کل عنایت

كل عنايت، (د. 1017ق/ 1608م)، دلقك دربار شاه عباس بزرگ (حك996ق/ 1587م- 1308ش).

در شهر اصفهان و در حومة محلّة دردشت زندگي مي‌كرد.¹ در نزديكي كاخ شاه‌عباس و در انتهاي كوچه اسمعيل بيك، صاحب حمامي بود كه به نام خودش شهرت داشت.² نامش كربلائي عنايت و به كل عنايت معروف بود؛ اما شاه‌عباس او را كچل عايت مي‌ناميد. او دلقك ونديم شاه بود و مسخرگي و لودگي و حركات و اطوار و حاضرجوابي‌هايش شاه را مي‌خنداند.³ در باره هنرنمايي‌هاي او داستان‌هاي بسيار فراواني نقل كرده‌اند.

استعداد اودر خوش مزگي كردن او را محبوب مردم كرده بود. بسيار حساس و تيزبين بود و با يك حركت ساده مردم را مي‌خنداند. شيرين كاري‌هاي او در بازي‌هاي «داير كردن دكه‌ي كرباس فروشي»، «مداواي چشم»، و «نجات جان محافظ باز شاه» را مي‌توان نام برد.⁴ هر يك از اين بازي‌ها ماجراي داستاني واقعي را مي‌نمود.

مآخذ:

1-     شاردن، ژان،سفرنامه. ترجمة اقبال يغمايي، تهران: توس، 1374.

2-     نوربخش، حسين. دلقكهاي مشهور درباري، تهران، سنائي، چاپ چهارم، 1371، ص 75.

3-     شاردن، همانجا، جمالزاده، سيد محمدعلي. هزارپيشه، تهران، 1326، ص139.

4-     شاردن، همان، نيز جنتي عطايي، ابوالقاسم. بنياد نمايش درايران، تهران، ابن سينا، 1333، 54.