سید ضیاء الدین طباطبائی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی « '''طباطبايي، سيد ضياءالدين،''' (1309ق / 1891م ـ 1348ش) روزنامهنگار و سياستمدار اواخر دورة قاجاريه و دورة پهلوي. سيد ضياءالدين فرزند سيد علي آقا يزدي كه تولد او را به اختلاف، 1307، 1309 <sup>1</sup> و 1310ق نوشتهاند<sup>2</sup> در شيراز متولد شد مدتي در تبريز و تهر...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
'''طباطبايي، سيد ضياءالدين،''' (1309ق / 1891م ـ 1348ش) روزنامهنگار و سياستمدار اواخر دورة قاجاريه و دورة پهلوي. | '''طباطبايي، سيد ضياءالدين،''' (1309ق / 1891م ـ 1348ش) روزنامهنگار و سياستمدار اواخر دورة قاجاريه و دورة پهلوي. | ||
سيد ضياءالدين فرزند سيد علي آقا يزدي كه تولد او را به اختلاف، 1307، 1309 <sup>1</sup> و 1310ق نوشتهاند<sup>2</sup> در شيراز متولد شد مدتي در تبريز و تهران به سر برد و در سالهاي نخست مشروطيت در شيراز براي روزنامهها مقالاتي مينوشت و نداي اسلام را در 18 سالگي منتشر كرد و رسالههاي سياسي در حمايت از قانون و آزادي نوشت.<sup>3</sup> پس از چندي به تهران آمد و به گمان برخي در نهضت مشروطيت در جرگة هواخواهان انگليس درآمد و به همراه پدر به مخالفت با محمدعلي شاه پرداخت در زمان فتح تهران جزو كميتة جهانگير بود و بعدها با انتشار روزنامههاي شرق<sup>*</sup>، رعد<sup>*</sup> و برق<sup>*</sup> نمايندگان دورة دوم مجلس شوراي ملي از او شكايت كرده و تبعيد و روانة اروپا شد<sup>4</sup> پس از بازگشت به ايران رعد را در 1333ق/1914م منتشر كرد<sup>5</sup> و چندي بعد در رأس كودتاي 1299ش به نخستوزيري رسيد و تا 4 خرداد 1300 در آن مقام بود. دستگيري مخالفان، مانند مدرس، قوامالسلطنه و...،<sup>6</sup> ابطال قرارداد 1919 كه از پيش باطل بود اما براي كسب وجهة سياسي آن را لغو كرد. تعديل بودجة دربار، كاهش حقوق احمدشاه و... از اقدامات او در اين دوره بود. دكتر محمد مصدق والي فارس كه به ماهيت كودتا پي برده بود در مخالفت با او استعفا داد و مخالفتهاي انگليس، احمدشاه و رضاخان با سيدضياء باعث عزل و عزيمت او به اروپا و فلسطين شد. در 1322ش به ايران بازگشت، در مجلس چهاردهم (؟ ق / ؟ م) برخي مانند دكتر محمد مصدق با اعتبارنامة او مخالفت كرده اما او از مخالفان قوام بود و حزب ارادة ملي را تأسيس كرد و دستگير شد.<sup>7</sup> او كه همچنان در فكر نخستوزيري بود و سلطنت پهلوي را مديون خود ميدانست در اواخر به كشاورزي و دامداري روي آورد. | سيد ضياءالدين فرزند سيد علي آقا يزدي كه تولد او را به اختلاف، 1307، 1309 <sup>1</sup> و 1310ق نوشتهاند<sup>2</sup> در [[شیراز|شيراز]] متولد شد مدتي در تبريز و تهران به سر برد و در سالهاي نخست مشروطيت در شيراز براي روزنامهها مقالاتي مينوشت و نداي اسلام را در 18 سالگي منتشر كرد و رسالههاي سياسي در حمايت از قانون و آزادي نوشت.<sup>3</sup> پس از چندي به تهران آمد و به گمان برخي در نهضت مشروطيت در جرگة هواخواهان انگليس درآمد و به همراه پدر به مخالفت با محمدعلي شاه پرداخت در زمان فتح تهران جزو كميتة جهانگير بود و بعدها با انتشار روزنامههاي شرق<sup>*</sup>، [[رعد]]<sup>*</sup> و برق<sup>*</sup> نمايندگان دورة دوم مجلس شوراي ملي از او شكايت كرده و تبعيد و روانة اروپا شد<sup>4</sup> پس از بازگشت به ايران رعد را در 1333ق/1914م منتشر كرد<sup>5</sup> و چندي بعد در رأس كودتاي 1299ش به نخستوزيري رسيد و تا 4 خرداد 1300 در آن مقام بود. دستگيري مخالفان، مانند مدرس، قوامالسلطنه و...،<sup>6</sup> ابطال قرارداد 1919 كه از پيش باطل بود اما براي كسب وجهة سياسي آن را لغو كرد. تعديل بودجة دربار، كاهش حقوق احمدشاه و... از اقدامات او در اين دوره بود. دكتر محمد مصدق والي فارس كه به ماهيت كودتا پي برده بود در مخالفت با او استعفا داد و مخالفتهاي انگليس، احمدشاه و رضاخان با سيدضياء باعث عزل و عزيمت او به اروپا و فلسطين شد. در 1322ش به ايران بازگشت، در مجلس چهاردهم (؟ ق / ؟ م) برخي مانند دكتر محمد مصدق با اعتبارنامة او مخالفت كرده اما او از مخالفان قوام بود و حزب ارادة ملي را تأسيس كرد و دستگير شد.<sup>7</sup> او كه همچنان در فكر نخستوزيري بود و سلطنت پهلوي را مديون خود ميدانست در اواخر به كشاورزي و دامداري روي آورد. | ||
نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۷
طباطبايي، سيد ضياءالدين، (1309ق / 1891م ـ 1348ش) روزنامهنگار و سياستمدار اواخر دورة قاجاريه و دورة پهلوي.
سيد ضياءالدين فرزند سيد علي آقا يزدي كه تولد او را به اختلاف، 1307، 1309 1 و 1310ق نوشتهاند2 در شيراز متولد شد مدتي در تبريز و تهران به سر برد و در سالهاي نخست مشروطيت در شيراز براي روزنامهها مقالاتي مينوشت و نداي اسلام را در 18 سالگي منتشر كرد و رسالههاي سياسي در حمايت از قانون و آزادي نوشت.3 پس از چندي به تهران آمد و به گمان برخي در نهضت مشروطيت در جرگة هواخواهان انگليس درآمد و به همراه پدر به مخالفت با محمدعلي شاه پرداخت در زمان فتح تهران جزو كميتة جهانگير بود و بعدها با انتشار روزنامههاي شرق*، رعد* و برق* نمايندگان دورة دوم مجلس شوراي ملي از او شكايت كرده و تبعيد و روانة اروپا شد4 پس از بازگشت به ايران رعد را در 1333ق/1914م منتشر كرد5 و چندي بعد در رأس كودتاي 1299ش به نخستوزيري رسيد و تا 4 خرداد 1300 در آن مقام بود. دستگيري مخالفان، مانند مدرس، قوامالسلطنه و...،6 ابطال قرارداد 1919 كه از پيش باطل بود اما براي كسب وجهة سياسي آن را لغو كرد. تعديل بودجة دربار، كاهش حقوق احمدشاه و... از اقدامات او در اين دوره بود. دكتر محمد مصدق والي فارس كه به ماهيت كودتا پي برده بود در مخالفت با او استعفا داد و مخالفتهاي انگليس، احمدشاه و رضاخان با سيدضياء باعث عزل و عزيمت او به اروپا و فلسطين شد. در 1322ش به ايران بازگشت، در مجلس چهاردهم (؟ ق / ؟ م) برخي مانند دكتر محمد مصدق با اعتبارنامة او مخالفت كرده اما او از مخالفان قوام بود و حزب ارادة ملي را تأسيس كرد و دستگير شد.7 او كه همچنان در فكر نخستوزيري بود و سلطنت پهلوي را مديون خود ميدانست در اواخر به كشاورزي و دامداري روي آورد.
مآخذ:
1- بامداد، مهدي. شرح حال رجال ايران. تهران: 1371، زوار، ج5، ص122.
2- بهزادي، علي. شبه خاطرات. تهران: 1380، زرين و نگارستان، ج1، ص365.
3- عاقلي، باقر. شرح حال رجال سياسي و نظامي معاصر ايران. تهران: 1380، نشر گفتار و نشر علم، ج3، ص959.
4- مهدينيا، جعفر. نخستوزيران ايران. زندگي سيدضياءالدين طباطبايي. تهران: 1379، اميد فردا، ج4، ص 50-100.
5- فردوست، حسين. ظهور وسقوط سلطنت پهلوي. تهران: 1370، انتشارات اطلاعات، ج2، ص81.
6- بهنود، مسعود. از سيدضياء تا بختيار. تهران: 1381، جاويد، ص21.
7- عاقلي، باقر. ميرزا احمدخان قوامالسلطنه. تهران: 1376، جاويدان، ص397.
مهدی ابوالحسنی ترقی