جاحظ: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Jahez.jpg|بندانگشتی|جاحظ برگرفته از وبسایت راسخون قابل بازیابی از<nowiki/>https://rasekhoon.net/article/show/1275545]] | |||
'''[[جاحظ]]،''' ابوعثمان عمر و بن بحر، متكلم و ادیب معتزلی و نویسنده بر تألیف قرن سوم از اهالی بصره. وی در جوانی در بغداد و مدتی نیز در سامرا اقامت كرد و سپس به بصره بازگشت<ref>امین، احمد. '''''ضحیالاسلام'''''. بیروت: دارالكتاب العربی، 1/388.</ref>. جاحظ چهرهای زشت با چشمانی برآمده داشت و به همین مناسبت، جاحظ (چشم برآمده) و حدقی لقب گرفت<ref>ابنكثیر. '''''البدایه''''' '''''و''''' '''''النهایه''''' '''''فی''''' '''''التاریخ'''''. بیروت: دارالفكر العربی، 11/9.</ref> ابوعبیده، اصمعی و ابوزید انصاری در لغت و ادبیات از استادان او بودند. نحو را از اخفش و كلام را از نظّاماموخت.<ref>یاقوت حموی. '''''معجم''''' '''''الادباء'''''. بیروت: 1400هـ، 16/74- 75.</ref> وی از طریق علمای كلام و همنشینی با حنین بن اسحاق و سلمویه با فرهنگ یونانیاشنا شد و با مطالعه كتابهای ابنمقفع در فرهنگ و ادب ایران مهارت یافت<ref> امین، احمد. '''''همان'''''. 1/387.</ref>. جاحظ عالمی متخصص به معنای امروزی نبود، بلكه دایره المعارف نویسی بود كه به تمام علوم زمانش نظر داشت. موضوعات تألیفات او بسیار متنوع است، ادبیات، ادبیات عامه، كلام، سیاست و بعضی شاخههای علوم طبیعی. اماانچه كتابهای او را ممتاز میسازد، شیوه ادبی بارز وی در نگارش، اطلاع او از زندگی اجتماعی و شناخت سرشت و اخلاق مردم است<ref>ابنمرتضی. '''''كتاب''''' '''''المنیه''''' '''''و''''' '''''الأمل''''' '''''فی''''' '''''شرح''''' '''''الملل''''' '''''و''''' '''''النحل'''''. چاپ محمدجواد مشكور، 162.</ref>. البیان و التبیین از مهمترین كتابهای اوست. ابنخلدونان را یكی از چهار كتاب اصول فن ادب و از اركانان معرفی كرده است<ref>سركیس. '''''معجم''''' '''''المطبوعات''''' '''''العربیه''''' '''''و''''' '''''المعربه'''''. قاهره: 1346، چاپ افست، قم: ج1، ستون 666.</ref>. الحیوان نیز دیگر كتاب با ارزش اوست. فرقهای به نام جاحظیه (از فِرَق معتزله)، از پیروان خاص اویند. | '''[[جاحظ]]،''' ابوعثمان عمر و بن بحر، متكلم و ادیب معتزلی و نویسنده بر تألیف قرن سوم از اهالی بصره. وی در جوانی در بغداد و مدتی نیز در سامرا اقامت كرد و سپس به بصره بازگشت<ref>امین، احمد. '''''ضحیالاسلام'''''. بیروت: دارالكتاب العربی، 1/388.</ref>. جاحظ چهرهای زشت با چشمانی برآمده داشت و به همین مناسبت، جاحظ (چشم برآمده) و حدقی لقب گرفت<ref>ابنكثیر. '''''البدایه''''' '''''و''''' '''''النهایه''''' '''''فی''''' '''''التاریخ'''''. بیروت: دارالفكر العربی، 11/9.</ref> ابوعبیده، اصمعی و ابوزید انصاری در لغت و ادبیات از استادان او بودند. نحو را از اخفش و كلام را از نظّاماموخت.<ref>یاقوت حموی. '''''معجم''''' '''''الادباء'''''. بیروت: 1400هـ، 16/74- 75.</ref> وی از طریق علمای كلام و همنشینی با حنین بن اسحاق و سلمویه با فرهنگ یونانیاشنا شد و با مطالعه كتابهای ابنمقفع در فرهنگ و ادب ایران مهارت یافت<ref> امین، احمد. '''''همان'''''. 