قابوس بن وُشمگير: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''قابوس بن وُشْمگير''' (د 403ق / 1012م)، ملقب به شمسالمعالي حاكم، نويسنده، شاعر، خوشنويس قابوس بن زيار چهارمين و مشهورترين امير آلزيار (حك 366-371 و 388-403ق / 977-981 و 998-1011م) بود. پس از مرگ وشمگير در 357ق / 968م پسر بزرگش بيستون به ام...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''قابوس بن | '''قابوس بن وُشْمگیر''' (د 403ق / 1012م)، ملقب به شمسالمعالی حاكم، نویسنده، شاعر، خوشنویس | ||
قابوس بن | قابوس بن زیار چهارمین و مشهورترین امیر آلزیار (حک 366-371 و 388-403ق / 977-981 و 998-1011م) بود. پس از مرگ وشمگیر در 357ق / 968م پسر بزرگش بیستون به امارت [[گرگان|گرگان]] و طبرستانرسید. اما در 366ق قابوس با یاری [[سامانیان|سامانیان]] او را خلع و خود به تخت نشست<ref>مصاحب، غلامحسين. '''''دايره المعارف فارسی'''''. تهران: جيبي، 1381، ج 2، ص 1983.</ref>. | ||
قابوس در 369ق / 979م در جنگ فخرالدوله | قابوس در 369ق / 979م در جنگ فخرالدوله دیلمی با برادرانش عضدالدوله و مؤیدالدوله به كمک اوبرخاست. در 371ق پس از شكست از عضدالدوله، همراه فخرالدوله به [[نیشابور]] گریخت و 18 سال در آنجا در پناه [[سامانیان|سامانیان]] زیست<ref name=":0">بيانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ايران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ص 98.</ref>. در 388ق بار دیگر بر [[گرگان|گرگان]] و طبرستان استیلا یافت و تا 403ق در آنجا حكومت كرد<ref>صفا، ذبيحالله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 212.</ref>. در همین سال با همدستی برخی از سرداران و پسرش منوچهر در قلعه «جِناشْک»، میان جرجان و استرآباد، محبوس و سپس كشته شد<ref name=":0" />. | ||
وی از نوابغ دوره خود بود. افزون بر ادب و انشای فارسی در نظم و نثر [[عربی]] دستی داشت. خط ثلث و نسخ را نیز نیكو مینوشت. رسائل او در مجموعهای به نام ''كمالالبلاغه'' توسط ابوالحسن علی بنمحمد یزدادی گردآوری و چاپ شده است<ref>حكیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 57.</ref>. | |||
آرامگاه او در گنبد قابوس | آرامگاه او در گنبد قابوس ساخته خود او و از مهمترین بناهای ایران در سده 4 ق است<ref>خانلری(كیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 306.</ref>. [[ابوریحان بیرونی|ابوریحان بیرونی]] ''الآثارالباقیه'' را در 390ق / 1000م به نام وی نوشت<ref>اقبالآشتیانی، عباس. '''''تاریخ مختصر ادبیات ایران'''.'' به كوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 140.</ref>. | ||
== مآخذ == | |||
# مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 1983. | |||
# مصاحب، | # بیانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 98. | ||
# | # صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 212. | ||
# صفا، | # بیانی. همانجا. | ||
# | # حكیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 57. | ||
# | # خانلری(كیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 306. | ||
# | # اقبالآشتیانی، عباس. '''''تاریخ مختصر ادبیات ایران'''.'' به كوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 140. | ||
# | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۲
قابوس بن وُشْمگیر (د 403ق / 1012م)، ملقب به شمسالمعالی حاكم، نویسنده، شاعر، خوشنویس
قابوس بن زیار چهارمین و مشهورترین امیر آلزیار (حک 366-371 و 388-403ق / 977-981 و 998-1011م) بود. پس از مرگ وشمگیر در 357ق / 968م پسر بزرگش بیستون به امارت گرگان و طبرستانرسید. اما در 366ق قابوس با یاری سامانیان او را خلع و خود به تخت نشست[۱].
قابوس در 369ق / 979م در جنگ فخرالدوله دیلمی با برادرانش عضدالدوله و مؤیدالدوله به كمک اوبرخاست. در 371ق پس از شكست از عضدالدوله، همراه فخرالدوله به نیشابور گریخت و 18 سال در آنجا در پناه سامانیان زیست[۲]. در 388ق بار دیگر بر گرگان و طبرستان استیلا یافت و تا 403ق در آنجا حكومت كرد[۳]. در همین سال با همدستی برخی از سرداران و پسرش منوچهر در قلعه «جِناشْک»، میان جرجان و استرآباد، محبوس و سپس كشته شد[۲].
وی از نوابغ دوره خود بود. افزون بر ادب و انشای فارسی در نظم و نثر عربی دستی داشت. خط ثلث و نسخ را نیز نیكو مینوشت. رسائل او در مجموعهای به نام كمالالبلاغه توسط ابوالحسن علی بنمحمد یزدادی گردآوری و چاپ شده است[۴].
آرامگاه او در گنبد قابوس ساخته خود او و از مهمترین بناهای ایران در سده 4 ق است[۵]. ابوریحان بیرونی الآثارالباقیه را در 390ق / 1000م به نام وی نوشت[۶].
مآخذ
- مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 1983.
- بیانی، مهدی. كارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 98.
- صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 212.
- بیانی. همانجا.
- حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 57.
- خانلری(كیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 306.
- اقبالآشتیانی، عباس. تاریخ مختصر ادبیات ایران. به كوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 140.
ابوالقاسم رادفر
- ↑ مصاحب، غلامحسين. دايره المعارف فارسی. تهران: جيبي، 1381، ج 2، ص 1983.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ بيانی، مهدی. كارنامه بزرگان ايران. تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ص 98.
- ↑ صفا، ذبيحالله. تاريخ ادبيات در ايران. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 212.
- ↑ حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 57.
- ↑ خانلری(كیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 306.
- ↑ اقبالآشتیانی، عباس. تاریخ مختصر ادبیات ایران. به كوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 140.