آذین‌بندی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۹

آذین بندی برگرفته از وبسایت آژانس عکس تهران قابل بازیابی ازhttps://www.tehranpicture.ir/fa/album/3004/%D8%A2%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-22-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86

آذین‌بندی، تزئین و آرایش شهرها، بازارها، میدان‌ها و ارگ‌های سلطنتی و بستن طاق نصرت به هنگام جشن‌های ملی ـ مذهبی و مراسم استقبال از شاهان و امیران و مهمانان بزرگ خارجی.

اصطلاح اذین‌بندی در تاریخ و ادب فارسی به صورت‌های «آذین نهادن»، «آذین زدن» و «آئین‌بندی» نیز امده است. منابع کهن تاریخی و ادبی بارها به آذین‌بندی‌ شهرها به مناسبت‌های مختلف اشاره می‌کنند^[۱]. نخستین باری که مردم به مناسبت اعیاد مذهبی به آذین‌بندی شهر پرداختند 352ق/ 963م بود. در این سال امیر معزالدوله آل‌بویه به مناسبت فرا رسیدن عید غدیر دستور داد مردم شهر و بازار و خانه‌هایشان را چراغانی کنند و آتشی بزرگ فراهم اورند و تا صبح طبل و شیپور بنوازند و جشن بگیرند. از آن زمان به بعد، مسلمانان هنگام فرا رسیدن اعیاد بزرگ به چراغانی و آذین‌بندی خانه‌ها و شهرهای خود می‌پردازند^[۲]. آذین‌بندی و چراغانی کردن شهرها در دوره صفوی رواج فراوانی داشت. مثلاً، مردم مناطق مختلف ایران هنگام ورود شاه عباس اول (حک 996-1038ق/ 1587- 1629م) به شهرهایشان با داربست‌هایی از گلبن‌ها و شاخه‌های سرو و چنار آذین‌ می‌بستند و دیوار و سقف بازار و خانه‌ها را با تصاویری از چین و فرنگ می‌آراستند.

رسمی و اجباری بودن آذین‌بندی‌ها در دوره صفوی و بی‌گاه و با مناسبت برپاکردن جشن و آذین‌بندی و خرج‌ها و تشریفات سنگینی که با این کار بر مردم تحمیل می‌شد، سبب نارضایتی و شکایت مردم شده بود^[۳].

پس از صفویان نیز رسم آذین‌بندی کم و بیش ادامه یافت. متون فراوانی از دوره‌های افشاریان و زند و قاجار به چراغانی و آذین‌بندی شهرها در جشن‌های نوروز و اعیاد مذهبی یا استقبال از شاهان اشاره کرده‌اند. در دوره قاجار آتش‌بازی^* نیز به دیگر تشریفات آذین‌بندی افزوده شد. همچنین در این دوره آذین‌بندی و آتش‌بازی به مناسبت برخی رویدادهای سیاسی مانند تصویب مکمل قانون اساسی در 5 شوال 1325ق/ 1907م و افتتاح مجلس شورای ملی در 1327ق/ 1909م... مرسوم شد^[۴].

در دوران پهلوی نیز هم در اعیاد ملی ـ‌ مذهبی و هم به مناسبت‌هایی مانند تولد شاه و ولیعهد، سالگرد انقلاب سفید (6 بهمن) شهرها را آذین‌بندی، چراغانی می‌کردند و در آنها اتش‌بازی راه می‌انداختند. در دوره جمهوری اسلامی نیز در اعیاد مذهبی، جشن نوروز و سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی از 12 بهمن تا 22 بهمن (دهه فجر) شهر و خانه و خیابان‌ها را آذین می‌بندند.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ جنابذی، میرزابیگ. روضه‌الصفویه. به كوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: 1378، ص721؛ فردوسی، ابوالقاسم. شاهنامه. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1335، ص498، 2470؛ دهخدا. لغت‌نامه. ذیل اذین‌بندی، اسدی‌طوسی، علی ‌بن احمد. اشعار حكیم كسایی مروزی. به كوشش مهدی درخشان، تهران: 1364، ص51.
↑ ابن جوزی، ابی‌الفرج عبدالرحمن بن علی. المنتظم فی تاریخ الملوك و الامم. حیدراباد دكن: 1358، ص7/16؛ ابن‌اثیر. الكامل. به كوشش ابوالفضل ابراهیم، بیروت: 1403ق، ص8/550.
↑ جنابذی، همانجا؛ افوشته‌ای نطنزی، محمود. نقاوه الاثار. به كوشش احسان اشراقی، تهران: 1350، ص540- 536؛ فلسفی، نصرالله. زندگانی شاه عباس اول. تهران: بی‌تا، ص2/668 و 675؛ نصرابادی، میرزامحمد طاهر. تذكره نصرابادی. تهران: 1317، ص431.
↑ مروی، محمدكاظم. عالم‌ارای نادری. به كوشش محمد امین ریاحی، تهران: 1364، ص2/479-478؛ عین‌السلطنه. روزنامه خاطرات. به كوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: 1380، ص32، 274- 275، 548، 929، 2926- 2927.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی

[1] جنابذی، میرزابیگ. روضه‌الصفویه. به كوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: 1378، ص721؛ فردوسی، ابوالقاسم. شاهنامه. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1335، ص498، 2470؛ دهخدا. لغت‌نامه. ذیل اذین‌بندی، اسدی‌طوسی، علی ‌بن احمد. اشعار حكیم كسایی مروزی. به كوشش مهدی درخشان، تهران: 1364، ص51.

[2] ابن جوزی، ابی‌الفرج عبدالرحمن بن علی. المنتظم فی تاریخ الملوك و الامم. حیدراباد دكن: 1358، ص7/16؛ ابن‌اثیر. الكامل. به كوشش ابوالفضل ابراهیم، بیروت: 1403ق، ص8/550.

[3] جنابذی، همانجا؛ افوشته‌ای نطنزی، محمود. نقاوه الاثار. به كوشش احسان اشراقی، تهران: 1350، ص540- 536؛ فلسفی، نصرالله. زندگانی شاه عباس اول. تهران: بی‌تا، ص2/668 و 675؛ نصرابادی، میرزامحمد طاهر. تذكره نصرابادی. تهران: 1317، ص431.

[4] مروی، محمدكاظم. عالم‌ارای نادری. به كوشش محمد امین ریاحی، تهران: 1364، ص2/479-478؛ عین‌السلطنه. روزنامه خاطرات. به كوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: 1380، ص32، 274- 275، 548، 929، 2926- 2927.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[آذین‌بندی|اذین‌بندی]]،''' تزئین و ارایش شهرها، بازارها، میدان‌ها و ارگ‌های سلطنتی و بستن طاق نصرت به هنگام جشن‌های ملی ـ مذهبی و مراسم استقبال از شاهان و امیران و مهمانان بزرگ خارجی.
+[[پرونده:96-11-21-آذین-بندی-خیابان-ها-به-مناسبت-22-بهمن-15.jpg|بندانگشتی|آذین بندی برگرفته از وبسایت آژانس عکس تهران قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.tehranpicture.ir/fa/album/3004/%D8%A2%D8%B0%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-22-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86]]
+'''[[آذین‌بندی]]،''' تزئین و آرایش شهرها، بازارها، میدان‌ها و ارگ‌های سلطنتی و بستن طاق نصرت به هنگام جشن‌های ملی ـ مذهبی و مراسم استقبال از شاهان و امیران و مهمانان بزرگ خارجی.
-اصطلاح اذین‌بندی در تاریخ و ادب فارسی به صورت‌های «اذین نهادن»، «اذین زدن» و «ائین‌بندی» نیز امده است. منابع كهن تاریخی و ادبی بارها به اذین‌بندی‌ شهرها به مناسبت‌های مختلف اشاره می‌كنند<ref>جنابذی، میرزابیگ. '''''روضه‌الصفویه'''''. به كوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: 1378، ص721؛ فردوسی، ابوالقاسم. '''''شاهنامه'''''. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1335، ص498، 2470؛ دهخدا. '''''لغت‌نامه'''''. ذیل اذین‌بندی، اسدی‌طوسی، علی ‌بن احمد. '''''اشعار''''' '''''حكیم''''' '''''كسایی''''' '''''مروزی'''''. به كوشش مهدی درخشان، تهران: 1364، ص51.</ref>.  نخستین باری كه مردم به مناسبت اعیاد مذهبی به اذین‌بندی شهر پرداختند 352ق/ 963م بود. در این سال امیر معزالدوله ال‌بویه به مناسبت فرا رسیدن عید غدیر دستور داد مردم شهر و بازار و خانه‌هایشان را چراغانی كنند و اتشی بزرگ فراهم اورند و تا صبح طبل و شیپور بنوازند و جشن بگیرند. از ان زمان به بعد، مسلمانان هنگام فرا رسیدن اعیاد بزرگ به چراغانی و اذین‌بندی خانه‌ها و شهرهای خود می‌پردازند<ref>ابن جوزی، ابی‌الفرج عبدالرحمن بن علی. '''''المنتظم''''' '''''فی''''' '''''تاریخ''''' '''''الملوك''''' '''''و''''' '''''الامم'''''. حیدراباد دكن: 1358، ص7/16؛ ابن‌اثیر. '''''الكامل'''''. به كوشش ابوالفضل ابراهیم، بیروت: 1403ق، ص8/550.</ref>. اذین‌بندی و چراغانی کردن شهرها در دوره صفوی رواج فراوانی داشت. مثلاً، مردم مناطق مختلف ایران هنگام ورود شاه عباس اول (حك 996-1038ق/ 1587- 1629م) به شهرهایشان با داربست‌هایی از گلبن‌ها و شاخه‌های سرو و چنار اذین‌ می‌بستند و دیوار و سقف بازار و خانه‌ها را با تصاویری از چین و فرنگ می‌اراستند.
+اصطلاح اذین‌بندی در تاریخ و ادب فارسی به صورت‌های «آذین نهادن»، «آذین زدن» و «آئین‌بندی» نیز امده است. منابع کهن تاریخی و ادبی بارها به آذین‌بندی‌ شهرها به مناسبت‌های مختلف اشاره می‌کنند<ref>جنابذی، میرزابیگ. '''''روضه‌الصفویه'''''. به كوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: 1378، ص721؛ فردوسی، ابوالقاسم. '''''شاهنامه'''''. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1335، ص498، 2470؛ دهخدا. '''''لغت‌نامه'''''. ذیل اذین‌بندی، اسدی‌طوسی، علی ‌بن احمد. '''''اشعار''''' '''''حكیم''''' '''''كسایی''''' '''''مروزی'''''. به كوشش مهدی درخشان، تهران: 1364، ص51.</ref>.  نخستین باری که مردم به مناسبت اعیاد مذهبی به آذین‌بندی شهر پرداختند 352ق/ 963م بود. در این سال امیر معزالدوله آل‌بویه به مناسبت فرا رسیدن عید غدیر دستور داد مردم شهر و بازار و خانه‌هایشان را چراغانی کنند و آتشی بزرگ فراهم اورند و تا صبح طبل و شیپور بنوازند و جشن بگیرند. از آن زمان به بعد، مسلمانان هنگام فرا رسیدن اعیاد بزرگ به چراغانی و آذین‌بندی خانه‌ها و شهرهای خود می‌پردازند<ref>ابن جوزی، ابی‌الفرج عبدالرحمن بن علی. '''''المنتظم''''' '''''فی''''' '''''تاریخ''''' '''''الملوك''''' '''''و''''' '''''الامم'''''. حیدراباد دكن: 1358، ص7/16؛ ابن‌اثیر. '''''الكامل'''''. به كوشش ابوالفضل ابراهیم، بیروت: 1403ق، ص8/550.</ref>. آذین‌بندی و چراغانی کردن شهرها در دوره صفوی رواج فراوانی داشت. مثلاً، مردم مناطق مختلف ایران هنگام ورود شاه عباس اول (حک 996-1038ق/ 1587- 1629م) به شهرهایشان با داربست‌هایی از گلبن‌ها و شاخه‌های سرو و چنار آذین‌ می‌بستند و دیوار و سقف بازار و خانه‌ها را با تصاویری از چین و فرنگ می‌آراستند.
-رسمی و اجباری بودن اذین‌بندی‌ها در دوره صفوی و بی‌گاه و با مناسبت برپاکردن جشن و اذین‌بندی و خرج‌ها و تشریفات سنگینی که با این کار بر مردم تحمیل می‌شد، سبب نارضایتی و شكایت مردم شده بود<ref>جنابذی، همانجا؛ افوشته‌ای نطنزی، محمود. '''''نقاوه''''' '''''الاثار'''''. به كوشش احسان اشراقی، تهران: 1350، ص540- 536؛ فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی''''' '''''شاه''''' '''''عباس''''' '''''اول'''''. تهران: بی‌تا، ص2/668 و 675؛ نصرابادی، میرزامحمد طاهر. '''''تذكره''''' '''''نصرابادی'''''. تهران: 1317، ص431.</ref>.
