زین العابدین مراغه ای: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۱

زین‌العابدین مراغه‌ای، نویسنده و روزنامه‌نویس.

پدرش مشهدی علی نام مردی بازرگان بود. نیاكانش از كُردهای شمال ساوجبلاغ (مهاباد) و از خوانین آن سامان بودند و مذهب شافعی داشتند، اما بعدها به مذهب شیعه گرویدند و در مراغه به تجارت پرداختند^[۱]. زین العابدین در هشت سالگی به دبستان رفت و هشت سال راه مكتب پیمود و سواد مختصری آموخت. در شانزده سالگی در حجره پدر به كار مشغول شد^[۲]. در بیست سالگی برای تجارت به اردبیل رفت، اما پس از مدتی در آنجا ورشكست شد. سپس همراه برادرش به قفقاز رفت و در آنجا به تجارت پرداخت و از سوی ژنرال كنسول ایران در تفلیس، ‌به سمت نایب كنسولی رسید. در تفلیس نیز سرمایه‌اش را از دست داد و ناچار با برادرش رهسپار كریمه شد^[۳]. گاهی همراه برادرش برای تجارت به استانبول می‌رفت و به تدریج سرمایه‌ای اندوخت. در 1294ق / ؟م به شهر ییلاقی یالتا رفت و با دیوانیان و درباریان روس آشنا شد^[۴]. به سبب شهرت در درستكاری، با پافشاری دربار تزاری به تابعیت روس درآمد^[۵]. چند سال بعد در استانبول ازدواج كرد و همسرش را به یالتا برد و صاحب سه فرزند شد. به تنهایی سفری به حج رفت و سپس بقیه عمر را با خانواده‌اش در استانبول زیست^[۶]. او مقالاتی برای روزنامه‌های شمس^* استانبول و حبل المتین^* كلكته نیز می‌نوشت^[۷]. بعدها به ملیت خویش بازگشت. اثر مشهور او سیاحتنامه ابراهیم بیگ یا بلای تعصب او را می‌توان در میان آثار اصیل طنزآمیز پیش از مشروطیت، كم نظیر دانست^[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

مراغه‌ای، ‌زین العابدین. سیاحتنامه ابراهیم بیگ یا بلای تعصب او. با مقدمه و حواشی باقر مؤمنی، چ 4، 2537 (1357)، ‌ص 11 (مقدمه).
آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 304.
قبادی، حسینعلی. بنیادهای نثر معاصر فارسی. تهران: پژوهشكده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی، چ 1، 1383، ص 170.
سادات ناصری، حسن. سرآمدان فرهنگ و تاریخ ایران در دوره‌اسلامی. ‌تهران: شورای عالی فرهنگ و هنر، 1353، بخش نخست، ‌ص 422.
استعلامی، محمد. ادبیات دوره بیداری و معاصر. تهران: دانشگاه سپاهیان انقلاب ایران، 2535 (1355)، ص 62.
آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 305ـ 306.
مهجور، ‌كیوان و دیگران. چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات معاصر ایران. تهران: فرهنگسرای نیاوران، ‌1357، ‌ص 68.
منیب‌الرحمن. شعر دوره مشروطه. ‌ترجمه یعقوب آژند، تهران: نشر روزگار، چ 1، 1378، ص 131.

ابوالقاسم رادفر

↑ مراغه‌ای، ‌زین العابدین. سیاحتنامه ابراهیم بیگ یا بلای تعصب او. با مقدمه و حواشی باقر مؤمنی، چ 4، 2537 (1357)، ‌ص 11 (مقدمه).
↑ آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 304.
↑ قبادی، حسینعلی. بنیادهای نثر معاصر فارسی. تهران: پژوهشكده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی، 1383، ج.1، ص 170.
↑ سادات ناصری، حسن. سرآمدان فرهنگ و تاریخ ایران در دوره‌اسلامی. ‌تهران: شورای عالی فرهنگ و هنر، 1353، بخش نخست، ‌ص 422.
↑ استعلامی، محمد. ادبیات دوره بیداری و معاصر. تهران: دانشگاه سپاهیان انقلاب ایران، 2535 (1355)، ص 62.
↑ آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 305ـ 306.
↑ مهجور، ‌كیوان و دیگران. چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات معاصر ایران. تهران: فرهنگسرای نیاوران، ‌1357، ‌ص 68.
↑ منیب‌الرحمن. شعر دوره مشروطه. ‌ترجمه یعقوب آژند، تهران: نشر روزگار، چ 1، 1378، ص 131.

[1] مراغه‌ای، ‌زین العابدین. سیاحتنامه ابراهیم بیگ یا بلای تعصب او. با مقدمه و حواشی باقر مؤمنی، چ 4، 2537 (1357)، ‌ص 11 (مقدمه).

[2] آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 304.

