پرش به محتوا

دادِستان‌ دینی

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۸ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
دادستان دینی، قابل بازیابی از https://www.khabaronline.ir/news/1692431

دادِستان‌ دینی‌ (پهلوی داتستان دینیک dātestāne dinik)، مجموعه‌ عقاید و آرای‌ دینی‌ به زبان پهلوی شامل پاسخ‌های‌ منوچهر به‌ 92 پرسش‌ مهر خورشید، پسر آذرماه‌ و بهدینان‌ دیگر. کتاب‌ با مقدمه‌ای‌ به‌ نثر پیچیده‌ آغاز می‌شود که‌ احتمالاً این‌ پرسش‌ها را به‌ صورت‌ مکتوب‌ برای‌ منوچهر فرستاده‌اند و او به‌ آنها پاسخ‌داده‌ است‌.

تاریخ‌ دقیق‌ نگارش‌ کتاب‌ مشخص‌ نیست‌ و مطالب‌ متنوع‌ و گوناگونی‌ مانند آیین‌های‌ دینی‌، قوانین‌ و حقوق، آفرینش‌ و موجودات‌ مابعدالطبیعه‌، بهشت‌ و دوزخ‌ و رستاخیز، کارهای‌ نیک‌ و گناهان‌ و اندرزها را در بر گرفته است[۱].

داوری‌ها و پاسخ‌های منوچهر آگاهی‌های‌ سودمندی‌ از جنبش‌های‌ فکری‌ و انجمن‌های دینی‌ در سده 3ق / 9م به‌ دست‌ می‌دهد. اگرچه‌ زبان‌ منوچهر دشوار است و یکنواختی‌ دارد، اما نامه‌های‌ او نمونه‌ بکر هنرنامه‌نویسی‌ است‌. نویسنده‌ برای‌ گشودن‌ گره‌ مشکلات‌ حقوقی‌ از مآخذ زیادی‌ بهره‌ برده‌ است‌[۲]. این‌ اثر یکی‌ از کتاب‌های بزرگ‌ و معتبر پهلوی‌ است‌ و تعداد کلمات‌ آن‌ به‌ حدود 28600 کلمه‌ می‌رسد[۳][۴][۵][۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. تفضّلی‌، احمد. تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 150-151.
  2. سمیعی‌، احمد. ادبیات‌ ساسانی‌. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 33.
  3. صفا، ذبیح‌الله‌. حماسه‌سرایی‌ در ایران‌. تهران: امیرکبیر، 1352، ص‌ 54، که مؤلف کتاب را موبدی به نام یودان ییم می‌خواند.
  4. زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی‌، 1382، ص‌ 57؛
  5. نیز نک‌: تاوادیا، ج‌. زبان‌ و ادبیات‌ پهلوی‌، فارسی میانه. ترجمه‌ س‌. نجم‌آبادی‌، تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1355، ص‌ 111-114؛
  6. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌1، ص‌ 137.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر