غوریان: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۱

غوریان، یا آل‌شنسب سلسله‌ای محلی در شرق ایران (حک543-612ق/1148-1215م).

غور ناحیه کوهستانی وسیعی بین هرات، غزنه و غرجستان و طخارستان و سرچشمه رودهای شرق ایران است. مرکز سیاسی غور فیروزکوه و از شهرهای مهم آن بامیان بود^[۱]. غوریان در ابتدا حکام محلی بودند که با ضعف غزنویان متعرض متصرفات آنان شدند^[۲]. مؤسس حقیقی این سلسله سیف‌الدین سوری (حک543-544ق / 1148-1149م) بود که بر غزنه متولی شد امّا بهرام‌شاه غزنوی او را به قتل رسانید^[۳]. بعد از او علاءالدین حسین جهانسوز (حک 544-556ق / 1149-1161م) به قصد انتقال خون برادرش با بهرام‌شاه چندین جنگ به راه انداخت و او را به هند فراری داد و هفت شبانه‌روز غزنه را در آتش سوزانید^[۴] او از سنجر سلجوقی در 547ق شکست خورد^[۵].

محمد بن علاءالدین دعاه اسماعیلی را کشت و در جنگ با ترکان غز کشته شد. غیاث‌الدین محمد بن سام دولت غوری را از مغرب و جنوب غربی گسترش داد^[۶] امّا سلطان محمد خوارزمشاه در 597ق غوریان را شکست داد. پس از آن، معزالدین محمد بن سام ملک شهاب‌الدین به حکومت پرداخت. او فتوحات زیاد در هند نمود و دچار شورش‌های محلی گردید. غیاث‌الدین محمود و بهاءالدین سام و علاءالدین اتسز از (602-610ق / ؟ م) به غور حکومت یافتند و سرانجام علاءالدین محمد بن شجاع‌الدین علی بعد از دو سال حکومت تسلیم عمال خوارزمشاه شد و سلسله غوری پایان یافت. سلسله غوری در اصل ایرانی بودند و به آداب و رسوم ایرانی توجه تمام داشتند. آنان ادامه دهنده سنت غازیان اسلامی غزنویان بودند^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ لسترنج، گی. جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان، تهران: 1377، عملی و فرهنگی، نقشه شماره 8.
↑ مشکور، محمدجواد. تاریخ ایران زمین. تهران: 1372، اشراقی، ص 203.
↑ باسورث، ادموندکلیفورد. سلسله‌های اسلامی جدید. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: 1381، باز، ص 586.
↑ بارتولد، ولادیمیر. ترکستان‌نامه. ترجمه کریم کشاورز، تهران: 1366، آگاه، ج2، ص 709-710.
↑ خواندمیر، غیاث‌الدین حسینی. حبیب‌السیر. تهران: 1353، خیام، ج2، ص 604-602.
↑ روشن‌ضمیر، مهدی. تاریخ غوریان. تهران: 1356، دانشگاه ملی ایران.
↑ اقبال آشتیانی، عباس. تاریخ مفصل ایران. تهران: خیام، بی‌تا، ص292-294.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

قاسم خردمندی

[1] لسترنج، گی. جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان، تهران: 1377، عملی و فرهنگی، نقشه شماره 8.

[2] مشکور، محمدجواد. تاریخ ایران زمین. تهران: 1372، اشراقی، ص 203.

[3] باسورث، ادموندکلیفورد. سلسله‌های اسلامی جدید. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: 1381، باز، ص 586.

[4] بارتولد، ولادیمیر. ترکستان‌نامه. ترجمه کریم کشاورز، تهران: 1366، آگاه، ج2، ص 709-710.

[5] خواندمیر، غیاث‌الدین حسینی. حبیب‌السیر. تهران: 1353، خیام، ج2، ص 604-602.

[6] روشن‌ضمیر، مهدی. تاریخ غوریان. تهران: 1356، دانشگاه ملی ایران.

