مسیحی، دین: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''مسيحي، دين'''، منسوب به حضرت عيسي كه خود را مسيح و منجي موعود خواند و پيروانش آن را پذيرفتند، و در تحولات بعدي، از مجموعة اعتقادي ايشان ديني جديد پديد آمد. وي كه در سال 30 م در ميان يهوديان فلسطين ظهور كرد، نگرشي تازه نسبت به احكام و شريعت يهود ا...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''مسیحی، دین'''، منسوب به حضرت عیسی كه خود را مسیح و منجی موعود خواند و پیروانش آن را پذیرفتند، و در تحولات بعدی، از مجموعة اعتقادی ایشان دینی جدید پدید آمد. وی كه در سال 30 م در میان یهودیان فلسطین ظهور كرد، نگرشی تازه نسبت به احكام و شریعت یهود اتخاذ كرد، بدون آنكه با اصلِ این احكام و اعتقادات، مخالفتی داشته باشد.<sup>1</sup> از جمله این كه ضمن پذیرش ''كتاب مقدس'' یهود، هر گونه قربانی و آدابِ مذهبی را مطرود دانست.<sup>2</sup> لذا نمیتوان او را بنیادگزار دینی جدید دانست، بلكه فقط اصلاحاتی را كه خود لازم میشمرد در دین اعمال كرد.<sup>3</sup> | ||
به | به این ترتیب، مسیحیان نخستین، فرقهای در درون جامعة یهودی محسوب میشدند كه به مسیح بودن عیسی اعتقاد داشتند. پس از واقعة مصلوب شدن عیسی، حواریون او دست به تبلیغ زدند و تعالیم عیسی را با عنوان بِشارت (انجیل) در میان یهودیان تعلیم دادند.<sup>4</sup> با ظهور پاولس پولس قدیس[1]، مسیحیت، حیاتِ تازهای یافت. وی در میان اقوام غیر یهودی به تبلیغ پرداخت و توانست بسیاری از ایشان را به آئین جدید جذب كند. | ||
پاولس اعتقاد و عمل به | پاولس اعتقاد و عمل به قوانین یهودی را به عنوان مقدمة پذیرش مسیحیت، نفی و مسیحیت را از صبغة یك فرقة یهودی خارج كرد و آئین جدید، ازین پس، تبدیل به دین جدیدی شد. | ||
تعالیم پاولس بر 2 محور اساسی قرار دارد: 1- اعتقاد به عیسی به عنوان خدای برخاسته از قبر؛ 2- و اعتقاد به اینكه نجات و رستگاری از طریق ایمان به عیسی (خدای مصلوب شده) حاصل میشود نه از طریق اجرای احكام دینی.<sup>5</sup> | |||
پس از آن بود كه | پس از آن بود كه مسیحیان برای توضیح این مبانی اعتقادی به دو طبیعت الهی و انسانی در [[عیسی (ع)|عیسی مسیح]] قائل شدند. این آموزه و بختهای پیرامون آن، منجر به بروز اختلافاتی میان متفكران مسیحی شد، به نحوی كه تشكیل شوراهایی در شهرهایی چون نیقیه، قسطنطنیه و خالكدون یا خَلْقیدُونه در آسیای صغیر نیز نتوانست كمكی به رفع اختلافات كند. | ||
به | به این ترتیب، كلیساهای مسیحی به دو بخش غربی و شرقی، تقسیم شدند.<sup>6</sup> كلیساهای شرقی كه در اصول اعتقادی نظر مراجع دینی غربی را نپذیرفتند، از همان ابتدا به دو شاخة منوفیزیت (تك طبیعی، یا وحدت طبیعی) و نستوری تقسیم شدند. كلیسای منوفیزیت كه بعداً به «یعقوبی» نیز اشتهار یافت، پیرو نظریة «وحدت طبیعت» بود، به این معنا كه طبیعت الهی و انسانی در عیسی مسیح وحدت دارد، اما كلیسای نستوری با ردِّ اصطلاح «مادر خدا» برای مریم عذرا و پذیرفتن دو طبیعت جداگانة الهی و انسانی برای مسیح، الهیاتی خاص به وجود آورد.<sup>7</sup> | ||
