پرش به محتوا

خسرو و شیرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
خسرو و شيرين‌، دومين‌ مثنوي‌ نظامي‌ گنجوي‌٭ (530 ـ 614ق/ 1141ـ 1217م)  پس‌ از مخزن‌الاسرار،٭ دربارة داستان‌ عشق‌‌ورزي‌هاي‌ خسروپرويز، پادشاه‌ ساساني‌ (حك‌ 590 ـ 628م) و شيرين‌ و نيز قصة‌ غم‌انگيز فرهاد، رقيب‌ خسرو است.1
[[پرونده:8831a8.jpg|بندانگشتی|خسرو و شیرین برگرفته از وبسایت دیجی کتاب قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.djketab.com/book-khosrow-and-shirin]]
[[خسرو و شیرین|خسرو و شیرین‌]]، دومین‌ مثنوی [[نظامی گنجوی]]٭ (530 ـ 614ق/ 1141ـ 1217م)  پس‌ از مخزن‌الاسرار،٭ دربارة داستان‌ عشق‌‌ورزیهای [[خسرو پرویز|خسروپرویز]]، پادشاه ساسانی (حک 590 ـ 628م) و شیرین‌ و نیز قصه غم‌انگیز فرهاد، رقیب‌ [[خسرو پرویز|خسرو]] است<ref>آربری، آرتورجان‌. '''''ادبيات‌ كلاسيک فارسي'''''. ترجمه اسدالله آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص144.</ref>.


حكيم‌ نظامي‌، شاعر و داستان‌سراي‌ نامدار در 576ق/ 1180م  اين‌ مثنوي‌ را در بحر هزج‌ مسدس‌ مقصور و محذوف‌ و پيرامون‌ 6500 بيت‌ سروده‌ و گويا سپس‌ در آن‌ تجديد نظرهايي‌ كرده‌ است‌.<sup>2</sup>  داستان‌ خسرو و شيرين‌ به‌ اواخر عهد ساساني‌ تعلق‌ دارد و در كتاب‌هايي‌ مانند المحاسن‌ و الاضداد جاحظ‌ ، غُرراخبارملوك‌ الفرس‌ ثعالبي‌ و شاهنامه‌ فردوسي‌ آمده‌ است.<sup>3</sup>  برخي‌ از شاعران‌ مشهور مانند اميرخسرو دهلوي‌، عرفي‌ شيرازي‌، وحشي‌ بافقي‌ و هاتفي‌ از اثر نظامي‌ تقليد كرده‌اند.<sup>4</sup>
حكیم‌ [[نظامی گنجوی|نظامی]]، شاعر و داستان‌سرای نامدار در 576ق/ 1180م  این‌ مثنوی را در بحر هزج‌ مسدس‌ مقصور و محذوف‌ و پیرامون‌ 6500 بیت‌ سروده و گویا سپس‌ در آن‌ تجدید نظرهایی كرده است‌<ref>صفا، ذبيح‌الله. '''''تاريخ‌ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 4، 1339، ج‌ 2، ص‌802.</ref>.  داستان‌ [[خسرو و شیرین|خسرو و شیرین‌]] به اواخر [[ساسانیان|عهد ساسانی]] تعلق‌ دارد و در [[کتاب|كتاب‌]]<nowiki/>هایی مانند المحاسن‌ و الاضداد جاحظ‌ ، غُرراخبارملوک الفرس‌ ثعالبی و [[شاهنامه فردوسی]] آمده است<ref>صفا،ذبيح‌الله. '''''تاريخ‌ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 4، 1339، ج‌ 2، ص‌802. </ref>. برخی از شاعران‌ مشهور مانند امیرخسرو دهلوی، عرفی شیرازی، وحشی بافقی و هاتفی از اثر [[نظامی گنجوی|نظامی]] تقلید كردهاند<ref>آیتی ، ‌عبدالمحمد. '''''مقدمه بر داستان خسرو و شیرین نظامی'''''. تهران: جیبی ، چ1، 1353، ص31.</ref>.


سبك‌ نظامي‌ در اين‌ داستان‌ سبك‌ و شيوة‌ فردوسي‌ و نه‌ سنايي‌ است‌.<sup>5</sup> در اين‌ افسانه‌، قصه‌هاي‌ عشق‌ خسرو به‌ شكر اسپهاني‌ و فرهاد نسبت‌ به‌ شيرين‌ اگرچه‌ خيالي‌ هستند، اما حقيقت‌ تلخي‌ را بيان‌ مي‌كنند.<sup>6</sup>  چندين‌ نسخه‌ خطي‌ از اين‌ اثر در كتابخانه‌هاي‌ دانشگاه‌ شيراني‌ و پنجاب‌ لاهور، گنج‌ بخش‌ اسلام‌آباد، دانشگاه‌ تهران‌، موزة‌ بريتانيا و...نگهداري‌ مي‌شود.<sup>7</sup>
سبک [[نظامی گنجوی|نظامی]] در این‌ داستان‌ سبک و شیوه فردوسی و نه سنایی است‌<ref>براون‌، ادوارد. '''''تاریخ‌ ادبی ایران‌'''''. ترجمه علی پاشاصالح‌. تهران‌: امیركبیر، 1358، ج‌2، ص686.</ref>. در این‌ افسانه، قصه های عشق‌ [[خسرو پرویز|خسرو]] به شكر اسپهانی و فرهاد نسبت‌ به شیرین‌ اگرچه خیالی هستند، اما حقیقت‌ تلخی را بیان‌ میكنند<ref>ثروتیان‌، بهروز. '''''خسرو و شیرین‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چ1، 1383، ص10.</ref>. چندین‌ نسخه خطی از این‌ اثر در [[كتابخانه عمومی آیت‌الله مرعشی نجفی|كتابخانه]] های دانشگاه شیرانی و پنجاب‌ لاهور، گنج‌ بخش‌ اسلام‌آباد، [https://ut.ac.ir/fa دانشگاه تهران‌]، موزه بریتانیا و...نگهداری میشود<ref>رادفر، ابوالقاسم‌. '''''كتابشناسی نظامی'''''. تهران‌: مؤسسه مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی (پژوهشگاه)،1371، ص‌ 88 ـ  90، 91، 95 و 96.</ref>.