[7] اقبال آشتیانی، عباس. تاریخ مفصل ایران. تهران: خیام، بی‌تا، ص292-294.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 '''غوریان،''' یا آل‌شنسب سلسله‌ای محلی در شرق [[کشور ایران|ایران]] (حک543-612ق/1148-1215م).
-غور ناحیه کوهستانی وسیعی بین هرات، غزنه و غرجستان و طخارستان و سرچشمه رودهای شرق [[کشور ایران|ایران]] است. مرکز سیاسی غور فیروزکوه و از شهرهای مهم آن بامیان بود<ref>لسترنج، گی. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان، تهران: 1377، عملی و فرهنگی، نقشه شماره 8.</ref>. غوریان در ابتدا حکام محلی بودند که با ضعف [[غزنویان]] متعرض متصرفات آنان شدند<ref>مشکور، محمدجواد. '''''تاریخ ایران زمین.''''' تهران: 1372، اشراقی،  ص 203.</ref>. مؤسس حقیقی این سلسله سیف‌الدین سوری (حک543-544ق / 1148-1149م) بود که بر غزنه متولی شد امّا بهرام‌شاه [[غزنویان|غزنوی]] او را به قتل رسانید<ref>باسورث، ادموندکلیفورد. '''''سلسله‌های اسلامی جدید'''''. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: 1381، باز، ص 586.</ref>. بعد از او علاءالدین حسین جهانسوز (حک 544-556ق / 1149-1161م) به قصد انتقال خون برادرش با [[بهرام|بهرام‌شاه]] چندین جنگ به راه انداخت و او را به هند فراری داد و هفت شبانه‌روز غزنه را در آتش سوزانید<ref>بارتولد، ولادیمیر. '''''ترکستان‌نامه'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: 1366، آگاه، ج2،  ص 709-710.</ref> او از سنجر [[سلجوقیان|سلجوقی]] در 547ق شکست خورد<ref>خواندمیر، غیاث‌الدین حسینی. '''''حبیب‌السیر'''''. تهران: 1353، خیام، ج2، ص 604-602.</ref>.
+غور ناحیه کوهستانی وسیعی بین هرات، غزنه و غرجستان و طخارستان و سرچشمه رودهای شرق [[کشور ایران|ایران]] است. مرکز سیاسی غور فیروزکوه و از شهرهای مهم آن بامیان بود<ref>لسترنج، گی. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان، تهران: 1377، عملی و فرهنگی، نقشه شماره 8.</ref>. غوریان در ابتدا حکام محلی بودند که با ضعف [[غزنویان]] متعرض متصرفات آنان شدند<ref>مشکور، محمدجواد. '''''تاریخ ایران زمین.''''' تهران: 1372، اشراقی،  ص 203.</ref>. مؤسس حقیقی این سلسله سیف‌الدین سوری (حک543-544ق / 1148-1149م) بود که بر غزنه متولی شد امّا بهرام‌شاه [[غزنویان|غزنوی]] او را به قتل رسانید<ref>باسورث، ادموندکلیفورد. '''''سلسله‌های اسلامی جدید'''''. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: 1381، باز، ص 586.</ref>. بعد از او علاءالدین حسین جهانسوز (حک 544-556ق / 1149-1161م) به قصد انتقال خون برادرش با [[بهرام|بهرام‌شاه]] چندین جنگ به راه انداخت و او را به هند فراری داد و هفت شبانه‌روز [[غزنویان|غزنه]] را در آتش سوزانید<ref>بارتولد، ولادیمیر. '''''ترکستان‌نامه'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: 1366، آگاه، ج2،  ص 709-710.</ref> او از سنجر [[سلجوقیان|سلجوقی]] در 547ق شکست خورد<ref>خواندمیر، غیاث‌الدین حسینی. '''''حبیب‌السیر'''''. تهران: 1353، خیام، ج2، ص 604-602.</ref>.
 محمد بن علاءالدین دعاه اسماعیلی را کشت و در جنگ با ترکان غز کشته شد. غیاث‌الدین محمد بن سام دولت غوری را از مغرب و جنوب غربی گسترش داد<ref>روشن‌ضمیر، مهدی. '''''تاریخ غوریان'''''. تهران: 1356، دانشگاه ملی ایران.</ref> امّا سلطان محمد خوارزمشاه در 597ق غوریان را شکست داد. پس از آن، معزالدین محمد بن سام ملک شهاب‌الدین به حکومت پرداخت. او فتوحات زیاد در هند نمود و دچار شورش‌های محلی گردید. غیاث‌الدین محمود و بهاءالدین سام و علاءالدین اتسز از (602-610ق / ؟ م) به غور حکومت یافتند و سرانجام علاءالدین محمد بن شجاع‌الدین علی بعد از دو سال حکومت تسلیم عمال [[خوارزمشاهیان|خوارزمشاه]] شد و سلسله غوری پایان یافت. سلسله غوری در اصل ایرانی بودند و به آداب و رسوم ایرانی توجه تمام داشتند. آنان ادامه دهنده سنت غازیان اسلامی [[غزنویان]] بودند<ref>اقبال آشتیانی، عباس. '''''تاریخ مفصل ایران'''''. تهران: خیام، بی‌تا، ص292-294.</ref>.
@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 == مآخذ ==
-.   لسترنج، گی. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان، تهران: 1377، عملی و فرهنگی، نقشه شماره 8.
+<references />
-.   مشکور، محمدجواد. '''''تاریخ ایران زمین.''''' تهران: 1372، اشراقی،  ص 203.
-.   باسورث، ادموندکلیفورد. '''''سلسله‌های اسلامی جدید'''''. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: 1381، باز، ص 586.
-.   بارتولد، ولادیمیر. '''''ترکستان‌نامه'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: 1366، آگاه، ج2،  ص 709-710.
-.   خواندمیر، غیاث‌الدین حسینی. '''''حبیب‌السیر'''''. تهران: 1353، خیام، ج2، ص 604-602.
-.   روشن‌ضمیر، مهدی. '''''تاریخ غوریان'''''. تهران: 1356، دانشگاه ملی ایران.
-.   برای آگاهی بیشتر: اقبال آشتیانی، عباس. '''''تاریخ مفصل ایران'''''. تهران: خیام، بی‌تا، ص292-294.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 قاسم خردمندی
+[[رده:تاریخ]]
+[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]