بهشت
بهشت، اقامتگاه ابدی مؤمنان و صالحان رستگار در جهان آخرت. برای به‌دست‌آوردن تصویر اجمالی از بهشت، لازم است که آیات ذیربط سوره‌های مختلف قرآن کنار هم گذارده شود: بهشت یا جنـه‌المأوی در آسمان نزدیک سدره‌المنتهی‌ست[۱]. پهنای بهشت به قدر همـه آسمان‌ها و زمین است[۲] و در آن‌ها خانه‌هایی نیکو (مساکن طیّبه) برای بهشتیان آماده است[۳] و حوریانی که مستور در خیمه‌ها هستند (منتظر ایشان‌اند)[۴] .
در آن‌جا باغ‌هایی عالی‌است[۵] و در آن چشمه‌سارها روان باشد و شرابی که آشامندگان از آن لذت می‌برند و نهرهایی از عسل مصفی[۶]. چشمه‌سارانی که رایحـه کافور و زنجبیل دارند[۷]. بهشتیان در آن‌جا بر تخت‌ها تکیه زده‌اند، نه هیچ آفتابی می‌بینند و نه سرمایی. سایه‌های درختان بر سرشان افتاده و میوه‌ها به فرمان‌شان باشد[۸]، بر چهره‌هاشان طراوت نعمت را بشناسی؛ از شرابی خالص که بر سر آن مهر نهاده‌اند، سیراب می‌شوند، مهر آن از مشک است و پیشدستی‌کنندگان در آن بر یک‌دیگر پیشدستی می‌کنند[۹]. به پاداش کارهایی که کرده‌اند، می‌خورند و می‌آشامند و بر آن تخت‌های کنار هم چیده تکیه می‌زنند. حوریان را همسرشان می‌گردانیم، کسانی که خود ایمان آورده‌اند و فرزندان‌شان در ایمان پیروی‌شان کردند، فرزندان‌شان را به آن‌ها ملحق می‌کنیم و از پاداش عمل‌شان هیچ نمی‌کاهیم. پیوسته از هرگونه که بخواهند میوه و گوشت عطایشان می‌کنیم. در آن‌جا جام می‌دهند و جام می‌ستانند که در آن نه سخن بیهوده باشد نه ارتکاب گناه. غلامان چون مروارید پنهان در صدف، به گردشان می‌چرخند، پرسش‌کنان روی به یک‌دیگر می‌کنند...[۱۰].
بر بسترهایی که آسترشان از استبرق (دیبای ضخیم) است، تکیه زده‌اند. از زیر پاهاشان نهرها جاری‌ست. بهشتیان را به دستنبدهای زر می‌آرایند و جامه‌هایی سبز از دیبای نازک و دیبای ستبز می‌پوشند[۱۱]. در آن‌جا زنانی‌ست که جز به شوهر خویش ننگرند و پیش از بهشتیان هیچ آدمی و جنّی به آن‌ها دست نزده است، همانند یاقوت و مرجان[۱۲]. بهشتیان «ازواج مطهره» (همسران پاکیزه) دارند، حوریانی که چشم فروهشته (قاصرات الطرف) هستند و چشمانی درشت و زیبا دارند[۱۳].
خمر بهشتی سفید است و نوشندگانش را لذت‌بخش. نه عقل از آن تباهی گیرد و نه نوشنده مست شود. آنان شاد و شاکرند، و می‌گویند سپاس خدایی را که اندوه از ما دور کرد. آن خدایی که ما را به فضل خویش بدین سرای جاویدان درآورد که در آن‌جا نه رنجی به ما می‌رسد و نه خستگی[۱۴]. هر کینه‌یی از دل‌شان برکنده شده است، همه برادرند، بر تخت‌ها روبه‌روی هم‌اند، هیچ رنجی به آن‌ها نمی‌رسد و کسی از آن‌جا بیرون‌شان نراند[۱۵] و با هم دوستانه و همدلانه به گفت‌وگو می‌پردازند و از گذشته یاد می‌کنند[۱۶]. در آن‌جا دعایشان این است: سبحانک اللهم (بارخدایا تو منزّهی) و به هنگام درود، سلام می‌گویند و پایان دعایشان این است: سپاس خدای را، آن پروردگار جهانیان[۱۷]. بهشتیان حیات طیّبه‌یی را بدون اندوه و بیم و نگرانی می‌گذرانند و هر خواسته و آرزوشان ـ هرچه دل بخواهد و دیده بپسندد ـ برآورده است[۱۸].
علاوه بر این‌ها از نعمتی «مزید»[۱۹] و «زیاده» (سوره یونس، آیـه 26) برخوردارند که همانا رضوان الهی‌ست[۲۰]. چنان‌که می‌فرماید: خداوند به مردان مؤمن و زنان مؤمن، بهشت‌هایی را وعده داده است که جوی‌ها در آن جاری‌ست و بهشتیان همواره (جاودانه) در آنجایند. نیز خانه‌هایی نیکو در بهشت جاوید. ولی خشنودی رضا (رضوان‌الله) از همه برتر است که پیروزی بزرگ (فوز عظیم) خشنودی خداوند است[۲۱]. در نتیجه، این رضوان بهشتیان در جایگاهی پسندیده نزد فرمانروایی توانا (خداوند) هستند[۲۲]. در آن روز چهره‌هایی هست زیبا و درخشان که سوی پروردگارشان نظر می‌کنند[۲۳].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ سوره الذاریات، آیـه 22؛ سوره نجم، آیـه‌های 14ـ15
- ↑ سوره آل‌عمران، آیـه 133؛ سوره حدید، آیـه 21
- ↑ سوره توبه، آیـه 72.
- ↑ سوره الرحمن، آیـه 72.
- ↑ سوره غاشیه، آیـه 10.
- ↑ سوره محمد، آیـه 15.
- ↑ سوره انسان، آیـه‌های 5 و 17.
- ↑ سوره انسان، آیـه‌های 13ـ14.
- ↑ سوره مطففین، آیـه‌های 24ـ26.
- ↑ سوره طور، آیه‌های 19ـ25.
- ↑ سوره کهف، آیـه 31.
- ↑ سوره الرحمن، آیه‌های 54 ـ 58.
- ↑ سوره آل‌عمران، آیـه 15؛ سوره صافات، آیـه 48.
- ↑ سوره فاطر، آیه‌های 33ـ35.
- ↑ سوره حجر، آیه‌های 47ـ48.
- ↑ سوره طور، آیه‌های 25ـ27.
- ↑ سوره یونس، آیـه 10.
- ↑ سوره نحل، آیـه 31؛ سوره زخرف، آیـه 71؛ سوره ق، آیـه 35.
- ↑ سوره ق آیـه 35.
- ↑ سوره آل‌عمران، آیـه 15.
- ↑ سوره توبه، آیـه 72.
- ↑ سوره قمر، آیه‌های 54 ـ 55.
- ↑ سوره قیامت، آیه‌های 22ـ23.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
سیدحسن امین
تلخیص از: دایره المعارف تشیّع