آیندگان
آیندگان، روزنامة سیاسی، اجتماعی و اقتصادی كه هر بامداد از تاریخ 25 آذرماه 1346ش تا تاریخ 16 مرداد ماه 1358ش منتشر میشد. صاحب امتیاز آن، حسین اهری و فریده كامكار شاهرودی، سردبیر، مسعود بهنود و مدیر عامل و ریاست شورای تحریریه، داریوش همایون بود. این روزنامه به قطع 42×60 سانتیمتر و در 8 صفحه منتشر میشد. در اوضاع دهة چهل طبقة جدیدی از مدیران، متخصصّان تكنوكرات و روشنفكران با این دیدگاه تازه ظهور یافتند كه با خواندن روزنامهای حرفهای و صبحگاهی و بالطّبع با آگاهی از تحوّلات داخلی و خارجی در محل كارشان حضور به هم رسانند. در چنین فضایی با عدم وجود روزنامهای با ویژگیهای مذكور، آیندگان به میدان آمد. در حالیكه از امكانات محدود مالی و فنی برخوردار بود.1 سوابق روزنامهنگاری و ناشر آن و جذب گروهی از روزنامهنگاران جوان و فعال موقعیت ممتاز آن را موجب شد2 و شور و رقابتی در تمام نشریات ایجاد كرد3 و با تكیه بر اصل آگاهی و خبر رسانی و نیز سبك نگارش مقالهها به ویژه سرمقالههایش به روزنامهای متفاوت تبدیل شد. پس از چند سال، آیندگان شامل دو ضمیمه شد: الف. آیندگان روستا: هفته نامهای كشاورزی و اجتماعی برای روستائیان به سردبیری غلامحسین نظری كه از 1350ش تا 1358ش منتشر میشد. این هفتهنامه به قطع 42×60 سانتیمتر و شامل 4 صفحه بود. ب. آیندگان ادبی كه در دو دوره منتشر شد: دورة اول، شروع انتشارش، 11 بهمن ماه 1352ش بود و به قطع 42×60 سانتیمتر در 8 صفحه منتشر میشد. هفتهنامة ادبی آیندگان شامل: شعر، نثر، ترجمه، بررسی كتاب (برای اولین بار در یك روزنامة ایرانی) و مسائل آموزشی بود. دورة دوم، از تاریخ 13 اردیبهشت 1357ش، ماهنامهای ادبی شد. قطع آن همچون سابق ولی صفحات آن به 16 صفحه افزایش یافت. هوشنگ وزیری در سرمقالة اولین شمارة دورة دوم آیندگان ادبی همچون دورة اول و در تداوم وظیفه گردانندگان آن، «نبودی فرهنگی برای غلبه بر واپسماندگی» را ذكر كرده است.3 پس از انتصاب داریوش همایون به منصب وزارت در تركیب ادارهكنندگان آیندگان تغییراتی ایجاد شد و مدیریت آن به هئیت پنج نفرهای از سردبیران و نویسندگان به ریاست هوشنگ وزیری محوّل شد. گسترش شور انقلابی و مخالفت با رژیم وقت باعث شد آیندگان دچار دگرگونی شده و فیروز گوران، با گرایش چپ، به مدیریت آیندگان دست یافت. با پیروزی انقلاب اسلامی، آیندگان با تركیب جدید به حیات مطبوعاتی خود ادامه داد؛ ولی به دلیل سیاستهای تندروانه و عدم همراهی با نظام جمهوری اسلامی ایران توقیف و تعطیل گردید و روزنامة صبح آزادگان جایگزین آن شد.
مآخذ:
1. صالحیار، غلامحسین. چشمانداز جهانی و ... ویژگیهای ایرانی مطبوعات. تهران: 1355، ص 176 یا صالحیار، غلامحسین. چهرة مطبوعات معاصر. تهران: 1351، ص 176.
2. برزین، مسعود. مطبوعات ایران (53- 1343). تهران: 1354، ص 33ـ35.
3. همو، ص 33.
4. آیندگان. ص 2.
نیزنك: صدری طباطبایی نائینی، محمد. راهنمای مطبوعات ایران (1357- 1304). تهران: 1378؛ فهرست روزنامههای موجود در كتابخانة سازمان مدارك فرهنگی انقلاب اسلامی. تهران: 1367.
- جمیله اعظمیان