سدیدالدین محمد عوفی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
'''عوفی، سدیدالدین محمد بخاری''' (د پس از 630ق / 1233م)، تذکرهنویس، شاعر'''.''' | '''عوفی، سدیدالدین محمد بخاری''' (د پس از 630ق / 1233م)، تذکرهنویس، شاعر'''.''' | ||
سدیدالدین یا نورالدین محمد بن محمد از اعقاب عبدالرحمان بن عوف، صحابه مشهور پیامبر (ص) بود و به همین سبب خاندانش به عوفی شهرت یافتند<ref>قزوینی، محمد. مقدمه بر '''''لباب''''' '''''الالباب''''' عوفی. به کوشش ادوارد براون، لیدن: بریل، 1324ق / 1906م، ج 1، ص یج (مقدمه).</ref>. جدّش امام ابوطاهر یحیی نیز از دانشمندان بود و در علم حدیث و معرفت انساب عرب و اسامی رجال تبحّر داشت. عوفی در بخارا زاده شد<ref>قزوینی، محمد. مقدمه بر '''''جوامع الحکایات و لوامع الروایات''''' عوفی. به کوشش محمد معین، تهران: ابن سینا، 1340، بخش اول، ص 6و8 (مقدمه).</ref>، و در آنجا به تحصیل علوم ادبی، [[عربی]] و حدیث پرداخت. پس از آن در 597ق / 1201م به سمرقند رفت و دیوان انشای قلج ارسلان ابن قلج طمغاج خان (د 609ق / 1212م) را به عهده گرفت<ref>'''''دانشنامه ادب فارسی در آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 625.</ref>. حدود 600ق / 1204م از فرارود به شهرهای خوارزم، مرو، [[نیشابور]]، هرات، اسفزار، اسفراین و شهر نو در خراسان و به [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان]]، فره و غزنین سفر کرد. در 603ش / 1207م در [[نیشابور]] به وعظ و تذکیر مشغول بود<ref>عوفی، محمد. '''''جوامع الحکایات و لوامع الروایات'''''. به کوشش ادوارد براون، لیدن: بریل، 1324ق / 1906م، ص 12.</ref>. تا 612ق / 1215م در سجستان (سیستان) سکنا داشت. سپس ظاهراً به بخارا بازگشت و بعد از طریق خراسان، غزنین، سند و گجرات به لاهور رفت و به خدمت عین الملک فخرالدین حسین اشعری، وزیر ناصرالدین قُباجَه پیوست<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 1785.</ref>. تذکره مشهور خود ''لباب الالباب'' را نیز به نام عین الملک تألیف کرد. پس از 625ق / 1227م به خدمت شمسالدین اِلْتَتْمِش درآمد و کتاب ''جوامع الحکایات و لوامع الروایات'' خود را به نام وزیر وی نوشت<ref>براون، ادوارد. '''''از سنایی تا سعدی'''''. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ص 165.</ref>. عوفی شاعر نیز بود، اما بیشتر در نثر مهارت داشت. کتاب منظوم ''مدایح السلطان'' و ترجمه ''الفرج بعد الشده''، نوشته قاضی محسن تنوخی از [[عربی]] به [[فارسی]] از دیگر آثار وی هستند<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبکشناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، 1355، ج 3، ص 37. </ref>. | سدیدالدین یا نورالدین محمد بن محمد از اعقاب عبدالرحمان بن عوف، صحابه مشهور پیامبر (ص) بود و به همین سبب خاندانش به عوفی شهرت یافتند<ref>قزوینی، محمد. مقدمه بر '''''لباب''''' '''''الالباب''''' عوفی. به کوشش ادوارد براون، لیدن: بریل، 1324ق / 1906م، ج 1، ص یج (مقدمه).</ref>. جدّش امام ابوطاهر یحیی نیز از دانشمندان بود و در علم حدیث و معرفت انساب عرب و اسامی رجال تبحّر داشت. عوفی در بخارا زاده شد<ref>قزوینی، محمد. مقدمه بر '''''جوامع الحکایات و لوامع الروایات''''' عوفی. به کوشش محمد معین، تهران: ابن سینا، 1340، بخش اول، ص 6و8 (مقدمه).</ref>، و در آنجا به تحصیل علوم ادبی، [[عربی]] و حدیث پرداخت. پس از آن در 597ق / 1201م به سمرقند رفت و دیوان انشای قلج ارسلان ابن قلج طمغاج خان (د 609ق / 1212م) را به عهده گرفت<ref>'''''دانشنامه ادب فارسی در آسیای مرکزی'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 625.</ref>. حدود 600ق / 1204م از فرارود به شهرهای خوارزم، مرو، [[نیشابور]]، هرات، اسفزار، اسفراین و شهر نو در خراسان و به [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان]]، فره و غزنین سفر کرد. در 603ش / 1207م در [[نیشابور]] به وعظ و تذکیر مشغول بود<ref>عوفی، محمد. '''''جوامع الحکایات و لوامع الروایات'''''. به کوشش ادوارد براون، لیدن: بریل، 1324ق / 1906م، ص 12.