اسرارنامه: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۳

اسرارنامه، کوتاه‌ترین منظومه شیخ فریدالدین عطار نیشابوری^* (د 627 ق / 1230م) به شمار می‌رود.

این منظومه شامل 98 حکایت در 12 مقاله است^[۱]. هر مقاله به اصلی از اصول تصوف اختصاص دارد که به روش صوفیان برای شرح و تفصیل آن اصول، در هر مقاله‌ای حکایت‌ها و افسانه‌های دلکشی آورده و مشکلات کلام این طایفه را شرح و تفسیر کرده است^[۲]. از این نظر با حدیقهالحقیقه سنایی و مخزن‌الاسرار نظامی شباهت دارد. مقالات این منظومه برخی بسیار کوتاه و برخی دیگر مفصّل است. اسلوب کلّی داستان‌پردازی در این منظومه نیز، چون منظومه‌های دیگر عطار مبتنی بر ساده‌گویی و احتراز از تکلّف است^[۱]. اسرارنامه بدون شک یکی از آخرین منظومه‌های عطار است، زیرا چندین بار در آن به پیری خود اشاره می‌کند^[۳]. کتاب از مدح خداوند و ستایش رسول (ص) و ثنای خلفای چهارگانه آ‎غاز می‌شود و به دعای سراینده پایان می‌پذیرد^[۲]. گویند عطّار در 618ق / 1221م در نیشابور نسخه‌ای از آن را به جلال الدین محمد بلخی که در آن هنگام نوجوانی چهارده ساله بود، هدیه داد. بنابراین، شاعر باید پیش از این تاریخ آن را تألیف کرده باشد. نسخه‌های اسرارنامه از لحاظ کمیت ابیات متفاوت است^[۴]. نسخه‌ای از آن نزدیک 3100 بیت دارد و نخستین بار در 1298ش در تهران چاپ شده است^[۵]^[۶]^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

صنعتی‌نیا، فاطمه. مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.
گوهرین، سیدصادق. مقدمه بر اسرارنامه عطار. تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).
صنعتی‌نیا. همانجا.
حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، یغما. س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.
گوهرین. همانجا.
مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: 1381، ج 1، ص 136.
نفیسی، سعید. جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری. تهران: اقبال، 1320، ص 104. نیز نک: میرانصاری، ‌علی. کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65؛ ناجی القیسی، احمد. عطارنامه (به عربی). بغداد: مکتبهالمثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.

ابوالقاسم رادفر

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ صنعتی‌نیا، فاطمه. مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ گوهرین، سیدصادق. مقدمه بر اسرارنامه عطار. تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).
↑ حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، یغما. س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.
↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: 1381، ج 1، ص 136.
↑ نفیسی، سعید. جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری. تهران: اقبال، 1320، ص 104.
↑ میرانصاری، ‌علی. کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65.
↑ ناجی القیسی، احمد. عطارنامه (به عربی). بغداد: مکتبه المثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ صنعتی‌نیا، فاطمه. مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.

[:1-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ گوهرین، سیدصادق. مقدمه بر اسرارنامه عطار. تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).

[3] حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، یغما. س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.

[4] مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: 1381، ج 1، ص 136.

[5] نفیسی، سعید. جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری. تهران: اقبال، 1320، ص 104.

[6] میرانصاری، ‌علی. کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65.

