فرهنگ ایران زمین

فرهنگ ایران زمین، مجله پژوهشی در زمینه مطالعات و تحقیقات ایرانی. این نشریه را ایرج افشار در 1332ش با همكاری دوستان نزدیك خود: محمدتقی دانش‌پژوه، منوچهر ستوده، مصطفی مقرّبی و دكتر عباس زریاب‌خوئی بنیاد گذاشت. فرهنگ ایران زمین مجله‌ای كاملاً تحقیقی از اساسی‌ترین و جدّی‌ترین مجلّات و به اسلوب‌ نشریاتی كه در زمینه مطالعات خاورشناسی و ایران‌شناسی در آن روزگار در جهان وجود داشت به طبع می‌رسید. نخستین شماره فرهنگ ایران زمین در 1332ش منتشر شد و ترتیب انتشار آن سالانه بود. در ابتدا قرار بود به صورت فصلی منتشر شود بدین ترتیب سال‌های اول تا هفتم در چند دفتر لیكن از سال نهم به بعد هر سال در یك دفتر انتشار می‌یافت. هر یك از بنیان‌گزاران این نشریه در اغلب مجلدات این مجله، مقاله‌ای تحقیقی نوشته‌اند. در نحوه چاپ و ترتیب درج مقالات هم روشی اتخاذ شده بود كه نشریه فرهنگ ایران زمین چهره‌ای كاملاً علمی داشته باشد. از برخی ایران‌شناسان اروپائی و آمریكائی هم مقالاتی در این نشریه به چاپ رسیده است. همچنین از بسیاری استادان برجسته ایران چون مجتبی مینوی و سعید نفیسی مقالات ارزنده‌ای در این نشریه عرضه شده است.

فرهنگ ایران زمین از حیث اشتمال بر مقالات و پژوهش‌های ارزنده در زمینه فرهنگ ایران و ادبیات فارسی و مطالعات تاریخی و همچنین از حیث درج رسالات تصیح شده از آثار قدما در زمره نشریات طراز اول ایران قرار دارد. مجلدات اول تا بیستم آن به سبب كمیابی در 1354ش مجدداً تجدید چاپ گردید. چاپ دوم نیز اكنون به كلی نایاب است. در مقدمه چاپ دوم و در سرآغاز مجلد نخست، فهرست كامل مندرجات 20 ساله آورده شده است. از این نشریه تا سال پیش از انقلاب هر سال یك دفتر منتشر شده، لیكن از آن به بعد به طور نامرتب چند دفتر انتشار یافته است. آخرین  شماره این نشریه ـ جلد بیست و نهم ـ در 1375 به همان سیاق پیشین منتشر گردیده و ظاهراً جلد 30 هم اكنون در زیر چاپ است. به ضمیمه فرهنگ ایران زمین پاره‌ای نشریات و كتاب‌ها به چاپ رسیده كه از اهم آن‌ها فرهنگ لارستانی، تاریخ كاشان، دو رساله در آثار علوی، فرهنگ لغات عامیانه جمال‌زاده و چندین فهرست نسخه‌های خطی است. همچنین مجموعه كتاب‌شناسی ایران به ضمیمه این نشریه از 1333 منتشر گردیده است.

برای مطالعه بیشتر

دوره‌های فرهنگ ایران زمین

سیدعلی آل داود