+رسمی و اجباری بودن آذین‌بندی‌ها در دوره صفوی و بی‌گاه و با مناسبت برپاکردن جشن و آذین‌بندی و خرج‌ها و تشریفات سنگینی که با این کار بر مردم تحمیل می‌شد، سبب نارضایتی و شکایت مردم شده بود<ref>جنابذی، همانجا؛ افوشته‌ای نطنزی، محمود. '''''نقاوه''''' '''''الاثار'''''. به كوشش احسان اشراقی، تهران: 1350، ص540- 536؛ فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی''''' '''''شاه''''' '''''عباس''''' '''''اول'''''. تهران: بی‌تا، ص2/668 و 675؛ نصرابادی، میرزامحمد طاهر. '''''تذكره''''' '''''نصرابادی'''''. تهران: 1317، ص431.</ref>.
-پس از صفویان نیز رسم اذین‌بندی كم و بیش ادامه یافت. متون فراوانی از دوره‌های افشاریان و زند و قاجار به چراغانی و اذین‌بندی شهرها در جشن‌های نوروز و اعیاد مذهبی یا استقبال از شاهان اشاره كرده‌اند. در دوره قاجار اتش‌بازی<sup>*</sup> نیز به دیگر تشریفات اذین‌بندی افزوده شد. همچنین در این دوره اذین‌بندی و اتش‌بازی به مناسبت برخی رویدادهای سیاسی مانند تصویب مكمل قانون اساسی در 5 شوال 1325ق/ 1907م و افتتاح مجلس شورای ملی در 1327ق/ 1909م... مرسوم شد<ref>مروی، محمدكاظم. '''''عالم‌ارای''''' '''''نادری'''''. به كوشش محمد امین ریاحی، تهران: 1364، ص2/479-478؛ عین‌السلطنه. '''''روزنامه''''' '''''خاطرات'''''. به كوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: 1380، ص32، 274- 275، 548، 929، 2926- 2927.</ref>.
+پس از صفویان نیز رسم آذین‌بندی کم و بیش ادامه یافت. متون فراوانی از دوره‌های افشاریان و زند و قاجار به چراغانی و آذین‌بندی شهرها در جشن‌های نوروز و اعیاد مذهبی یا استقبال از شاهان اشاره کرده‌اند. در دوره قاجار آتش‌بازی<sup>*</sup> نیز به دیگر تشریفات آذین‌بندی افزوده شد. همچنین در این دوره آذین‌بندی و آتش‌بازی به مناسبت برخی رویدادهای سیاسی مانند تصویب مکمل قانون اساسی در 5 شوال 1325ق/ 1907م و افتتاح مجلس شورای ملی در 1327ق/ 1909م... مرسوم شد<ref>مروی، محمدكاظم. '''''عالم‌ارای''''' '''''نادری'''''. به كوشش محمد امین ریاحی، تهران: 1364، ص2/479-478؛ عین‌السلطنه. '''''روزنامه''''' '''''خاطرات'''''. به كوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: 1380، ص32، 274- 275، 548، 929، 2926- 2927.</ref>.
-در دوران پهلوی نیز هم در اعیاد ملی ـ‌ مذهبی و هم به مناسبت‌هایی مانند تولد شاه و ولیعهد، سالگرد انقلاب سفید (6 بهمن) شهرها را اذین‌بندی، چراغانی می‌کردند و در انها اتش‌بازی راه می‌انداختند. در دوره جمهوری اسلامی نیز در اعیاد مذهبی، جشن نوروز و سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی از 12 بهمن تا 22 بهمن (دهه فجر) شهر و خانه و خیابان‌ها را اذین می‌بندند.
+در دوران پهلوی نیز هم در اعیاد ملی ـ‌ مذهبی و هم به مناسبت‌هایی مانند تولد شاه و ولیعهد، سالگرد انقلاب سفید (6 بهمن) شهرها را آذین‌بندی، چراغانی می‌کردند و در آنها اتش‌بازی راه می‌انداختند. در دوره جمهوری اسلامی نیز در اعیاد مذهبی، جشن نوروز و سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی از 12 بهمن تا 22 بهمن (دهه فجر) شهر و خانه و خیابان‌ها را آذین می‌بندند.
 == نیز نگاه کنید به ==