پرش به محتوا

محمد تقی دانش پژوه

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۱ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
تصویر محمد تقی دانش پژوه، برگرفته از وبگاه ایرنا، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/83752009

دانش‌پژوه، محمدتقی (1290- 1375ش). کتابدار، کتابشناس، فهرست‌نگار، نسخه‌شناس، محقق، مصحح، و صاحب نام در نشر متون ناشناخته زبان فارسی، استاد دانشگاه، و عضو پیوسته فرهنگستان زبان فارسی.

او در خانواده‌ای روحانی و هنرمند در آمل به دنیا آمد[۱][۲]. تحصیلات مقدماتی را نزد والدین و ملای مکتبی به نام میرزاعلی بارفروش و نیز در مدرسه‌های ناندل (روستایی در بخش لاریجان) و آمل فراگرفت.

دانش‌پژوه در 1316ش وارد دانشکده معقول و منقول دانشگاه تهران شد و در 1320 درجه لیسانس دریافت کرد[۳][۴]. در بهمن 1331ش به معاونت کتابخانه دانشکده حقوق منصوب گردید و نزدیک به 25 سال در این مقام فعالیت داشت.

دانش‌پژوه در جهان خاورشناسی چهره‌ای شناخته و نام‌آور بود و در بسیاری از مجامع بین‌المللی و ایران‌شناسی عضویت و همکاری داشت. عضویت افتخاری در انجمن آسیایی فرانسه،[۵]و عضویت در انجمن دوستداران کتاب (ایران)، کمیته ملی کتابشناسی، کمیته ملی تأسیس بایگانی کشور، شورای ارزشیابی نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، مجلس شورای ملی (سابق) و مجلس سنا (سابق)، کتابخانه ملی ایران، و فرهنگستان زبان و ادب فارسی از جمله‌ آن‌ها بود. از او حدود 50 کتاب و صدها مقاله بازمانده است. اولین اثر او ترجمه النکت الاعتقادیه شیخ مفید در 1324ش به چاپ رسید[۶]. مجمل‌الحکمه و بستان‌ العقول فی ترجمان المنقول، آخرین کتاب‌های تصحیحی او هستند که چند روز پیش از درگذشتش به چاپ رسیده‌اند[۷].

وی کتابخانه غنی خود را وقف کتابخانه عمومی مجتبی مینوی کرد. دانش‌پژوه در بهشت‌ زهرا در قطعه هنرمندان به خاک سپرده شد[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. دانش‌پژوه، محمدتقی. «سرگذشت من»، راهنمای كتاب. س هجدهم، ش 7- 9 (مهر ـ آذر1354)، ص 659.
  2. افشار، ایرج. «یادی از محمدتقی دانش‌پژوه». نامه فرهنگستان زبان. س دوم، ش 7 (پاییز 1375)، ص 5.
  3. دانش‌پژوه. محمدتقی. «سرگذشت من»، راهنمای كتاب. س هجدهم، ش 7- 9 (مهر ـ آذر1354)، ص 660.
  4. امیرفریار، فرخ. «گنجور فرهنگ ایران درگذشت»، جهان كتاب. س دوم، ش 3 و 4 (دی 1375)، ص 32.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ افشار، ایرج. «یاد رفتگان»، كلک. ش80- 83 (آبان ـ بهمن 1375)، ص 91.
  6. دانش‌پژوه.محمدتقی. «سرگذشت من»، راهنمای كتاب. س هجدهم، ش 7- 9 (مهر ـ آذر1354)،ص 670-688.
  7. امیرفریار، فرخ. «گنجور فرهنگ ایران درگذشت»، جهان كتاب. س دوم، ش 3 و 4 (دی 1375)، ص 32.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ناهید حبیبی آزاد