قطب الدین شیرازی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۸

قطب‌الدین شیرازی، محمود بن مسعود بن مصلح (634-710ق / ؟م) ستاره شناس، ریاضی‌دان، پزشک و فیلسوف برجسته ایرانی. وی برجسته‌ترین شاگرد نصیر الدین طوسی* و از جمله همکاران وی در رصدخانه مراغه بود، اما پیش از درگذشت نصیر الدین مراغه را ترک گفت. پس از مدتی اقامت در مصر به تبریز رفت و در رمضان 710ق در آنجا درگذشت^[۱].

قطب الدین همچون دیگر اعضای مکتب مراغه، در 860ق / ؟م کتاب نهایه الإدراک فی درایه الأفلاک را در نجوم در انتقاد بر نظریه سیاره‌ای بطلمیوس نوشت^[۲] اما صلیبا (Saliba, G.) بر آن است که این نظریه همان نظریه مؤیدالدین عرضی در کتاب الهیئه است^[۳]^[۴]. قطب الدین در این کتاب و نیز التحفه‌الشاهیه (تألیف 864ق) درباره مسائل مختلف نورشناسی، مکانیک سماوی و اندازه گیری قطر زمین مطالبی حائز اهمیت آورده است.^[۵]^[۶]^[۷] وی دانشنامه‌ای به زبان فارسی به نام دره التاج لغره الدَبًاج نوشت و تحریر خواجه نصیر از اصول هندسه اقلیدس را نیز از عربی به فارسی ترجمه کرد^[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضیدانان دوره اسلامی. تهران: 1375، ص351.
↑ Kennedy, E. S. “Late Medieval Planetary Theory”, Isis, Philadelphia, 1966, Vol. LVII, p 365-378
↑ Saliba, G. , “The Original Source of Qutb al-Din Shirazi’s Planetary Model”, Journal for the History of Arabic Science, Aleppo, 1979, Vol III(1), pp 3-18.
↑ صلیبا، جورج. «فلکی من دمشق یرد علی هیئه بطلمیوس»، مجله تاریخ علوم العربیه. حلب: 1980، ج (1)4، ص 3-17.
↑ Wiedemann, Eilhard , “Zu den optischen Kenntnissen von Qutb Al Din Al Shirazi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912, pp 187-193.
↑ Wiedemann, E., “Über die Dimensionen der Erde nach muslimischen Gelehrten”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912, pp 250-255
↑ Wiedemann, E., “Uber die Gestalt, Lage und Bewegung der Erde, .von Qutb Al Din Al Shiriazi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912; pp 395-422.
↑ قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضیدانان دوره اسلامی. تهران: 1375، ص 352-353.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی

[1] قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضیدانان دوره اسلامی. تهران: 1375، ص351.

[2] Kennedy, E. S. “Late Medieval Planetary Theory”, Isis, Philadelphia, 1966, Vol. LVII, p 365-378

[3] Saliba, G. , “The Original Source of Qutb al-Din Shirazi’s Planetary Model”, Journal for the History of Arabic Science, Aleppo, 1979, Vol III(1), pp 3-18.

[4] صلیبا، جورج. «فلکی من دمشق یرد علی هیئه بطلمیوس»، مجله تاریخ علوم العربیه. حلب: 1980، ج (1)4، ص 3-17.

[5] Wiedemann, Eilhard , “Zu den optischen Kenntnissen von Qutb Al Din Al Shirazi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912, pp 187-193.

[6] Wiedemann, E., “Über die Dimensionen der Erde nach muslimischen Gelehrten”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912, pp 250-255

[7] Wiedemann, E., “Uber die Gestalt, Lage und Bewegung der Erde, .von Qutb Al Din Al Shiriazi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. III, 1912; pp 395-422.

