پرش به محتوا

پوشاک ترکی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''پوشاك تركي'''، لباس ترك‌هاي ايران را كه در بخش شمال غربي ايران و در استان‌هاي آذربايجان غربي و شرقي و اردبيل زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌كند.<sup>1</sup> '''لباس مردانه''': براي لباس مردانه ترك ر. ك.  پوشاك شاهسون '''ل...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''پوشاك تركي'''، لباس ترك‌هاي ايران را كه در بخش شمال غربي ايران و در استان‌هاي آذربايجان غربي و شرقي و اردبيل زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌كند.<sup>1</sup>
'''پوشاک ترکی'''، لباس ترک های ایران را که در بخش شمال غربی ایران و در استان‌های آذربایجان غربی و شرقی و [[اردبیل]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌کند<ref>یادداشت مولف.</ref>.<sup>1</sup>


'''لباس مردانه''': براي لباس مردانه ترك ر. ك.  پوشاك شاهسون  
'''لباس مردانه''': برای لباس مردانه ترک ر. ک.  پوشاک شاهسون  


'''لباس زنانه''': كلاغي سربندي ابريشمي است كه به تنهايي و گاه روي عرقچيني كه حاشيه دوزي طلايي دارد، يا روي كلاه بند داري كه تاساك گفته مي‌شود، برسر بسته مي‌شود قبل از آن از باشلُق لوله مانندي كه چوتقو نام داشت استفاده مي‌شد. . كوينَك پيراهن گشادي است كه در زير سينه با سگكي بسته مي‌شود. زير آن تن پوش گشاد بلندي كه تا پايين پا مي‌رسد، مي‌پوشند و يا از زير شلواري گشادي كه از 6 لايه پارچه تشكيل شده و مانند دامني ديده مي‌شود، و تومَن نام دارد، استفاده مي‌كنند. آنان زير شلواري‌هاي تنگ تري كه دوخت راسته دارند (دربَلَق) نيز به پا مي‌كنند. به همه لباس‌هاي زير، تومَن-كوينَك گفته مي‌شود. روي اينها، اغلب چند دامن گشاد (تومَن) و بلند را روي هم مي‌پوشند. اين دامن‌ها را كه گاه تا 5 عدد از آنها را روي هم مي‌پوشند، وهريك حدود 10 تا 12 متر عرض دارند، اَره تومنَي مي‌گويند. چپكان نيم تنه آسترداري است كه در كمر تنگ و چسبان است و برآمدگي گردي روي نشيمنگاه به وجود مي‌آورد، چاكي به سمت پايين در زير كمر دارد با آستين‌هايي بلند و گاه دگمه دار كه انتهاي آنها از سرانگشتان بلندتر بوده و به صورت سه گوش و سمبوسه اي پشت دست‌ها را مي‌پوشاند. دو طرف چپكان براي آن كه مانند حالت 7 در كمر به هم نزديك شوند، بريده مي‌شود. در گذشته ارخليق (ارخالق) متداول ترين نيم تنه به حساب مي‌آمد. آستين‌هاي اين نيم تنه تا آرنج، معمولي بود اما از آرنج تا مچ دست، آستين‌ها چاك دار مي‌شد و يا به صورت سه گوش بلند و آويخته‌اي ( سمبوسه اي = للوفار، نيلوفر) ديده مي‌شد. بالاپوشي با آستين‌هايي تا آرنج، بي دگمه و با رشته‌هاي طلايي و حاشيه دوزي‌هاي تزيين شده، لباده اي تا كمر و نوع كوتاه تر آن با آستري از خز كه اِشمَك نام داشت، و جليقه بي آستين گشادي كه به كوردو معروف بود، بخش‌هايي ديگر از لباس زنان را تشكيل مي‌داد.<sup>2</sup>  
'''لباس زنانه''': کلاغی سربندی ابریشمی است که به تنهایی و گاه روی عرقچینی که حاشیه دوزی طلایی دارد، یا روی کلاه بند داری که تاساک گفته می‌شود، برسر بسته می‌شود قبل از آن از باشلُق لوله مانندی که چوتقو نام داشت استفاده می‌شد. . کوینَک پیراهن گشادی است که در زیر سینه با سگکی بسته می‌شود. زیر آن تن پوش گشاد بلندی که تا پایین پا می‌رسد، می‌پوشند و یا از زیر شلواری گشادی که از 6 لایه پارچه تشکیل شده و مانند دامنی دیده می‌شود، و تومَن نام دارد، استفاده می‌کنند. آنان زیر شلواری‌های تنگ تری که دوخت راسته دارند (دربَلَق) نیز به پا می‌کنند. به همه لباس‌های زیر، تومَن-کوینَک گفته می‌شود. روی اینها، اغلب چند دامن گشاد (تومَن) و بلند را روی هم می‌پوشند. این دامن‌ها را که گاه تا 5 عدد از آنها را روی هم می‌پوشند، وهریک حدود 10 تا 12 متر عرض دارند، اَره تومنَی می‌گویند. چپکان نیم تنه آسترداری است که در کمر تنگ و چسبان است و برآمدگی گردی روی نشیمنگاه به وجود می‌آورد، چاکی به سمت پایین در زیر کمر دارد با آستین‌هایی بلند و گاه دگمه دار که انتهای آنها از سرانگشتان بلندتر بوده و به صورت سه گوش و سمبوسه ای پشت دست‌ها را می‌پوشاند. دو طرف چپکان برای آن که مانند حالت 7 در کمر به هم نزدیک شوند، بریده می‌شود. در گذشته ارخلیق (ارخالق) متداول ترین نیم تنه به حساب می‌آمد. آستین‌های این نیم تنه تا آرنج، معمولی بود اما از آرنج تا مچ دست، آستین‌ها چاک دار می‌شد و یا به صورت سه گوش بلند و آویخته‌ای ( سمبوسه ای = للوفار، نیلوفر) دیده می‌شد. بالاپوشی با آستین‌هایی تا آرنج، بی دگمه و با رشته‌های طلایی و حاشیه دوزی‌های تزیین شده، لباده ای تا کمر و نوع کوتاه تر آن با آستری از خز که اِشمَک نام داشت، و جلیقه بی آستین گشادی که به کوردو معروف بود، بخش‌هایی دیگر از لباس زنان را تشکیل می‌داد<ref>Andrews,P. A; M. Andrews. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XXI.</ref>.


