صنیع الملک
صنيعالملك، ميرزا ابوالحسن غفاري ملّقب به صَنيعالملك (حـ 1229 يا 1232 ـ 1283ق / 1814 يا 1817 ـ 1866م)، از بزرگترين نقاشان ايران در دوره قاجار و عموي كمالالملك.
پس از انجام تحصيلات مقدماتي به آموزش هنر نقاشي نزد استاد محمدعلي اصفهاني نقاش دربار فتحعليشاه پرداخت و به تدريج در زمره اساتيد برجسته نقاشي آن عصر درآمد. او سپس در آموزشگاه هنري كه اميركبير تحت عنوان «مجمعالصنايع» ايجاد و برپا كرده بود بخشي تحت عنوان «حجره نقاشان» را در اختيار داشت و در آنجا شاگردان خود را تعليم ميداد. ميرزا ابوالحسن غفاري پيش از آنكه به اروپا سفر كند، چند تابلو نفيس نقاشي از محمدشاه و رجال وقت ترسيم كرد كه شهرت فراوان براي او به دنبال داشت.1 از آثار هنري برجستهاي كه وي در آفرينش آن نقش عمده داشت نسخه خطي نفيس هزار و يك شب است در اين اثر تابلوهاي نفيس نقاشي جاي گرفته كه همه به قلم صنيعالملك است يا نقاشان ديگر تحت نظر و اشراف او ترسيم كردهاند.2
در حدود 1256ق به ايتاليا رفت و چند سالي در موزههاي فلورانس و رم هنر نقاشي را تكميل كرد وي در آنجا در صنعت چاپ نيز مهارت پيدا كرد. او در اوايل سلطنت ناصرالدين شاه به ايران بازگشت و مسئوليت روزنامه دولتي و چاپخانه به او محول گرديد.
صنيعالملك ضمن اداره دارالطباعه دولتي، روزنامه دولت عليه ايران را نيز به طور مصور به چاپ ميرساند.3
مآخذ:
1. ذكاء، يحيي. «ميرزا ابوالحسن خان صنيعالملك غفاري». مجله هنر و مردم. دوره جديد، ش 10، مرداد 1342، ص 16.
2. همان. ش 10، مرداد 1342، ص23ـ27؛ همان. ش 11، شهريور 1342، ص16-19.
3. بامداد، مهدي. تاريخ رجال ايران. تهران: زوّار، 1347، ج1، ص41؛ صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرايد و مجلات ايران. اصفهان: كمال، 1364، ج2، ص305.
جمشید کیانفر