[8] قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضیدانان دوره اسلامی. تهران: 1375، ص 352-353.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-قطب‌الدین شیرازی، محمود بن مسعود بن مصلح (634-710ق / ؟م) ستاره شناس، ریاضی‌دان، پزشک و فیلسوف برجسته ایرانی. وی برجسته‌ترین شاگرد [[نصیر الدین طوسی]]* و از جمله همکاران وی در رصدخانه مراغه بود، اما پیش از درگذشت نصیر الدین مراغه را ترک گفت. پس از مدتی اقامت در مصر به [[تبریز]] رفت و در رمضان 710ق در آنجا درگذشت<ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضیدانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1375، ص351.</ref>.
+قطب‌الدین شیرازی، محمود بن مسعود بن مصلح (634-710ق / ؟م) ستاره شناس، ریاضی‌دان، پزشک و فیلسوف برجسته ایرانی. وی برجسته‌ترین شاگرد [[نصیر الدین طوسی]]* و از جمله همکاران وی در رصدخانه مراغه بود، اما پیش از درگذشت نصیر الدین مراغه را ترک گفت. پس از مدتی اقامت در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] به [[تبریز]] رفت و در رمضان 710ق در آنجا درگذشت<ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضیدانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1375، ص351.</ref>.
-قطب الدین همچون دیگر اعضای مکتب مراغه، در 860ق / ؟م کتاب نهایه الإدراک فی درایه الأفلاک را در نجوم در انتقاد بر نظریه سیاره‌ای بطلمیوس نوشت<ref>Kennedy, E. S. “Late Medieval Planetary Theory”, '''Isis''', Philadelphia, 1966, Vol. LVII, p 365-378</ref> اما صلیبا (Saliba, G.) بر آن است که این نظریه همان نظریه مؤیدالدین عرضی در کتاب الهیئه است<ref>Saliba, G. , “The Original Source of Qutb al-Din Shirazi’s Planetary Model”, '''Journal for the History of Arabic Science''', Aleppo, 1979, Vol III(1), pp 3-18.</ref><ref>صلیبا، جورج. «فلکی من دمشق یرد علی هیئه بطلمیوس»، '''''مجله تاریخ علوم العربیه'''''. حلب: 1980، ج (1)4، ص 3-17.</ref>. قطب الدین در این کتاب و نیز التحفه‌الشاهیه (تألیف 864ق) درباره مسائل مختلف نورشناسی، مکانیک سماوی و اندازه گیری قطر زمین مطالبی حائز اهمیت آورده است.<ref>Wiedemann, Eilhard , “Zu den optischen Kenntnissen von Qutb Al Din Al Shirazi”, '''Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik''', Vol. III, 1912, pp 187-193.</ref><ref>Wiedemann, E., “Über die Dimensionen der Erde nach muslimischen Gelehrten”, '''Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik''', Vol. III, 1912, pp 250-255</ref><ref>Wiedemann, E., “Uber die Gestalt, Lage und Bewegung der Erde, .von Qutb Al Din Al Shiriazi”, '''Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik''', Vol. III, 1912; pp 395-422.</ref> وی دانشنامه‌ای به زبان فارسی به نام دره التاج لغره الدَبًاج نوشت و تحریر خواجه نصیر از اصول هندسه اقلیدس را نیز از عربی به فارسی ترجمه کرد<ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضیدانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1375، ص 352-353.</ref>.
+قطب الدین همچون دیگر اعضای مکتب مراغه، در 860ق / ؟م کتاب نهایه الإدراک فی درایه الأفلاک را در نجوم در انتقاد بر نظریه سیاره‌ای بطلمیوس نوشت<ref>Kennedy, E. S. “Late Medieval Planetary Theory”, '''Isis''', Philadelphia, 1966, Vol. LVII, p 365-378</ref> اما صلیبا (Saliba, G.) بر آن است که این نظریه همان نظریه مؤیدالدین عرضی در کتاب الهیئه است<ref>Saliba, G. , “The Original Source of Qutb al-Din Shirazi’s Planetary Model”, '''Journal for the History of Arabic Science''', Aleppo, 1979, Vol III(1), pp 3-18.</ref><ref>صلیبا، جورج. «فلکی من دمشق یرد علی هیئه بطلمیوس»، '''''مجله تاریخ علوم العربیه'''''. حلب: 1980، ج (1)4، ص 3-17.</ref>. قطب الدین در این کتاب و نیز التحفه‌الشاهیه (تألیف 864ق) درباره مسائل مختلف نورشناسی، مکانیک سماوی و اندازه گیری قطر زمین مطالبی حائز اهمیت آورده است.<ref>Wiedemann, Eilhard , “Zu den optischen Kenntnissen von Qutb Al Din Al Shirazi”, '''Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik''', Vol. III, 1912, pp 187-193.</ref><ref>Wiedemann, E., “Über die Dimensionen der Erde nach muslimischen Gelehrten”, '''Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik''', Vol. III, 1912, pp 250-255</ref><ref>Wiedemann, E., “Uber die Gestalt, Lage und Bewegung der Erde, .von Qutb Al Din Al Shiriazi”, '''Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik''', Vol. III, 1912; pp 395-422.</ref> وی دانشنامه‌ای به زبان فارسی به نام دره التاج لغره الدَبًاج نوشت و تحریر خواجه نصیر از اصول [[هندسه]] اقلیدس را نیز از عربی به فارسی ترجمه کرد<ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضیدانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1375، ص 352-353.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
@@ خط ۸: / خط ۸: @@
 * [[تبریز]]
 * [[نصیر الدین طوسی]]
+* [[هندسه]]
 == '''مآخذ''' ==
@@ خط ۱۷: / خط ۱۸: @@
 == نویسنده مقاله ==
 یونس كرامتی
+[[رده:علوم و فنون]]