بوداییان: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''بوداييان'''، آيين بودايي در قرن 6 ق.م در هند به وسيلة سيدهرتمه گئوتمه در شمال شرقي هند بنياد نهاده شد. وي بر خلاف انحصارگرايي ديني ـ اجتماعي برهمنان حاكم بر هند، دين و فلسفهاي براي فلاح همة انسانها عرضه كرد.<sup>(1)</sup> بينش بودا در چهار اصل خلا...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''بوداییان'''، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفهای برای فلاح همه انسانها عرضه كرد.<sup>(1)</sup> | ||
بینش بودا در چهار اصل خلاصه میشود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانهای حاصل میشود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشتگانه و توقف امیال به دست میآید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعفها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است.<sup>(2)</sup> | |||
انتشار | انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت.<sup>(3)</sup> لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاشهای اشوكه برجستهترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمینهای شمال شرقی ایران نفوذ یافت.<sup>(4)</sup> بعد از آن در طول سدههای 2 ق م تا 1 م سكهها و كوشانها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند.<sup>(5)</sup> آثار تاریخی و بقایای باستانشناسی بسیاری از عصر كوشانها بر جای مانده است، از جمله صومعههای بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروفترین آنها معبد نوبهار در بلخ است.<sup>(6)</sup> همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نامهای سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شدهاند شهرت جهانی دارند.<sup>(7)</sup> | ||
با حملات اقوام | با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر دین بودایی از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد. | ||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۹
بوداییان، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفهای برای فلاح همه انسانها عرضه كرد.(1)
بینش بودا در چهار اصل خلاصه میشود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانهای حاصل میشود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشتگانه و توقف امیال به دست میآید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعفها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است.(2)
انتشار آیین بودا از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت.(3) لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاشهای اشوكه برجستهترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمینهای شمال شرقی ایران نفوذ یافت.(4) بعد از آن در طول سدههای 2 ق م تا 1 م سكهها و كوشانها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند.(5) آثار تاریخی و بقایای باستانشناسی بسیاری از عصر كوشانها بر جای مانده است، از جمله صومعههای بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروفترین آنها معبد نوبهار در بلخ است.(6) همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نامهای سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شدهاند شهرت جهانی دارند.(7)
با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر دین بودایی از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.
مآخذ:
1- Encyclopeadia Americana, “Buddha”
2- Websters. Merriam, Encyclopeadia of World Religion, Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.
3- Encyclopeadia Americana, “Buddhism”.
4- Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” Cambridge History of Iran, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.
5- همان, 3(2) / 952-955.
6- Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.
7- همان, P / 118-119.