صندوق کابلی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۷

صندوق کابلی، صندوقی که دسته‌های تقلیدچی و مطرب لباس‌ها و ابزار و وسایل آرایش و بازی خود را در آن جای می‌دادند. نام قدیم‌تر «صندوق‌های شادمانی» بود که بنگاه‌های شادمانی در اختیار داشتند. صندوق‌کش‌ها این صندوق‌ها را پیش از بازیگران به محل بازی می‌‌بردند^[۱]^[۲].

گفته‌اند سید احمد مؤید، با کمک همسر خود که افغانی و از اهالی کابل بود، برای جابجایی لباس و ابزار کار نمایش روحوضی، صندوقی از 1 متر در 75 سانتی متر ساخت. چون این صندوق به صندوق‌هایی شباهت داشت که در کابل ساخته‌ می‌شد، به «صندوق کابلی» معروف شد^[۳]. شاید هم این صندوق‌ها یادگاری از کولی‌های هندی و افغانی بود که همه وسایل بازیشان را در یک صندوق سبک می‌ریختند و با آن کوچ می‌کردند^[۱]. بعدها این صندوق الگویی شد برای دسته‌های تقلیدچی و روحوضی که شبیه آن را می‌ساختند و به کار می‌بردند. این صندوق‌ها را که حکایت از وجود گروه‌های نمایش سنتی می‌کرد، جلوی قهره‌خانه‌ها و مراکز استقرار دسته‌های تقلیدچی و روحوضی می‌گذاشتند.

صندوق‌کش‌ها را «ریزه‌خوار» یا «شال‌کش» هم می‌گفتند^[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ یضایی، بهرام: نمایش در ایران، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219.
↑ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.
↑ احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.
↑ احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 201.

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ یضایی، بهرام: نمایش در ایران، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219.

[2] شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.

[3] احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.

[4] احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 201.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''صندوق کابلی'''، صندوقی که دسته‌های تقلیدچی و مطرب لباس‌ها و ابزار و وسایل آرایش و بازی خود را در آن جای می‌دادند. نام قدیم‌تر «صندوق‌های شادمانی» بود که بنگاه‌های شادمانی در اختیار داشتند. صندوق‌کش‌ها این صندوق‌ها را پیش از بازیگران به محل بازی می‌‌بردند.<sup>1</sup>
+صندوق کابلی، صندوقی که دسته‌های تقلیدچی و مطرب لباس‌ها و ابزار و وسایل آرایش و بازی خود را در آن جای می‌دادند. نام قدیم‌تر «صندوق‌های شادمانی» بود که بنگاه‌های شادمانی در اختیار داشتند. صندوق‌کش‌ها این صندوق‌ها را پیش از بازیگران به محل بازی می‌‌بردند<ref name=":0">یضایی، بهرام: '''''نمایش در ایران'''''، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219.</ref><ref>شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.</ref>.
-گفته‌اند سید احمد مؤید، با کمک همسر خود که افغانی و از اهالی کابل بود، برای جابجایی لباس و ابزار کار نمایش روحوضی، صندوقی از 1 متر در 75 سانتی متر ساخت. چون این صندوق به صندوق‌هایی شباهت داشت که در کابل ساخته‌ می‌شد، به «صندوق کابلی» معروف شد.<sup>2</sup> شاید هم این صندوق‌ها یادگاری از کولی‌های هندی و افغانی بود که همه وسایل بازیشان را در یک صندوق سبک می‌ریختند و با آن کوچ می‌کردند.<sup>3</sup> بعدها این صندوق الگویی شد برای دسته‌های تقلیدچی و روحوضی که شبیه آن را می‌ساختند و به کار می‌بردند. این صندوق‌ها را که حکایت از وجود گروه‌های نمایش سنتی می‌کرد، جلوی [[قهوه خانه های ایران|قهره‌خانه‌ها]] و مراکز استقرار دسته‌های تقلیدچی و روحوضی می‌گذاشتند.
+گفته‌اند سید احمد مؤید، با کمک همسر خود که افغانی و از اهالی کابل بود، برای جابجایی لباس و ابزار کار نمایش روحوضی، صندوقی از 1 متر در 75 سانتی متر ساخت. چون این صندوق به صندوق‌هایی شباهت داشت که در کابل ساخته‌ می‌شد، به «صندوق کابلی» معروف شد<ref>احمدی، مرتضی: '''''کهنه‌های همیشه نو'''''، '''''ترانه‌های روحوضی'''''، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.</ref>. شاید هم این صندوق‌ها یادگاری از کولی‌های هندی و افغانی بود که همه وسایل بازیشان را در یک صندوق سبک می‌ریختند و با آن کوچ می‌کردند<ref name=":0" />. بعدها این صندوق الگویی شد برای دسته‌های تقلیدچی و روحوضی که شبیه آن را می‌ساختند و به کار می‌بردند. این صندوق‌ها را که حکایت از وجود گروه‌های نمایش سنتی می‌کرد، جلوی [[قهوه خانه های ایران|قهره‌خانه‌ها]] و مراکز استقرار دسته‌های تقلیدچی و روحوضی می‌گذاشتند.
-صندوق‌کش‌ها را «ریزه‌خوار» یا «شال‌کش» هم می‌گفتند.<sup>4</sup>
+صندوق‌کش‌ها را «ریزه‌خوار» یا «شال‌کش» هم می‌گفتند<ref>احمدی، مرتضی: '''''کهنه‌های همیشه نو'''''، '''''ترانه‌های روحوضی'''''، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 201.</ref>.
-نیز نگاه کنید به
+== نیز نگاه کنید به ==
-[[قهوه خانه]]
+* [[قهوه خانه]]
+* [[قهوه خانه های ایران]]
-[[قهوه خانه های ایران]]
+== مآخذ ==
-'''''منابع و مآخذ:'''''
--             بیضایی، بهرام: '''''نمایش در ایران'''''، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219؛ نیز شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.
--             احمدی، مرتضی: '''''کهنه‌های همیشه نو'''''، '''''ترانه‌های روحوضی'''''، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.
--             بیضایی، همانجا.
--             احمدی، مرتضی: همان: ص 201.
-محمود عزیزی