲] مهمترین اطلاعات را درباره وی و هخامنشیان* ارائه می‌دهد. تصویر اهورا مزدا، 9 نفر شورشی و داریوش كه در جلو دو تن نیزه‌دار و كمان‌دار پا بر سینه گئومات (بردیای دروغین)گذاشته است[۳] همراه با سه متن به زبان‌های ایلامی، بابلی، فارسی باستان و به خط میخی، بر روی كتیبه نقر شده‌اند[۴]. متن‌ها درباره نام و نسب، مقام خانوادگی داریوش، شرح به قدرت رسیدن او و دفع شورش‌ها، توضیح درباره «ملل تابعه» هخامنشیان و دعا برای سرزمین و مردمان آن می‌باشند[۵]، كه نخستین بار در 1835م رمزگشایی شد[۶]و اكنون بر اثر فرسایش كوه در معرض تخریب است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

مهرداد شباهنگ

  1. Schmit, Rudger. »Bistūn«. Encyclopedia Iranica. London and New York. Routladge and Kegan Paul, 1990, V IV, P. 221.
  2. كخ، هایدماری. از زبان دایوش. ترجمه پرویز رجبی، تهران: كارنگ، 1376، ص 18.
  3. ابوالقاسمی، محسن. راهنمای زبان‌های باستانی ایران. تهران: سمت، 1375، ص 85.
  4. ابوالقاسمی، محسن. تاریخ مختصر زبان فارسی. تهران: طهوری، 1379، ص 20.
  5. بریان، پیر. امپراتوری هخامنشی. ترجمه ناهید فروغان، تهران: فرزان، نشر قطره، 1381، ج 1، ص 188.
  6. Kent, Ronald. J. Old Persian, Grammar, text, lexican, New Haven, American Oriental Studies, 1953, P. 65.