شبکه های اجتماعی کتابخوانی
نوعی شبکه اجتماعی است که کاربران در مورد کتابی که خواندهاند با دیگر اعضا به تبادل نظر میپردازند. تبادل نظر با یادداشتنویسی در حاشیه متن یا مبادله پیام درباره اثر خوانده شده و نیز رتبهدهی به آن صورت میگیرد. بدینگونه، اعضا تجربۀ کتابخوانی خود را با دیگر ان در میان میگذارند و از آنها بازخورد میگیرند. هدف از این فعالیت، غنیسازی تجربه کتابخوانی و تبدیل آن به تجربه جمعی اعلام شده است[۱].
شبکههای اجتماعی کتابخوانی این اجازه را به کاربران میدهند فضائی را به رایگان برای دسترسی به آثار مورد علاقهشان داشته باشند و با کسانی که علاقه مشترک دارند در ارتباط باشند و از تازههای نشر مطلع شوند. در برخی از شبکههای اجتماعی کتاب، کاربر میتواند به اشتراک کتابخانه شخصی خود با دیگران نیز بپردازد. این شبکهها، توانستهاند بر مانع زمان و مکان فائق آیند و علاقهمندان آثار و نویسندگان را به یکدیگر بپیوندند. کاربران با برچسبگذاری (نیز نگاه کنید به برچسبگذاری و برچسبگذاری اجتماعی بر کتابها به نوعی نمایهسازی اجتماعی میپردازند و خواندنیها را به یکدیگر پیشنهاد میدهند[۲].
شبکه های اجتماعی کتابخوانی بر چرخه تولید، توزیع و مصرف (شامل ناشران، نویسندگان، مترجمان، کتابخانهها، کتابخوانان، و کتاب دوستان) تاثیر دارند. ناشران با آگاهی از ميزان اقبال كاربران میتوانند برای گسترش بازار هدف و مخاطبان بالقوه کتاب، همچنین انسجام و تمرکز اهالی کتاب و مخاطبان برنامهریزی کنند. نویسندگان از خوانندگان بازخورد دریافت میکنند و با نویسندگان دیگر بده بستان فکری برقرار میکنند. کتابخانهها میتوانند با ایجاد قفسههای مجازی مردم را به خواندن تشويق کنند[۳]. کتابخوانان علاوه بر آنچه که در آغاز گفته شد، میتوانند در برنامههای جانبی نظیر مسابقه کتابخوانی شرکت کنند، جایره بگیرند و از مشاوره خواندن استفاده کنند[۴].
شبکههای اجتماعی کتابخوانی با چند چالش رو به رویند. نخستین نگرانی سوء استفاده از اطلاعات پروفایلهای کاربران است. برای تأمین امنیت اطلاعات شخصی کاربران به استانداردهای جدید، نیاز است. دومین چالش امکان نقض قانون حق مؤلف است بدین معنی که آثار مشمول این قانون بدون رضایت صاحبان حق، در این شبکهها بارگذاری شود. سومین چالش در اختیار نبودن پهناهای باند برای دسترسی مناسب به وب است[۵].
شبکههای اجتماعی کتابخوانی با کاربریهای متنوع از سال 2001 ایجاد شده است. شبکه کتابخوانی شلفاری در سال 2006 راهاندازی شد و در 2008 آمازون آن را خرید. شلفاری یک شبکه اجتماعی است که ارتباط بین نویسندگان، ناشران و خوانندگان را در فضایی تفریحی و تعاملی (مشارکتی)، فراهم آورده است و مآموریت آن غنا بخشیدن به تجربه خواندن و کشف کتابهای مطرح و مشهور از راه حلقه دوستان مورد اعتمادشان اعلام شده است[۶]. یک شبکه دیگر گودریدزاست که کاربران به کتابهایی که در آن یافته و خواندهاند، امتیاز میدهند، و کتابهای محبوب خود را به دوستانشان توصیه میکنند و نظرشان را در مورد کتابها مینویسند و در باشگاههای مجازی درباره آنها با دیگران بحث میکنند. در این شبکه، میتوان کتابهای قدیمی، کتابهای ناشران غیر رسمی، یا کتابهای کمترشناخته شده را در کنار کتابهای مشهور به زبانهای گوناگون یافت.
شبکه کتابخوانان حرفهای، نخستین شبکه کتابخوانی فارسی زبان ایرانی، فعالیت رسمی خود را در1390 آغاز کرده است. این شبکه به همت نهاد کتابخانههای عمومی کشور راهاندازی شده است. هدف آن تأمین فضایی برای بحث و تبادل نظر درباره کتابهای مورد علاقه کتابخوانان، نویسندگان، ناشران و دیگر علاقه مندان کتاب، متناسب با گروه سنی شان اعلام شده است. در این شبکه اجتماعی میتوانند کتابهای مورد علاقه خود را جستجو کنند و در "قفسه مطالعاتی" خود بگذارند. کاربران همچنین میتوانند با نویسندگان و دیگر علاقمندان به آثار مورد علاقه خود وارد گفتوگو شوند؛ همراه با دیگران به نقد کتابهای معرفی شده بپردازند؛ و در مسابقههای کتابخوانی شرکت کنند[۷].
پیشبینی میشود شبکههای اجتماعی کتابخوان بر آیندۀ خدمات کتابخانه تأثیر بگذارند و استفاده از آنها با میسر شدن:
- امکان گفتگوی سه بُعدیِ همزمان؛
- کشف هوشمندانه موضوعها با بهرهگیری از هوش مصنوعی یا سیستمهای خبره، و
- به کارگیری حسهای پنجگانه در شبکهها و اتاقهای گفتگوی مجازی جذابتر شود[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ Cordon-García, José-Antonio. (2013). Social Reading: Platforms, Applications, Clouds and Tags. Oxford: Chandos Publishing.
- ↑ José, Antoni. (2013). Social Reading: Social Tagging and Its Applications for Academic and Leisure Reading. Oxford: Woodhead Publishing, pp. 217–247.
- ↑ Tingting, Jiang. (2013). “An Exploratory Study on Social Library System Users’ Information Seeking Modes”. Journal of Documentation, 69(1), 6–26.
- ↑ Esin, Sultan; Oğuz, Kaiberg; Leif. (2010). The Implications of Information Democracy and Digital Socialism for Public Libraries. Berlin/Heidelberg: Springer-Verlag.
- ↑ آذرخش، سمیه؛ آذرخش، سپیده. شبکه های اجتماعی در محیط وب 2. تهران:آتی نگر،1392، ص121.
- ↑ Shelfari. Social Networking Book Reading. [Online]. Available at: http://www.shelfari.com
- ↑ Available at: https://www.booking.com.
- ↑ Hernon, P., & Mathews, J. R. (2013). Reflecting on the Future of Public Libraries. Chicago: American Library Association.
منبع اصلی
شبکه های اجتماعی کتابخوانی (1400). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.
نویسنده مقاله
مریم امید خدا