[3] قبادی، حسینعلی. بنیادهای نثر معاصر فارسی. تهران: پژوهشكده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی، 1383، ج.1، ص 170.

[4] سادات ناصری، حسن. سرآمدان فرهنگ و تاریخ ایران در دوره‌اسلامی. ‌تهران: شورای عالی فرهنگ و هنر، 1353، بخش نخست، ‌ص 422.

[5] استعلامی، محمد. ادبیات دوره بیداری و معاصر. تهران: دانشگاه سپاهیان انقلاب ایران، 2535 (1355)، ص 62.

[6] آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 305ـ 306.

[7] مهجور، ‌كیوان و دیگران. چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات معاصر ایران. تهران: فرهنگسرای نیاوران، ‌1357، ‌ص 68.

[8] منیب‌الرحمن. شعر دوره مشروطه. ‌ترجمه یعقوب آژند، تهران: نشر روزگار، چ 1، 1378، ص 131.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-زين‌العابدين مراغه‌اي، نويسنده و روزنامه‌نويس.
+زین‌العابدین مراغه‌ای، نویسنده و روزنامه‌نویس.
-پدرش مشهدي علي نام مردي بازرگان بود. نياكانش از كُردهاي شمال ساوجبلاغ (مهاباد) و از خوانين آن سامان بودند و مذهب شافعي داشتند، اما بعدها به مذهب شيعه گرويدند و در مراغه به تجارت پرداختند.<sup>1</sup> زين العابدين در هشت سالگي به دبستان رفت و هشت سال راه مكتب پيمود و سواد مختصري آموخت. در شانزده سالگي در حجرة پدر به كار مشغول شد.<sup>2</sup> در بيست سالگي براي تجارت به اردبيل رفت، اما پس از مدتي در آنجا ورشكست شد. سپس همراه برادرش به قفقاز رفت و در آنجا به تجارت پرداخت و از سوي ژنرال كنسول ايران در تفليس، ‌به سمت نايب كنسولي رسيد. در تفليس نيز سرمايه‌اش را از دست داد و ناچار با برادرش رهسپار كريمه شد.<sup>3</sup> گاهي همراه برادرش براي تجارت به استانبول مي‌رفت و به تدريج سرمايه‌اي اندوخت. در 1294ق / ؟م به شهر ييلاقي يالتا رفت و با ديوانيان و درباريان روس آشنا شد.<sup>4</sup> به سبب شهرت در درستكاري، با پافشاري دربار تزاري به تابعيت روس درآمد.<sup>5</sup> چند سال بعد در استانبول ازدواج كرد و همسرش را به يالتا برد و صاحب سه فرزند شد. به تنهايي سفري به حج رفت و سپس بقية عمر را با خانواده‌اش در استانبول زيست.<sup>6</sup> او مقالاتي براي روزنامه‌هاي ''شمس''<sup>*</sup> استانبول و ''حبل المتين''<sup>*</sup> كلكته نيز مي‌نوشت.<sup>7</sup> بعدها به مليت خويش بازگشت. اثر مشهور او ''سياحتنامة ابراهيم بيگ'' ''يا بلاي تعصب'' او را مي‌توان در ميان آثار اصيل طنزآميز پيش از مشروطيت، كم نظير دانست.<sup>8</sup>
+پدرش مشهدی علی نام مردی بازرگان بود. نیاكانش از كُردهای شمال ساوجبلاغ (مهاباد) و از خوانین آن سامان بودند و [[شافعی|مذهب شافعی]] داشتند، اما بعدها به مذهب شیعه گرویدند و در مراغه به تجارت پرداختند<ref>مراغه‌ای، ‌زین العابدین. '''''سیاحتنامه ابراهیم بیگ یا بلای تعصب او'''''. با مقدمه و حواشی باقر مؤمنی، چ 4، 2537 (1357)، ‌ص 11 (مقدمه).</ref>. زین العابدین در هشت سالگی به دبستان رفت و هشت سال راه مكتب پیمود و سواد مختصری آموخت. در شانزده سالگی در حجره پدر به كار مشغول شد<ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 304.</ref>. در بیست سالگی برای تجارت به اردبیل رفت، اما پس از مدتی در آنجا ورشكست شد. سپس همراه برادرش به قفقاز رفت و در آنجا به تجارت پرداخت و از سوی ژنرال كنسول ایران در تفلیس، ‌به سمت نایب كنسولی رسید. در تفلیس نیز سرمایه‌اش را از دست داد و ناچار با برادرش رهسپار كریمه شد<ref>قبادی، حسینعلی. '''''بنیادهای نثر معاصر فارسی'''''. تهران: پژوهشكده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی، 1383، ج.1، ص 170.