اسدالله اعلم: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''عَلَم، اسدالله'''، از رجال سياسي دوران پهلوي<sup>*</sup> در مناصب دولتي وزارت و نخستوزيري (1298-1357ش). اسدالله علم فرزند محمدابراهيم شوكتالملك در بيرجند متولد شد و پس از تحصيلات در آنجا، در دانشكده كشاورزي كرج تحصيل و با دختر قوامالملك شيرازي از...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''عَلَم، اسدالله'''، از رجال | '''عَلَم، اسدالله'''، از رجال سیاسی [[سلسله پهلوی|دوران پهلوی]]<sup>*</sup> در مناصب دولتی وزارت و نخستوزیری (1298-1357ش). | ||
اسدالله علم فرزند | اسدالله علم فرزند محمدابراهیم شوكتالملك در بیرجند متولد شد و پس از تحصیلات در آنجا، در دانشكده كشاورزی كرج تحصیل و با دختر قوامالملك شیرازی ازدواج كرد.<sup>1</sup> در سال 1324، فرماندار سیستان و بلوچستان در كابینة احمد قوامالسلطنه شد و از آن پس تحت توجه محمدرضا شاه به وزارت كشور و وزارت كشاورزی در كابینههای ساعد و حسنعلی منصور و وزارت كار در كابینة رزمآرا رسید.<sup>2</sup> در زمان دولت ملی دكتر محمد مصدق<sup>*</sup>، از سرپرستی املاك و مستغلات پهلوی عزل و به بیرجند تبعید شد، اما پس از كودتای 28 مرداد 1332، اردشیر زاهدی او را به منصب خود بازگرداند. او كه در قبولاندن استعفای زاهدی نقش مهمی داشت در كابینة حسین علاء، به وزارت كشور رسید و در انتخابات مجلس دخالتهای زیادی به عمل آورد.<sup>3</sup> با تصمیم شاه برای برقراری سیستم دو حزبی به ریاست حزب مردم و پس از استعفای علی امینی در 1341، به نخستوزیری رسید اما مورد قبول مردم قرار نگرفت.<sup>4</sup> او كه اجراكنندة طرح اصلاحات ارضی بود مورد مخالفت گسترده بهویژه از سوی روحانیان قرار گرفت كه در قیام 15 خرداد 1342 به رهبری آیتالله روحالله خمینی تجلی یافت و علم به سركوب آن پرداخت.<sup>5</sup> با انتخاب حسنعلی منصور به دبیر كلی حزب ایران نوین در سال 1342، علم استعفا داد و به ریاست دانشگاه پهلوی رسید.<sup>6</sup> از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشنهای دو هزار و پانصد ساله را اجرا كند و تا 11 سال در این مقام باقی ماند. او كه بیشترین تلاش را در عملی كردن برنامههای دربار و از آن میان انقلاب سفید یا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردین 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت.<sup>7</sup> | ||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1. علم، اسدالله. ''''' | 1. علم، اسدالله. '''''گفتگوی من با شاه'''''. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3. | ||
2. ''''' | 2. '''''دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301. | ||
3. | 3. صفایی، ابراهیم. '''''زندگینامه سپهبد زاهدی'''''. تهران: علمی، 1373، ص 209. | ||
4. | 4. آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. تهران: نشر مركز، 1376، ص 516. | ||
5. ''''' | 5. '''''صحیفه نور'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332. | ||
6. فردوست، | 6. فردوست، حسین. '''''ظهور و سقوط پهلوی'''''. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240. | ||
7. | 7. برای آگاهی بیشتر ← علم، اسدالله. '''''یادداشتهای علم'''''. به كوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377. | ||
اکبر قاسمی | اکبر قاسمی | ||
نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۳
عَلَم، اسدالله، از رجال سیاسی دوران پهلوی* در مناصب دولتی وزارت و نخستوزیری (1298-1357ش).
اسدالله علم فرزند محمدابراهیم شوكتالملك در بیرجند متولد شد و پس از تحصیلات در آنجا، در دانشكده كشاورزی كرج تحصیل و با دختر قوامالملك شیرازی ازدواج كرد.1 در سال 1324، فرماندار سیستان و بلوچستان در كابینة احمد قوامالسلطنه شد و از آن پس تحت توجه محمدرضا شاه به وزارت كشور و وزارت كشاورزی در كابینههای ساعد و حسنعلی منصور و وزارت كار در كابینة رزمآرا رسید.2 در زمان دولت ملی دكتر محمد مصدق*، از سرپرستی املاك و مستغلات پهلوی عزل و به بیرجند تبعید شد، اما پس از كودتای 28 مرداد 1332، اردشیر زاهدی او را به منصب خود بازگرداند. او كه در قبولاندن استعفای زاهدی نقش مهمی داشت در كابینة حسین علاء، به وزارت كشور رسید و در انتخابات مجلس دخالتهای زیادی به عمل آورد.3 با تصمیم شاه برای برقراری سیستم دو حزبی به ریاست حزب مردم و پس از استعفای علی امینی در 1341، به نخستوزیری رسید اما مورد قبول مردم قرار نگرفت.4 او كه اجراكنندة طرح اصلاحات ارضی بود مورد مخالفت گسترده بهویژه از سوی روحانیان قرار گرفت كه در قیام 15 خرداد 1342 به رهبری آیتالله روحالله خمینی تجلی یافت و علم به سركوب آن پرداخت.5 با انتخاب حسنعلی منصور به دبیر كلی حزب ایران نوین در سال 1342، علم استعفا داد و به ریاست دانشگاه پهلوی رسید.6 از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشنهای دو هزار و پانصد ساله را اجرا كند و تا 11 سال در این مقام باقی ماند. او كه بیشترین تلاش را در عملی كردن برنامههای دربار و از آن میان انقلاب سفید یا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردین 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت.7
مآخذ:
1. علم، اسدالله. گفتگوی من با شاه. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.
2. دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301.
3. صفایی، ابراهیم. زندگینامه سپهبد زاهدی. تهران: علمی، 1373، ص 209.
4. آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. تهران: نشر مركز، 1376، ص 516.
5. صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.
6. فردوست، حسین. ظهور و سقوط پهلوی. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.
7. برای آگاهی بیشتر ← علم، اسدالله. یادداشتهای علم. به كوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.
اکبر قاسمی