در حوزة | در حوزة فرهنگی ایرانی دو قوم به مسیحیت گراییدند: آسوریان<sup>*</sup> (سریانی زبان) و ارمنیان<sup>*</sup>. سریانیان مسیحی كه در زمان اشكانیان از آرامش و رفاه برخوردار بودند، در زمان ساسانیان غالباً مورد تعرض دستگاه حاكمه قرار گرفتند، تا این كه اعتقاد نستوری را پذیرفتند و به آرامشی نسبی دست یافتند. با ورود اسلام به ایران و در دوران خلفای راشدین تا زمان بنی امیه، مسیحیان سریانی ایران با پرداخت جزیه و خراج، از امنیت و آسایش كلی برخوردار بودند و به اجرای آئینهای دینی خود میپرداختند.<sup>8</sup> نستوریان (← آسوریان) جامعة مستقلی داشتند و ادارة امور داخلی آن بر عهدة جاثلیق یا خلیفة مورد تأیید آنها بود.<sup>9</sup> در دورة عباسیان، مسیحیان در دستگاه خلافت نفوذ فراوانی یافتند و در فعالیتهای علمی همچون ترجمة آثار فلسفی، پزشكی و علمی یونانی، مؤثر بودند.<sup>10</sup> در دوران مغول و پس از آن سریانیان با مصائب و سیهروزیها و نیز با شادكامیهای سایر ایرانیان شریك بودند. | ||
در هنگام سلطنت | در هنگام سلطنت قاجاریه، نستوریان ایران كه عمدتاً در منطقة سلماس و اورمیه سكنی داشتند، از شرایط نامساعد اقتصادی و فرهنگی و پرداخت مالیات سنگین رنج میبردند و به ناچار شماری از ایشان به روسیه كوچ كردند.<sup>11</sup> در اواخر قرن 19 م مبلغین پروتستان آمریكایی و انگلیسی و كاتولیكهای رمی به تبلیغ در بین جامعة آسوری ایران پرداختند و آنها را ترغیب به تأسیس مراكز فرهنگی و بیمارستان و انتشار كتب و جراید، كردند.<sup>12</sup> این اقدامات سبب جذب برخی از ایشان به آئینهای پروتستان و كاتولیك شد. از آن پس گروهی كه كاتولیك شده بودند خود را كلدانی خواندند. امروزه آسوریان ایران، در مجلس شورای اسلامی ایران، دارای نماینده هستند. | ||
گروه | گروه دیگر مسیحیان ایرانی ارمنیانند، قومی كه از زمان هخامنشیان به مجموعة ایران پیوستگی یافت. امنیت و آسایش ارمنیان كه از اوایل قرن 4 م به مسیحیت گراییدند، همواره تحت تأثیر روابط شاهان ایران با روم، در نوسان بود. با ظهور اسلام، ارمنیها تا دورة حكومت عباسیان به دولت مركزی جزیه میپرداختند<sup>13</sup> و در اجرای آئینهای دینی خود آزاد بودند. در دورة صفویان، به ویژه در زمان شاه عباس اول كه گروه بزرگی از ایشان از ارمنستان به اصفهان كوچ داده شدند، از امتیازات ویژهای برخوردار شدند و زمینههای رشد اقتصادی برایشان فراهم گردید. | ||
در دوران | در دوران قاجاریه، به سبب نابسامانیهای بسیار اجتماعی، شماری از ارمنیان جلفای اصفهان به هندوستان و انگلستان مهاجرت كردند.<sup>14</sup> با این همه، هنوز جمعیتهایی از آنان در تهران، آذربایجان، گیلان، اصفهان و شیراز اقامت دارند.<sup>15</sup> | ||
بنا بر قانون | بنا بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ارمنیان از حقوق اجتماعی و آزادی اجرای مراسم دینی برخوردارند و در مجلس شورای اسلامی، ارمنیان جنوب و شمال هر یك دارای یك نمایندهاند. | ||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1- '''''كتاب مقدس، | 1- '''''كتاب مقدس، انجیل متی'''''. 5/18. | ||
2- ''''' | 2- '''''مبانی مسیحیت'''''. تألیف: آكادمی علوم اتحاد شوروی، ترجمه از روسی به فرانسه: ل. پیاتی گورسكی، از فرانسه به فارسی: اسدالله مبشری، تهران: 1369، ص 98. | ||