</ref>. گاهی همراه برادرش برای تجارت به استانبول می‌رفت و به تدریج سرمایه‌ای اندوخت. در 1294ق / ؟م به شهر ییلاقی یالتا رفت و با دیوانیان و درباریان روس آشنا شد<ref>سادات ناصری، حسن. '''''سرآمدان فرهنگ و تاریخ ایران در دوره‌اسلامی'''''. ‌تهران: شورای عالی فرهنگ و هنر، 1353، بخش نخست، ‌ص 422.</ref>. به سبب شهرت در درستكاری، با پافشاری دربار تزاری به تابعیت روس درآمد<ref>استعلامی، محمد. '''''ادبیات دوره بیداری و معاصر'''''. تهران: دانشگاه سپاهیان انقلاب ایران، 2535 (1355)، ص 62.</ref>. چند سال بعد در استانبول ازدواج كرد و همسرش را به یالتا برد و صاحب سه فرزند شد. به تنهایی سفری به حج رفت و سپس بقیه عمر را با خانواده‌اش در استانبول زیست<ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 305ـ 306.</ref>. او مقالاتی برای روزنامه‌های ''شمس''<sup>*</sup> استانبول و ''[[حبل المتین]]''<sup>*</sup> كلكته نیز می‌نوشت<ref>مهجور، ‌كیوان و دیگران. '''''چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگسرای نیاوران، ‌1357، ‌ص 68.</ref>. بعدها به ملیت خویش بازگشت. اثر مشهور او ''سیاحتنامه ابراهیم بیگ'' ''یا بلای تعصب'' او را می‌توان در میان آثار اصیل طنزآمیز پیش از [[نهضت مشروطه|مشروطیت]]، كم نظیر دانست<ref>منیب‌الرحمن. '''''شعر دوره مشروطه'''''. ‌ترجمه یعقوب آژند، تهران: نشر روزگار، چ 1، 1378، ص 131.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
-# مراغه‌اي، ‌زين العابدين. '''''سياحتنامة ابراهيم بيگ يا بلاي تعصب او'''''. با مقدمه و حواشي باقر مؤمني، چ 4، 2537 (1357)، ‌ص 11 (مقدمه).
+* [[شافعی]]
-# آرين پور، يحيي. '''''از صبا تا نيما'''''. تهران: جيبي، 1351، ج 1، ص 304.
+* [[نهضت مشروطه]]
-# قبادي، حسينعلي. '''''بنيادهاي نثر معاصر فارسي'''''. تهران: پژوهشكدة علوم انساني و اجتماعي جهاد دانشگاهي، چ 1، 1383، ص 170.
-# سادات ناصري، حسن. '''''سرآمدان فرهنگ و تاريخ ايران در دورة‌اسلامي'''''. ‌تهران: شوراي عالي فرهنگ و هنر، 1353، بخش نخست، ‌ص 422.
+== مآخذ ==
-# استعلامي، محمد. '''''ادبيات دورة بيداري و معاصر'''''. تهران: دانشگاه سپاهيان انقلاب ايران، 2535 (1355)، ص 62.
+# مراغه‌ای، ‌زین العابدین. '''''سیاحتنامه ابراهیم بیگ یا بلای تعصب او'''''. با مقدمه و حواشی باقر مؤمنی، چ 4، 2537 (1357)، ‌ص 11 (مقدمه).
-# آرين پور. '''همان'''. ص 305ـ 306.
+# آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 304.
-# مهجور، ‌كيوان و ديگران. '''''چهره‌هايي از پيشروان هنر و ادبيات معاصر ايران'''''. تهران: فرهنگسراي نياوران، ‌1357، ‌ص 68.
+# قبادی، حسینعلی. '''''بنیادهای نثر معاصر فارسی'''''. تهران: پژوهشكده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی، چ 1، 1383، ص 170.
-# منيب‌الرحمن. '''''شعر دورة مشروطه'''''. ‌ترجمة يعقوب آژند، تهران: نشر روزگار، چ 1، 1378، ص 131.
+# سادات ناصری، حسن. '''''سرآمدان فرهنگ و تاریخ ایران در دوره‌اسلامی'''''. ‌تهران: شورای عالی فرهنگ و هنر، 1353، بخش نخست، ‌ص 422.
+# استعلامی، محمد. '''''ادبیات دوره بیداری و معاصر'''''. تهران: دانشگاه سپاهیان انقلاب ایران، 2535 (1355)، ص 62.
+# آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1351، ج 1، ص 305ـ 306.
+# مهجور، ‌كیوان و دیگران. '''''چهره‌هایی از پیشروان هنر و ادبیات معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگسرای نیاوران، ‌1357، ‌ص 68.
+# منیب‌الرحمن. '''''شعر دوره مشروطه'''''. ‌ترجمه یعقوب آژند، تهران: نشر روزگار، چ 1، 1378، ص 131.
 ابوالقاسم رادفر