ابراهیم مرادی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
* [[آوانس اوگانیانس( اوهانیان)]] | * [[آوانس اوگانیانس( اوهانیان)]] | ||
* [[ساموئل خاچیکیان]] | * [[ساموئل خاچیکیان]] | ||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
عباس بهارلو | عباس بهارلو | ||
نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۹
ابراهیم صحافباشی تهرانی (1271ق ـ1301ش/ 1855ـ1922م). آزادیخواه و نخستین بهرهبردار سالن سینما در ایران.
در خیابان لالهزار خانه و دکان عتیقهفروشی داشت و به کار تجارت اشیای زینتی ژاپنی و چینی مشغول بود[۱]. در ذیحجه 1314 ق/ می 1896 م با اجازه مظفرالدینشاه عازم اروپا و امریکا شد. دیدن ماشین دودی، دستگاه چاپ، عملیات آکروباتیک بازیگران سیرک سبب حیرت او شد. خودش نوشته است:
«فقره دیگر بقوه برقیه آلاتی اختراع کرده که هر چیز را بهمان حالت حرکت اصلی مینمایاند مثلاً آبشار امریکا را بعینه نشان میدهند... این فقره از اختراعات امریکایی است[۲].»
او یک دستگاه آپارات و مقداری فیلم یک حلقهای خرید و به ایران آورد. گوشهای از حیاط پشت دکانش را به سالن سینما تبدیل و در ماه رمضان 1322ق/ نوامبر1904م اقدام به نمایش فیلم کرد، و بدینسان نام او به عنوان اولین بهرهبردار سینما در ایران ثبت شد. اعیان و اشراف، حتی اتابک اعظم و علاالدوله[۳] و ملجیک ثانی از سالن سینمای او استقبال کردند[۴].
با آغاز مبارزاتی که منجر به انقلاب مشروطه شد، صحافباشی به جرگه آزادیخواهان درآمد[۵]. مدتی بعد به دستور مستبدان کارهای خود را متوقف و ترک دیار کرد[۶]. او اعلانی برای حراج اموالش چاپ[۷] و در موعد مقرر خانه خود را واگذار کرد، دستگاه سینماتوگراف و پردههای نمایش را به آرتاشس پاتماگریان فروخت و تحتالحفظ به اصفهان و سپس حوالی جندق و بیابانک تبعید شد. در سال 1306 قمری/ 1889م همراه همسر و سه فرزندش راهی کربلا شد و از آن جا به هندوستان رفت[۸]. در 1307 قمری/ 1890 م نشریه «نامه وطن» را انتشار داد، و سالها بعد در مشهد درگذشت[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ «بخارا» (1380). شماره 19، ص 96، نقل خاطرهای از ياساما فوکوشيما.
- ↑ «سفرنامه ابراهیم صحافباشی تهرانی» (1357). به اهتمام محمد مشیری. شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، ص 39.
- ↑ تهامینژاد، محمد (1380). سینمای ایران. دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 17، به نقل از فرزند او: جهانگیر قهرمانشاهی.
- ↑ «روزنامه خاطرات عزیزالسلطان (ملیجک ثانی)» (1376). به کوشش محسن میرزایی، جلد اول، ص 263.
- ↑ کرمانی، ناظمالاسلام (1362). تاریخ بیداری ایرانیان. جلد اول، ص 361.
- ↑ کرمانی، ناظمالاسلام (1362). تاریخ بیداری ایرانیان. جلد اول، ص 433.
- ↑ رونوشت اعلان در «راهنمای کتاب» (1356). شماره 8-10، ص 692.
- ↑ «ترقی» (1337). شماره 844، ص 41، در گفتوگو با همسرش نصرتزمان.
- ↑ امید، جمال (1374). تاریخ سینمای ایران. انتشارات روزنه، ص 24.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
عباس بهارلو