'''مآخذ''' :
== مآخذ ==
 
   
1-   يادداشت مولف.
 
2-             Andrews,P. A; M. Andrews. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XXI.
 
محمدرضا چیت ساز

نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۸

پوشاک ترکی، لباس ترک های ایران را که در بخش شمال غربی ایران و در استان‌های آذربایجان غربی و شرقی و اردبیل زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌کند[۱].1

لباس مردانه: برای لباس مردانه ترک ر. ک.  پوشاک شاهسون

لباس زنانه: کلاغی سربندی ابریشمی است که به تنهایی و گاه روی عرقچینی که حاشیه دوزی طلایی دارد، یا روی کلاه بند داری که تاساک گفته می‌شود، برسر بسته می‌شود قبل از آن از باشلُق لوله مانندی که چوتقو نام داشت استفاده می‌شد. . کوینَک پیراهن گشادی است که در زیر سینه با سگکی بسته می‌شود. زیر آن تن پوش گشاد بلندی که تا پایین پا می‌رسد، می‌پوشند و یا از زیر شلواری گشادی که از 6 لایه پارچه تشکیل شده و مانند دامنی دیده می‌شود، و تومَن نام دارد، استفاده می‌کنند. آنان زیر شلواری‌های تنگ تری که دوخت راسته دارند (دربَلَق) نیز به پا می‌کنند. به همه لباس‌های زیر، تومَن-کوینَک گفته می‌شود. روی اینها، اغلب چند دامن گشاد (تومَن) و بلند را روی هم می‌پوشند. این دامن‌ها را که گاه تا 5 عدد از آنها را روی هم می‌پوشند، وهریک حدود 10 تا 12 متر عرض دارند، اَره تومنَی می‌گویند. چپکان نیم تنه آسترداری است که در کمر تنگ و چسبان است و برآمدگی گردی روی نشیمنگاه به وجود می‌آورد، چاکی به سمت پایین در زیر کمر دارد با آستین‌هایی بلند و گاه دگمه دار که انتهای آنها از سرانگشتان بلندتر بوده و به صورت سه گوش و سمبوسه ای پشت دست‌ها را می‌پوشاند. دو طرف چپکان برای آن که مانند حالت 7 در کمر به هم نزدیک شوند، بریده می‌شود. در گذشته ارخلیق (ارخالق) متداول ترین نیم تنه به حساب می‌آمد. آستین‌های این نیم تنه تا آرنج، معمولی بود اما از آرنج تا مچ دست، آستین‌ها چاک دار می‌شد و یا به صورت سه گوش بلند و آویخته‌ای ( سمبوسه ای = للوفار، نیلوفر) دیده می‌شد. بالاپوشی با آستین‌هایی تا آرنج، بی دگمه و با رشته‌های طلایی و حاشیه دوزی‌های تزیین شده، لباده ای تا کمر و نوع کوتاه تر آن با آستری از خز که اِشمَک نام داشت، و جلیقه بی آستین گشادی که به کوردو معروف بود، بخش‌هایی دیگر از لباس زنان را تشکیل می‌داد[۲].

مآخذ

   

  1. یادداشت مولف.
  2. Andrews,P. A; M. Andrews. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XXI.