معین البکاء: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''معین البكا'''ء، یا تعزیه گردان. عنوانی برای كارگردان تعزیه و استاد هدایت | '''معین البكا'''ء، یا تعزیه گردان. عنوانی برای كارگردان تعزیه و استاد هدایت كننده تعزیه خوانان. | ||
تعزیه به دستور و زیر نظر معینالبكاء اجرا میشده است كه نسخههای تعزیه را تنظیم و تنقیح میكند و عیب و نقص كلامی آنها را اصلاح مینماید | تعزیه به دستور و زیر نظر معینالبكاء اجرا میشده است كه نسخههای تعزیه را تنظیم و تنقیح میكند و عیب و نقص كلامی آنها را اصلاح مینماید<ref name=":0">مصاحب، غلامحسین(1381). '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. تهران، شركت سهامی كتابهای جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 648.</ref>. | ||
تعزیه كه در [[قاجاریه|دورهی قاجار]]، دچار یكنواختی شده بود، به دست میرزا محمد تقی تعزیهگردان در آن تحولی ایجاد شد. بعد از او، برادرزادهاش، میرزا محمد باقر معینالبكاء (بیضایی او را به اشتباه پسر محمدتقی خوانده است) ابداعاتی در تعزیه به وجود آورد كه موجب ارتقاء سطح ارزشهای اجرایی تعزیه گردید و از این رو، عنوان معین البكاء به معنی كارگردان تعزیه عمومیت یافت | تعزیه كه در [[قاجاریه|دورهی قاجار]]، دچار یكنواختی شده بود، به دست میرزا محمد تقی تعزیهگردان در آن تحولی ایجاد شد. بعد از او، برادرزادهاش، میرزا محمد باقر معینالبكاء (بیضایی او را به اشتباه پسر محمدتقی خوانده است) ابداعاتی در تعزیه به وجود آورد كه موجب ارتقاء سطح ارزشهای اجرایی تعزیه گردید و از این رو، عنوان معین البكاء به معنی كارگردان تعزیه عمومیت یافت<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''، تهران، كاویان، 1344، ص 142 و 143.</ref>. | ||
لقب معینالبكاء را قبلاً میرزا محمد تقی داشته است، زیرا در نسخههای تعزیه تكیه دولت مكرراً نام او را معینالبكاء بزرگ آوردهاند | لقب معینالبكاء را قبلاً میرزا محمد تقی داشته است، زیرا در نسخههای تعزیه تكیه دولت مكرراً نام او را معینالبكاء بزرگ آوردهاند<ref>شهیدی، عنایتالله، '''''پژوهشی در تعزیه و تعزیهخوانی'''''، تهران: دفتر پژوهشی فرهنگی، 1380، ص 726.</ref>. میرزا محمدتقی تعزیهنامههای قدیم را از لحن عامرانه درآورد و به آنها جنبه اعیانیت داد<ref name=":0" />. | ||
معینالبكاء باید با موسیقی و دستگاههای موسیقی، آن چنان آشنا باشد كه بداند شبیه خوانان ابیاتی كه میخوانند در كدام دستگاه، كدام گوشه و در چه وزنی و با چه لحنی است. احتمالاً اعمال سلیقه و ایجاد تغییرات جزئی در راستای بهبود سطح كیفی موسیقی اشعار از وظایف معینالبكاء بوده است.<sup>5</sup> | معینالبكاء باید با موسیقی و دستگاههای موسیقی، آن چنان آشنا باشد كه بداند شبیه خوانان ابیاتی كه میخوانند در كدام دستگاه، كدام گوشه و در چه وزنی و با چه لحنی است. احتمالاً اعمال سلیقه و ایجاد تغییرات جزئی در راستای بهبود سطح كیفی موسیقی اشعار از وظایف معینالبكاء بوده است<ref> '''''رستاخیز جوان. موسیقی در تعزیه'''''، تحقیقی از رضا قاسمی، شماره 90، پنجشنبه 15 اردیبهشت 2536 (1356)، ص 71.</ref>.<sup>5</sup> | ||
سید احمدخان، سیدعبدالباقی بختیاری، حاج سید مصطفی میرعزاء و آقا سیدكاظم میرغم از دیگر تعزیه گردانان دوران ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه بودند كه شهرت فراوانی داشتند | سید احمدخان، سیدعبدالباقی بختیاری، حاج سید مصطفی میرعزاء و آقا سیدكاظم میرغم از دیگر تعزیه گردانان دوران ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه بودند كه شهرت فراوانی داشتند<ref>مصاحب، غلامحسین(1381). '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. تهران، شركت سهامی كتابهای جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 647- 648.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
[[نمایش در ایران]] | |||
[[پژوهشی درباره تعزیه و تعزیه خوانی]] | |||
== مآخذ == | |||
1- '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. به سرپرستی غلامحسین مصاحب، تهران، شركت سهامی كتابهای جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول | 1- '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. به سرپرستی غلامحسین مصاحب، تهران، شركت سهامی كتابهای جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول | ||
| خط ۲۸: | خط ۳۱: | ||
5- '''''رستاخیز جوان. موسیقی در تعزیه'''''، تحقیقی از رضا قاسمی، شماره 90، پنجشنبه 15 اردیبهشت 2536 (1356)، ص 71. | 5- '''''رستاخیز جوان. موسیقی در تعزیه'''''، تحقیقی از رضا قاسمی، شماره 90، پنجشنبه 15 اردیبهشت 2536 (1356)، ص 71. | ||
6- '''''دایرهالمعارف فارسی'''''، | 6- '''''دایرهالمعارف فارسی'''''، . | ||
نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۵
معین البكاء، یا تعزیه گردان. عنوانی برای كارگردان تعزیه و استاد هدایت كننده تعزیه خوانان.