[7] ناجی القیسی، احمد. عطارنامه (به عربی). بغداد: مکتبه المثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''اسرارنامه'''''،'' كوتاه‌ترين منظومة شيخ فريدالدين عطار نيشابوري<sup>*</sup> (د 627 ق / 1230م) به شمار مي‌رود.
+'''اسرارنامه'''''،'' کوتاه‌ترین منظومه شیخ فریدالدین عطار نیشابوری<sup>*</sup> (د 627 ق / 1230م) به شمار می‌رود.
-اين منظومه شامل 98 حكايت در 12 مقاله است.<sup>1</sup> هر مقاله به اصلي از اصول تصوف اختصاص دارد كه به روش صوفيان براي شرح و تفصيل آن اصول، در هر مقاله‌اي حكايت‌ها و افسانه‌هاي دلكشي آورده و مشكلات كلام اين طايفه را شرح و تفسير كرده است.<sup>2</sup> از اين نظر با ''حديقةالحقيقه'' سنايي و ''مخزن‌الاسرار'' نظامي شباهت دارد. مقالات اين منظومه برخي بسيار كوتاه و برخي ديگر مفصّل است. اسلوب كلّي داستان‌پردازي در اين منظومه نيز، چون منظومه‌هاي ديگر عطار مبتني بر ساده‌گويي و احتراز از تكلّف است.<sup>3</sup> ''اسرارنامه'' بدون شك يكي از آخرين منظومه‌هاي عطار است، زيرا چندين بار در آن به پيري خود اشاره مي‌كند.<sup>4</sup> كتاب از مدح خداوند و ستايش رسول (ص) و ثناي خلفاي چهارگانه آ‎غاز مي‌شود و به دعاي سراينده پايان مي‌پذيرد.<sup>5</sup> گويند عطّار در 618ق / 1221م در نيشابور نسخه‌اي از آن را به جلال الدين محمد بلخي كه در آن هنگام نوجواني چهارده ساله بود، هديه داد. بنابراين، شاعر بايد پيش از اين تاريخ آن را تأليف كرده باشد. نسخه‌هاي اسرارنامه از لحاظ كميت ابيات متفاوت است.<sup>6</sup> نسخه‌اي از آن نزديك 3100 بيت دارد و نخستين بار در 1298ش در تهران چاپ شده است.<sup>7</sup>
+این منظومه شامل 98 حکایت در 12 مقاله است<ref name=":0">صنعتی‌نیا، فاطمه. '''''مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری'''''. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.</ref>. هر مقاله به اصلی از اصول [[تصوف]] اختصاص دارد که به روش [[صوفیه|صوفیان]] برای شرح و تفصیل آن اصول، در هر مقاله‌ای حکایت‌ها و افسانه‌های دلکشی آورده و مشکلات کلام این طایفه را شرح و تفسیر کرده است<ref name=":1">گوهرین، سیدصادق. '''''مقدمه بر اسرارنامه عطار'''.'' تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).</ref>. از این نظر با ''حدیقهالحقیقه'' سنایی و ''مخزن‌الاسرار'' نظامی شباهت دارد. مقالات این منظومه برخی بسیار کوتاه و برخی دیگر مفصّل است. اسلوب کلّی داستان‌پردازی در این منظومه نیز، چون منظومه‌های دیگر عطار مبتنی بر ساده‌گویی و احتراز از تکلّف است<ref name=":0" />. ''اسرارنامه'' بدون شک یکی از آخرین منظومه‌های عطار است، زیرا چندین بار در آن به پیری خود اشاره می‌کند<ref>حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، '''''یغما'''.'' س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.</ref>. کتاب از مدح خداوند و ستایش رسول (ص) و ثنای خلفای چهارگانه آ‎غاز می‌شود و به دعای سراینده پایان می‌پذیرد<ref name=":1" />. گویند عطّار در 618ق / 1221م در نیشابور نسخه‌ای از آن را به جلال الدین محمد بلخی که در آن هنگام نوجوانی چهارده ساله بود، هدیه داد. بنابراین، شاعر باید پیش از این تاریخ آن را تألیف کرده باشد. نسخه‌های اسرارنامه از لحاظ کمیت ابیات متفاوت است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: 1381، ج 1، ص 136.</ref>. نسخه‌ای از آن نزدیک 3100 بیت دارد و نخستین بار در 1298ش در تهران چاپ شده است<ref>نفیسی، سعید. '''''جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری'''''. تهران: اقبال، 1320، ص 104. </ref><ref>میرانصاری، ‌علی. '''''کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری'''''. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65.</ref><ref>ناجی القیسی، احمد. '''''عطارنامه''''' (به عربی). بغداد: مکتبه المثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
-# صنعتي‌نيا، فاطمه. '''''مآخذ قصص و تمثيلات مثنوي‌هاي عطار نيشابوري'''''. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.
+== مآخذ ==
-# گوهرين، سيدصادق. '''''مقدمه بر اسرارنامة عطار'''.'' تهران: بي نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).
+# صنعتی‌نیا، فاطمه. '''''مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری'''''. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.
-# صنعتي‌نيا. '''''همانجا'''''.
+# گوهرین، سیدصادق. '''''مقدمه بر اسرارنامه عطار'''.'' تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).
-# حميدي شيرازي، مهدي. «اسرارنامة عطار»، '''''يغما'''.'' س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.
+# صنعتی‌نیا. '''''همانجا'''''.
-# گوهرين''. '''همانجا'''.''
+# حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، '''''یغما'''.'' س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.
-# مصاحب، غلامحسين. دايرةالمعارف فارسي. تهران: 1381، ج 1، ص 136.
+# گوهرین''. '''همانجا'''.''
-# نفيسي، سعيد. '''''جستجو در احوال و آثار فريدالدين عطار نيشابوري'''''. تهران: اقبال، 1320، ص 104. نيز نك: ميرانصاري، ‌علي. '''''كتاب‌شناسي شيخ فريدالدين عطار نيشابوري'''''. انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، چ 1، 1374، ص 65؛ ناجي القيسي، احمد. '''''عطارنامه''''' (به عربي). بغداد: مكتبةالمثني، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.
+# مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: 1381، ج 1، ص 136.
+# نفیسی، سعید. '''''جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری'''''. تهران: اقبال، 1320، ص 104. نیز نک: میرانصاری، ‌علی. '''''کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری'''''. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65؛ ناجی القیسی، احمد. '''''عطارنامه''''' (به عربی). بغداد: مکتبهالمثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.
 ابوالقاسم رادفر