3- Bultmann, Rudolf: '''''Primitive Christianity''''', Translated by R. H. Fuller, New York, 1972, P. 86-87. | 3- Bultmann, Rudolf: '''''Primitive Christianity''''', Translated by R. H. Fuller, New York, 1972, P. 86-87. | ||
4- كاكس، | 4- كاكس، هاروی.'''''مسیحیت'''''. ترجمة عبدالرحیم سلیمانی اردستانی، قم، 1378، ص 43. | ||
5- '''''همان'''''. ص 47-52. | 5- '''''همان'''''. ص 47-52. | ||
6- | 6- میشل، توماس. '''''كلام مسیحی'''''. ترجمة حسین توفیقی، قم: 1377، ص 101-106. | ||
7- Morony, M. G., '''''Iraq After The Muslim Conquest''''', Princeton, 1984, P. 357. | 7- Morony, M. G., '''''Iraq After The Muslim Conquest''''', Princeton, 1984, P. 357. | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
10- Nasr, H., "Life Sciences, Alchemy and medicino". '''''Combridge History of Iran''''', Combridge University Press, 1968, P. 415. | 10- Nasr, H., "Life Sciences, Alchemy and medicino". '''''Combridge History of Iran''''', Combridge University Press, 1968, P. 415. | ||
11- سرنا، كارلا. '''''آدمها و | 11- سرنا، كارلا. '''''آدمها و آئینها در ایران'''''. ترجمة ابوالقاسم حالت، تهران: 1363، ص 183. | ||
12- Water Field, R. E., '''''Christians in Persia''''', London, 1973, P. 102-111. | 12- Water Field, R. E., '''''Christians in Persia''''', London, 1973, P. 102-111. | ||
13- | 13- بلاذری، احمد. '''''فتوح البلدان'''''. به كوشش عبدالله انیس طباع، بیروت: 1987م / 1407ق، ص 277-279. | ||
14- فلاندن، اوژن. '''''سفرنامه'''''. ترجمة | 14- فلاندن، اوژن. '''''سفرنامه'''''. ترجمة حسین نورصادقی، تهران: 1356، ص 232. | ||
15- بامداد، | 15- بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران'''''. ج 2، تهران: 1357، ص 279. | ||
----[1]. Pulos | ----[1]. Pulos | ||
نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۶
مسیحی، دین، منسوب به حضرت عیسی كه خود را مسیح و منجی موعود خواند و پیروانش آن را پذیرفتند، و در تحولات بعدی، از مجموعة اعتقادی ایشان دینی جدید پدید آمد. وی كه در سال 30 م در میان یهودیان فلسطین ظهور كرد، نگرشی تازه نسبت به احكام و شریعت یهود اتخاذ كرد، بدون آنكه با اصلِ این احكام و اعتقادات، مخالفتی داشته باشد.1 از جمله این كه ضمن پذیرش كتاب مقدس یهود، هر گونه قربانی و آدابِ مذهبی را مطرود دانست.2 لذا نمیتوان او را بنیادگزار دینی جدید دانست، بلكه فقط اصلاحاتی را كه خود لازم میشمرد در دین اعمال كرد.3
به این ترتیب، مسیحیان نخستین، فرقهای در درون جامعة یهودی محسوب میشدند كه به مسیح بودن عیسی اعتقاد داشتند. پس از واقعة مصلوب شدن عیسی، حواریون او دست به تبلیغ زدند و تعالیم عیسی را با عنوان بِشارت (انجیل) در میان یهودیان تعلیم دادند.4 با ظهور پاولس پولس قدیس[1]، مسیحیت، حیاتِ تازهای یافت. وی در میان اقوام غیر یهودی به تبلیغ پرداخت و توانست بسیاری از ایشان را به آئین جدید جذب كند.