تعزیه به دستور و زیر نظر معینالبكاء اجرا میشده است كه نسخههای تعزیه را تنظیم و تنقیح میكند و عیب و نقص كلامی آنها را اصلاح مینماید[۱].
تعزیه كه در دورهی قاجار، دچار یكنواختی شده بود، به دست میرزا محمد تقی تعزیهگردان در آن تحولی ایجاد شد. بعد از او، برادرزادهاش، میرزا محمد باقر معینالبكاء (بیضایی او را به اشتباه پسر محمدتقی خوانده است) ابداعاتی در تعزیه به وجود آورد كه موجب ارتقاء سطح ارزشهای اجرایی تعزیه گردید و از این رو، عنوان معین البكاء به معنی كارگردان تعزیه عمومیت یافت[۲].
لقب معینالبكاء را قبلاً میرزا محمد تقی داشته است، زیرا در نسخههای تعزیه تكیه دولت مكرراً نام او را معینالبكاء بزرگ آوردهاند[۳]. میرزا محمدتقی تعزیهنامههای قدیم را از لحن عامرانه درآورد و به آنها جنبه اعیانیت داد[۱].
معینالبكاء باید با موسیقی و دستگاههای موسیقی، آن چنان آشنا باشد كه بداند شبیه خوانان ابیاتی كه میخوانند در كدام دستگاه، كدام گوشه و در چه وزنی و با چه لحنی است. احتمالاً اعمال سلیقه و ایجاد تغییرات جزئی در راستای بهبود سطح كیفی موسیقی اشعار از وظایف معینالبكاء بوده است[۴].5
سید احمدخان، سیدعبدالباقی بختیاری، حاج سید مصطفی میرعزاء و آقا سیدكاظم میرغم از دیگر تعزیه گردانان دوران ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه بودند كه شهرت فراوانی داشتند[۵].
نیز نگاه کنید به
پژوهشی درباره تعزیه و تعزیه خوانی
مآخذ
1- دایرهالمعارف فارسی. به سرپرستی غلامحسین مصاحب، تهران، شركت سهامی كتابهای جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول
(1- س)، ص 648.
2- بیضایی، بهرام. نمایش در ایران، تهران، كاویان، 1344، ص 142 و 143.
3- شهیدی، عنایتالله، پژوهشی در تعزیه و تعزیهخوانی، تهران: دفتر پژوهشی فرهنگی، 1380، ص 726.
4- دایرهالمعارف فارسی. به سرپرستی غلامحسین مصاحب، تهران، شركت سهامی كتابهای جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول
(الف- س)، ص 648.
5- رستاخیز جوان. موسیقی در تعزیه، تحقیقی از رضا قاسمی، شماره 90، پنجشنبه 15 اردیبهشت 2536 (1356)، ص 71.
6- دایرهالمعارف فارسی، .
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ مصاحب، غلامحسین(1381). دایرهالمعارف فارسی. تهران، شركت سهامی كتابهای جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 648.
- ↑ بیضایی، بهرام. نمایش در ایران، تهران، كاویان، 1344، ص 142 و 143.
- ↑ شهیدی، عنایتالله، پژوهشی در تعزیه و تعزیهخوانی، تهران: دفتر پژوهشی فرهنگی، 1380، ص 726.
- ↑ رستاخیز جوان. موسیقی در تعزیه، تحقیقی از رضا قاسمی، شماره 90، پنجشنبه 15 اردیبهشت 2536 (1356)، ص 71.
- ↑ مصاحب، غلامحسین(1381). دایرهالمعارف فارسی. تهران، شركت سهامی كتابهای جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 647- 648.