1/387.</ref>. جاحظ عالمی متخصص به معنای امروزی نبود، بلكه دایره المعارف نویسی بود كه به تمام علوم زمانش نظر داشت. موضوعات تألیفات او بسیار متنوع است، ادبیات، ادبیات عامه، كلام، سیاست و بعضی شاخههای علوم طبیعی. اماانچه كتابهای او را ممتاز میسازد، شیوه ادبی بارز وی در نگارش، اطلاع او از زندگی اجتماعی و شناخت سرشت و اخلاق مردم است<ref>ابنمرتضی. '''''كتاب''''' '''''المنیه''''' '''''و''''' '''''الأمل''''' '''''فی''''' '''''شرح''''' '''''الملل''''' '''''و''''' '''''النحل'''''. چاپ محمدجواد مشكور، 162.</ref>. البیان و التبیین از مهمترین كتابهای اوست. ابنخلدونان را یكی از چهار كتاب اصول فن ادب و از اركانان معرفی كرده است<ref>سركیس. '''''معجم''''' '''''المطبوعات''''' '''''العربیه''''' '''''و''''' '''''المعربه'''''. قاهره: 1346، چاپ افست، قم: ج1، ستون 666.</ref>. الحیوان نیز دیگر كتاب با ارزش اوست. فرقهای به نام جاحظیه (از فِرَق معتزله)، از پیروان خاص اویند. | ||
== | == نیز نگاه کنید به == | ||
== | |||
== ماخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
امیرحسین ساکت اف | امیرحسین ساکت اف | ||
نسخهٔ ۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۹
جاحظ، ابوعثمان عمر و بن بحر، متكلم و ادیب معتزلی و نویسنده بر تألیف قرن سوم از اهالی بصره. وی در جوانی در بغداد و مدتی نیز در سامرا اقامت كرد و سپس به بصره بازگشت[۱]. جاحظ چهرهای زشت با چشمانی برآمده داشت و به همین مناسبت، جاحظ (چشم برآمده) و حدقی لقب گرفت[۲] ابوعبیده، اصمعی و ابوزید انصاری در لغت و ادبیات از استادان او بودند. نحو را از اخفش و كلام را از نظّاماموخت.[۳] وی از طریق علمای كلام و همنشینی با حنین بن اسحاق و سلمویه با فرهنگ یونانیاشنا شد و با مطالعه كتابهای ابنمقفع در فرهنگ و ادب ایران مهارت یافت[۴]. جاحظ عالمی متخصص به معنای امروزی نبود، بلكه دایره المعارف نویسی بود كه به تمام علوم زمانش نظر داشت. موضوعات تألیفات او بسیار متنوع است، ادبیات، ادبیات عامه، كلام، سیاست و بعضی شاخههای علوم طبیعی. اماانچه كتابهای او را ممتاز میسازد، شیوه ادبی بارز وی در نگارش، اطلاع او از زندگی اجتماعی و شناخت سرشت و اخلاق مردم است[۵]. البیان و التبیین از مهمترین كتابهای اوست. ابنخلدونان را یكی از چهار كتاب اصول فن ادب و از اركانان معرفی كرده است[۶]. الحیوان نیز دیگر كتاب با ارزش اوست. فرقهای به نام جاحظیه (از فِرَق معتزله)، از پیروان خاص اویند.
نیز نگاه کنید به
ماخذ
- ↑ امین، احمد. ضحیالاسلام. بیروت: دارالكتاب العربی، 1/388.
- ↑ ابنكثیر. البدایه و النهایه فی التاریخ. بیروت: دارالفكر العربی، 11/9.
- ↑ یاقوت حموی. معجم الادباء. بیروت: 1400هـ، 16/74- 75.
- ↑ امین، احمد. همان. 1/387.
- ↑ ابنمرتضی. كتاب المنیه و الأمل فی شرح الملل و النحل. چاپ محمدجواد مشكور، 162.
- ↑ سركیس. معجم المطبوعات العربیه و المعربه. قاهره: 1346، چاپ افست، قم: ج1، ستون 666.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
امیرحسین ساکت اف