</ref>. تا 612ق / 1215م در سجستان (سیستان) سکنا داشت. سپس ظاهراً به بخارا بازگشت و بعد از طریق خراسان، غزنین، سند و گجرات به لاهور رفت و به خدمت عین الملک فخرالدین حسین اشعری، وزیر ناصرالدین قُباجَه پیوست<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 1785.</ref>. تذکره مشهور خود ''لباب الالباب'' را نیز به نام عین الملک تألیف کرد. پس از 625ق / 1227م به خدمت شمسالدین اِلْتَتْمِش درآمد و کتاب ''[[جوامع الحکایات]] و لوامع الروایات'' خود را به نام وزیر وی نوشت<ref>براون، ادوارد. '''''از سنایی تا سعدی'''''. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ص 165.</ref>. عوفی شاعر نیز بود، اما بیشتر در نثر مهارت داشت. کتاب منظوم ''مدایح السلطان'' و ترجمه ''الفرج بعد الشده''، نوشته قاضی محسن تنوخی از [[عربی]] به [[فارسی]] از دیگر آثار وی هستند<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبکشناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، 1355، ج 3، ص 37. </ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[جوامع الحکایات]] | |||
* [[نیشابور]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | |||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۷
عوفی، سدیدالدین محمد بخاری (د پس از 630ق / 1233م)، تذکرهنویس، شاعر.
سدیدالدین یا نورالدین محمد بن محمد از اعقاب عبدالرحمان بن عوف، صحابه مشهور پیامبر (ص) بود و به همین سبب خاندانش به عوفی شهرت یافتند[۱]. جدّش امام ابوطاهر یحیی نیز از دانشمندان بود و در علم حدیث و معرفت انساب عرب و اسامی رجال تبحّر داشت. عوفی در بخارا زاده شد[۲]، و در آنجا به تحصیل علوم ادبی، عربی و حدیث پرداخت. پس از آن در 597ق / 1201م به سمرقند رفت و دیوان انشای قلج ارسلان ابن قلج طمغاج خان (د 609ق / 1212م) را به عهده گرفت[۳]. حدود 600ق / 1204م از فرارود به شهرهای خوارزم، مرو، نیشابور، هرات، اسفزار، اسفراین و شهر نو در خراسان و به سیستان، فره و غزنین سفر کرد. در 603ش / 1207م در نیشابور به وعظ و تذکیر مشغول بود[۴]. تا 612ق / 1215م در سجستان (سیستان) سکنا داشت. سپس ظاهراً به بخارا بازگشت و بعد از طریق خراسان، غزنین، سند و گجرات به لاهور رفت و به خدمت عین الملک فخرالدین حسین اشعری، وزیر ناصرالدین قُباجَه پیوست[۵]. تذکره مشهور خود لباب الالباب را نیز به نام عین الملک تألیف کرد. پس از 625ق / 1227م به خدمت شمسالدین اِلْتَتْمِش درآمد و کتاب جوامع الحکایات و لوامع الروایات خود را به نام وزیر وی نوشت[۶]. عوفی شاعر نیز بود، اما بیشتر در نثر مهارت داشت. کتاب منظوم مدایح السلطان و ترجمه الفرج بعد الشده، نوشته قاضی محسن تنوخی از عربی به فارسی از دیگر آثار وی هستند[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ قزوینی، محمد. مقدمه بر لباب الالباب عوفی. به کوشش ادوارد براون، لیدن: بریل، 1324ق / 1906م، ج 1، ص یج (مقدمه).
- ↑ قزوینی، محمد. مقدمه بر جوامع الحکایات و لوامع الروایات عوفی. به کوشش محمد معین، تهران: ابن سینا، 1340، بخش اول، ص 6و8 (مقدمه).
- ↑ دانشنامه ادب فارسی در آسیای مرکزی. به کوشش حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 625.
- ↑ عوفی، محمد. جوامع الحکایات و لوامع الروایات. به کوشش ادوارد براون، لیدن: بریل، 1324ق / 1906م، ص 12.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 2، ص 1785.
- ↑ براون، ادوارد. از سنایی تا سعدی. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ص 165.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبکشناسی. تهران: کتابهای پرستو، 1355، ج 3، ص 37.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر