کارنامه اردشیر بابکان: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی « '''كارنامة اردشير بابكان''' (پهلوي كارنامگ ارتخشير پاپكان kārnāmag artaxšire pāpakān)، نام كتابي به زبان پهلوي دربارة زندگي و جنگهاي اردشير يكم ساساني (حك 226-241م). اين كتاب كه احتمالاً در اواخر دورة ساساني و بر اساس روايات كهنتري در فار...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''کارنامه اردشیر بابکان''' (پهلوی کارنامگ ارتخشیر پاپکان kārnāmag artaxšire pāpakān)، نام کتابی به زبان پهلوی درباره زندگی و جنگهای اردشیر یکم [[ساسانیان|ساسانی]] (حک 226-241م). | ||
این کتاب که احتمالاً در اواخر [[ساسانیان|دوره ساسانی]] و بر اساس روایات کهنتری در [[استان فارس|فارس]] نوشته شده، آمیختهای از تاریخ و افسانه درباره اردشیر ساسانی یا [[اردشیر بابکان]]، مؤسس سلسله و اولین پادشاه [[ساسانیان|ساسانی]] است. کتاب با چگونگیوضعیت ایران پس از حمله اسکندر و حکومت اشکانیان آغاز میشود. بخش دیگر آن به ترتیب به نبردهای اردشیر با شاهان محلی دیگر مانند شاه کردان مادی، کرم هفتواد، مهرگ فرمانروای فارس، ولادت شاپور پسر اردشیر و نیز تولد هرمز پسر شاپور میپردازد. افزون بر این، از شهرهایی که بهدست اردشیر ساخته شده، یاد میکند<ref name=":0">تفضّلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''.'' به کوشش ژاله آموزگار. تهران: سخن، 1376، ص 260-262.</ref>. تاریخ تألیف آن پیرامون 600 م است<ref>صفا، ذبیحالله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، ص 44.</ref>. | |||
نثر آن ساده و به | نثر آن ساده و به شیوه نویسندگان متأخّر است. در سراسر آن تأثیر زبان فارسی دیده میشود. مسعودی آن را ''الکارنامج'' خوانده است<ref name=":0" />. | ||
ساختمان داستان با آنچه در ''شاهنامه'' | ساختمان داستان با آنچه در ''شاهنامه'' فردوسی آمده، همسان است. تقریباً هرپاره از داستان و حتّی هر جمله آن در ''شاهنامه'' تکرار میشود<ref>سمیعی، احمد. '''''ادبیات ساسانی'''''. تهران: دانشگاه آزادایران، 1355، ص 44. </ref><ref>اکبرزاده، داریوش. '''''شاهنامه و زبان پهلوی'''.'' تهران: پازینه، 1379، ص 27ـ101.</ref><ref>تمیمداری، احمد. '''''داستانهای ایرانی'''.'' تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری، 1379، ج 1، ص 125ـ132.</ref>. | ||
== مآخذ == | |||
# تفضّلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''.'' به کوشش ژاله آموزگار. تهران: سخن، 1376، ص 260-262. | |||
# | # صفا، ذبیحالله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، ص 44. | ||
# صفا، | # تفضّلی. همانجا. | ||
# | # ابوالقاسم رادفر | ||
# | |||
نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۱
کارنامه اردشیر بابکان (پهلوی کارنامگ ارتخشیر پاپکان kārnāmag artaxšire pāpakān)، نام کتابی به زبان پهلوی درباره زندگی و جنگهای اردشیر یکم ساسانی (حک 226-241م).
این کتاب که احتمالاً در اواخر دوره ساسانی و بر اساس روایات کهنتری در فارس نوشته شده، آمیختهای از تاریخ و افسانه درباره اردشیر ساسانی یا اردشیر بابکان، مؤسس سلسله و اولین پادشاه ساسانی است. کتاب با چگونگیوضعیت ایران پس از حمله اسکندر و حکومت اشکانیان آغاز میشود. بخش دیگر آن به ترتیب به نبردهای اردشیر با شاهان محلی دیگر مانند شاه کردان مادی، کرم هفتواد، مهرگ فرمانروای فارس، ولادت شاپور پسر اردشیر و نیز تولد هرمز پسر شاپور میپردازد. افزون بر این، از شهرهایی که بهدست اردشیر ساخته شده، یاد میکند[۱]. تاریخ تألیف آن پیرامون 600 م است[۲].
نثر آن ساده و به شیوه نویسندگان متأخّر است. در سراسر آن تأثیر زبان فارسی دیده میشود. مسعودی آن را الکارنامج خوانده است[۱].
ساختمان داستان با آنچه در شاهنامه فردوسی آمده، همسان است. تقریباً هرپاره از داستان و حتّی هر جمله آن در شاهنامه تکرار میشود[۳][۴][۵].
مآخذ
- تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار. تهران: سخن، 1376، ص 260-262.
- صفا، ذبیحالله. حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر، 1352، ص 44.
- تفضّلی. همانجا.
- ابوالقاسم رادفر
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار. تهران: سخن، 1376، ص 260-262.
- ↑ صفا، ذبیحالله. حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر، 1352، ص 44.
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزادایران، 1355، ص 44.
- ↑ اکبرزاده، داریوش. شاهنامه و زبان پهلوی. تهران: پازینه، 1379، ص 27ـ101.
- ↑ تمیمداری، احمد. داستانهای ایرانی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری، 1379، ج 1، ص 125ـ132.