باچوانلو
باچوانلو، یا باچیانلو، تیرهایاز کرد زعفرانلو در شمال خراسان که به کرد قوچان نیز معروفند.
باچوانلو در منابع به صورتهای قاچکانلو، باشمانلو، باشقانلو نیز امده است[۱].
باچوانلوها در یک صد سال اخیر به تدریج یکجانشین شدهاند و در روستاهایاطراف اسفراین، قوچان، بجنورد، اشخانه و... سکونت دارند[۲].
گروههای کوچنده انها نیز بین روستاهایقوچان و مناطق اطراف کوههایهزار مسجد و شهرهای شیروان، بجنورد، ترکمنصحرا و ... در استان مازندران ییلاق و قشلاق میکنند[۳].
از شمار جمعیت باچوانلوها اطلاع دقیقی در دست نیست. کوچندگان انها در 1377ش، 348 خانوار و 2066 نفر گزارش شده است[۴].
زبان باچوانلوها کردیاز شاخه کرمانجیاست و به ترکیو فارسیهم سخن میگویند[۵].
فعالیت عمده انها دامداری، زراعت و صنایع دستیبه ویژه قالیبافی است[۶]. پس از مرگ شاه عباس دوم، (حک: 1052ـ1077ق / 1642-1667م) باچوانلوها تحت حمایت قزلباشهای افشار قرار گرفتند و همراه انها با متجاوزان ازبک و ترکمن به خراسان جنگیدند[۷]. در زمان نادر، ابتدا به یاری او در جنگ با ملک محمود سیستانی شتافتند، لیکن بعد از مخالفان و شورشیان علیه نادر شدند و سرکوب گردیدند[۸]. در دوره قاجار مورد هجوم ترکمانها قرار گرفتند[۹].
تلخیص معصومه ابراهیمی از مقاله باچوانلو دایرهالمعارف بزرگ اسلامی
نیز نگاه کنید به
ماخذ
1- توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخیکرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران. مشهد: 1359-1373، ص 1/281، 485، 2/163-164؛ میرنیا، علی. ایلها و طایفههایعشایریکرد ایران. تهران: 1369، ص 64؛ پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 567؛ قدوسی، محمدحسین. نادرنامه. مشهد: 1339،ص 22؛ مردوخ کردستانی، محمد. تاریخ. سنندج، 1351، ص 1/79.
2- توحدی، ص 1/486، 2/164؛ پاپلی یزدی. ص 94.
3- میرنیا. ص 77، 79-81، 87.
4- سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. تهران: 1378، ص 24 .
5- میرنیا، ص 64.
6- میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایری خراسان. تهران: 1369، ص 112.
7- قدوسی. همانجا.
8- میرنیا، علی. سردارانیاز ایلات و طوایف درگز. مشهد: 1361، ص 101-102.
9- توحدی. ص 1/281، 485، 4/30-32.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
جعفر اسحاق تیموری
تلخیص معصومه ابراهیمی از مقاله باچوانلو دایرهالمعارف بزرگ اسلامی
- ↑ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخیکرد به خراسان در دفاع از استقلال ایران. مشهد: 1359-1373، ص 1/281، 485، 2/163-164؛ میرنیا، علی. ایلها و طایفههایعشایریکرد ایران. تهران: 1369، ص 64؛ پاپلییزدی، محمدحسین. «مختصریدرباره کوچنشینان شمال خراسان»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی. مشهد: 1362، شمـ 3 و 4، ص 567؛ قدوسی، محمدحسین. نادرنامه. مشهد: 1339،ص 22؛ مردوخ کردستانی، محمد. تاریخ. سنندج، 1351، ص 1/79.
- ↑ توحدی، ص 1/486، 2/164؛ پاپلییزدی. ص 94.
- ↑ میرنیا. ص 77، 79-81، 87.
- ↑ سرشماریاجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. تهران: 1378، ص 24
- ↑ میرنیا، ص 64.
- ↑ میرنیا، علی. ایلها و طایفههای عشایری خراسان. تهران: 1369، ص 112.
- ↑ قدوسی. همانجا.
- ↑ میرنیا، علی. سردارانیاز ایلات و طوایف درگز. مشهد: 1361، ص 101-102.
- ↑ توحدی. ص 1/281، 485، 4/30-32.