پاولس اعتقاد و عمل به قوانین یهودی را به عنوان مقدمة پذیرش مسیحیت، نفی و مسیحیت را از صبغة یك فرقة یهودی خارج كرد و آئین جدید، ازین پس، تبدیل به دین جدیدی شد.
تعالیم پاولس بر 2 محور اساسی قرار دارد: 1- اعتقاد به عیسی به عنوان خدای برخاسته از قبر؛ 2- و اعتقاد به اینكه نجات و رستگاری از طریق ایمان به عیسی (خدای مصلوب شده) حاصل میشود نه از طریق اجرای احكام دینی.5
پس از آن بود كه مسیحیان برای توضیح این مبانی اعتقادی به دو طبیعت الهی و انسانی در عیسی مسیح قائل شدند. این آموزه و بختهای پیرامون آن، منجر به بروز اختلافاتی میان متفكران مسیحی شد، به نحوی كه تشكیل شوراهایی در شهرهایی چون نیقیه، قسطنطنیه و خالكدون یا خَلْقیدُونه در آسیای صغیر نیز نتوانست كمكی به رفع اختلافات كند.
به این ترتیب، كلیساهای مسیحی به دو بخش غربی و شرقی، تقسیم شدند.6 كلیساهای شرقی كه در اصول اعتقادی نظر مراجع دینی غربی را نپذیرفتند، از همان ابتدا به دو شاخة منوفیزیت (تك طبیعی، یا وحدت طبیعی) و نستوری تقسیم شدند. كلیسای منوفیزیت كه بعداً به «یعقوبی» نیز اشتهار یافت، پیرو نظریة «وحدت طبیعت» بود، به این معنا كه طبیعت الهی و انسانی در عیسی مسیح وحدت دارد، اما كلیسای نستوری با ردِّ اصطلاح «مادر خدا» برای مریم عذرا و پذیرفتن دو طبیعت جداگانة الهی و انسانی برای مسیح، الهیاتی خاص به وجود آورد.7
در حوزة فرهنگی ایرانی دو قوم به مسیحیت گراییدند: آسوریان* (سریانی زبان) و ارمنیان*. سریانیان مسیحی كه در زمان اشكانیان از آرامش و رفاه برخوردار بودند، در زمان ساسانیان غالباً مورد تعرض دستگاه حاكمه قرار گرفتند، تا این كه اعتقاد نستوری را پذیرفتند و به آرامشی نسبی دست یافتند. با ورود اسلام به ایران و در دوران خلفای راشدین تا زمان بنی امیه، مسیحیان سریانی ایران با پرداخت جزیه و خراج، از امنیت و آسایش كلی برخوردار بودند و به اجرای آئینهای دینی خود میپرداختند.8 نستوریان (← آسوریان) جامعة مستقلی داشتند و ادارة امور داخلی آن بر عهدة جاثلیق یا خلیفة مورد تأیید آنها بود.9 در دورة عباسیان، مسیحیان در دستگاه خلافت نفوذ فراوانی یافتند و در فعالیتهای علمی همچون ترجمة آثار فلسفی، پزشكی و علمی یونانی، مؤثر بودند.10 در دوران مغول و پس از آن سریانیان با مصائب و سیهروزیها و نیز با شادكامیهای سایر ایرانیان شریك بودند.