نيز نگاه کنید به  
== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[ساسانیان|عهد ساسانی]]
* [[نظامی گنجوی]]
* [[خسرو پرویز|خسروپرویز]]
* [[كتابخانه عمومی آیت‌الله مرعشی نجفی|كتابخانه]]
* [[کتاب|كتاب‌]]


# آربري‌، آرتورجان‌. '''''ادبيات‌ كلاسيك‌ فارسي'''''. ترجمة‌ اسدالله‌ آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص144.
== '''مآخذ''' ==
# صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 4، 1339، ج‌ 2، ص‌802.
# صفا، همانجا.
# آيتي ، ‌عبدالمحمد. '''''مقدمه بر داستان خسرو و شيرين نظامي'''''. تهران: جيبي ، چ1، 1353، ص31.
# براون‌، ادوارد. '''''تاريخ‌ ادبي‌ ايران‌'''''. ترجمة‌ علي‌ پاشاصالح‌. تهران‌: اميركبير، 1358، ج‌2، ص686.
# ثروتيان‌، بهروز. '''''خسرو و شيرين‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، چ1، 1383، ص10.
# رادفر، ابوالقاسم‌. '''''كتابشناسي‌ نظامي‌'''''. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقيقات‌ فرهنگي‌ (پژوهشگاه‌)،1371، ص‌ 88 ـ  90، 91، 95 و 96.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
منبع اصلی
نویسنده مقاله

نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۷

خسرو و شیرین برگرفته از وبسایت دیجی کتاب قابل بازیابی ازhttps://www.djketab.com/book-khosrow-and-shirin

خسرو و شیرین‌، دومین‌ مثنوی نظامی گنجوی٭ (530 ـ 614ق/ 1141ـ 1217م)  پس‌ از مخزن‌الاسرار،٭ دربارة داستان‌ عشق‌‌ورزیهای خسروپرویز، پادشاه ساسانی (حک 590 ـ 628م) و شیرین‌ و نیز قصه غم‌انگیز فرهاد، رقیب‌ خسرو است[۱].

حكیم‌ نظامی، شاعر و داستان‌سرای نامدار در 576ق/ 1180م  این‌ مثنوی را در بحر هزج‌ مسدس‌ مقصور و محذوف‌ و پیرامون‌ 6500 بیت‌ سروده و گویا سپس‌ در آن‌ تجدید نظرهایی كرده است‌[۲].  داستان‌ خسرو و شیرین‌ به اواخر عهد ساسانی تعلق‌ دارد و در كتاب‌هایی مانند المحاسن‌ و الاضداد جاحظ‌ ، غُرراخبارملوک الفرس‌ ثعالبی و شاهنامه فردوسی آمده است[۳]. برخی از شاعران‌ مشهور مانند امیرخسرو دهلوی، عرفی شیرازی، وحشی بافقی و هاتفی از اثر نظامی تقلید كردهاند[۴].

سبک نظامی در این‌ داستان‌ سبک و شیوه فردوسی و نه سنایی است‌[۵]. در این‌ افسانه، قصه های عشق‌ خسرو به شكر اسپهانی و فرهاد نسبت‌ به شیرین‌ اگرچه خیالی هستند، اما حقیقت‌ تلخی را بیان‌ میكنند[۶]. چندین‌ نسخه خطی از این‌ اثر در كتابخانه های دانشگاه شیرانی و پنجاب‌ لاهور، گنج‌ بخش‌ اسلام‌آباد، دانشگاه تهران‌، موزه بریتانیا و...نگهداری میشود[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

  1. آربری، آرتورجان‌. ادبيات‌ كلاسيک فارسي. ترجمه اسدالله آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص144.
  2. صفا، ذبيح‌الله. تاريخ‌ادبيات‌ در ايران‌. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 4، 1339، ج‌ 2، ص‌802.
  3. صفا،ذبيح‌الله. تاريخ‌ادبيات‌ در ايران‌. تهران‌: ابن‌ سينا، چ‌ 4، 1339، ج‌ 2، ص‌802.
  4. آیتی ، ‌عبدالمحمد. مقدمه بر داستان خسرو و شیرین نظامی. تهران: جیبی ، چ1، 1353، ص31.
  5. براون‌، ادوارد. تاریخ‌ ادبی ایران‌. ترجمه علی پاشاصالح‌. تهران‌: امیركبیر، 1358، ج‌2، ص686.
  6. ثروتیان‌، بهروز. خسرو و شیرین‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چ1، 1383، ص10.
  7. رادفر، ابوالقاسم‌. كتابشناسی نظامی. تهران‌: مؤسسه مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی (پژوهشگاه)،1371، ص‌ 88 ـ  90، 91، 95 و 96.