در هنگام سلطنت قاجاریه، نستوریان ایران كه عمدتاً در منطقة سلماس و اورمیه سكنی داشتند، از شرایط نامساعد اقتصادی و فرهنگی و پرداخت مالیات سنگین رنج میبردند و به ناچار شماری از ایشان به روسیه كوچ كردند.11 در اواخر قرن 19 م مبلغین پروتستان آمریكایی و انگلیسی و كاتولیكهای رمی به تبلیغ در بین جامعة آسوری ایران پرداختند و آنها را ترغیب به تأسیس مراكز فرهنگی و بیمارستان و انتشار كتب و جراید، كردند.12 این اقدامات سبب جذب برخی از ایشان به آئینهای پروتستان و كاتولیك شد. از آن پس گروهی كه كاتولیك شده بودند خود را كلدانی خواندند. امروزه آسوریان ایران، در مجلس شورای اسلامی ایران، دارای نماینده هستند.
گروه دیگر مسیحیان ایرانی ارمنیانند، قومی كه از زمان هخامنشیان به مجموعة ایران پیوستگی یافت. امنیت و آسایش ارمنیان كه از اوایل قرن 4 م به مسیحیت گراییدند، همواره تحت تأثیر روابط شاهان ایران با روم، در نوسان بود. با ظهور اسلام، ارمنیها تا دورة حكومت عباسیان به دولت مركزی جزیه میپرداختند13 و در اجرای آئینهای دینی خود آزاد بودند. در دورة صفویان، به ویژه در زمان شاه عباس اول كه گروه بزرگی از ایشان از ارمنستان به اصفهان كوچ داده شدند، از امتیازات ویژهای برخوردار شدند و زمینههای رشد اقتصادی برایشان فراهم گردید.
در دوران قاجاریه، به سبب نابسامانیهای بسیار اجتماعی، شماری از ارمنیان جلفای اصفهان به هندوستان و انگلستان مهاجرت كردند.14 با این همه، هنوز جمعیتهایی از آنان در تهران، آذربایجان، گیلان، اصفهان و شیراز اقامت دارند.15
بنا بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ارمنیان از حقوق اجتماعی و آزادی اجرای مراسم دینی برخوردارند و در مجلس شورای اسلامی، ارمنیان جنوب و شمال هر یك دارای یك نمایندهاند.
مآخذ:
1- كتاب مقدس، انجیل متی. 5/18.
2- مبانی مسیحیت. تألیف: آكادمی علوم اتحاد شوروی، ترجمه از روسی به فرانسه: ل. پیاتی گورسكی، از فرانسه به فارسی: اسدالله مبشری، تهران: 1369، ص 98.
3- Bultmann, Rudolf: Primitive Christianity, Translated by R. H. Fuller, New York, 1972, P. 86-87.
4- كاكس، هاروی.مسیحیت. ترجمة عبدالرحیم سلیمانی اردستانی، قم، 1378، ص 43.
5- همان. ص 47-52.
6- میشل، توماس. كلام مسیحی. ترجمة حسین توفیقی، قم: 1377، ص 101-106.
7- Morony, M. G., Iraq After The Muslim Conquest, Princeton, 1984, P. 357.
8- Morony, op. cit. P. 346.
9- Grunebaum, G. E. von, Medieval Islam, Chicago, 1971, P. 184.
10- Nasr, H., "Life Sciences, Alchemy and medicino". Combridge History of Iran, Combridge University Press, 1968, P. 415.
11- سرنا، كارلا. آدمها و آئینها در ایران. ترجمة ابوالقاسم حالت، تهران: 1363، ص 183.
12- Water Field, R. E., Christians in Persia, London, 1973, P. 102-111.
13- بلاذری، احمد. فتوح البلدان. به كوشش عبدالله انیس طباع، بیروت: 1987م / 1407ق، ص 277-279.
14- فلاندن، اوژن. سفرنامه. ترجمة حسین نورصادقی، تهران: 1356، ص 232.
15- بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران. ج 2، تهران: 1357، ص 279.
[1]. Pulos