خارق العاده
خارقالعاده، اصطلاحی كلامی به معنایانچه خلاف سنت طبیعت است و خارج از نظام و جریان علت و معلول*. خارقالعاده در فرهنگ و علوم اسلامی در كنار بحث از طبیعیات و نیز تفسیر معجزات پیامبران و كرامات* اولیاء مطرح شده است. و عموماً به همه افعالی اطلاق می شود كه بر خلاف سیر و سنت الهی حاكم بر طبیعت جریان می یابد.
آغازگر این بحث نخست متكلمان بودهاند و در مباحث مربوط به تفسیر قرآن بدان پرداختهاند. امور خارق عادت یا از مسلم سر میزند یا از كافر؛ در قسم اول یا مقرون به كمال عرفان نیست، كهان را «معونت» گویند، یا مقرون به كمال عرفان است و در این صورت یا مقرون به ادعای پیامبری و نبوت است، كه «معجزه» نام دارد، یا مقرون به دعوت پیامبری نیست. در این صورت یا از شخص نبیسر میزند، قبل از ادعای نبوت، كه «ارهاض» نام دارد، و اگر از غیر نبی ظاهر شود، «كرامت» است. وآنچه از كافر مشاهده شود و موافق ادعای او باشد «استدراج» گویند و اگر موافق ادعایش نباشد «اهانت» نامند[۱].
خارقالعاده
الف) از سوی مؤمن← 1) دور از عرفان = معونت؛ 2) مقرون به عرفان ← همراه با ادعای نبوت = معجزه؛ بدون ادعای نبوت ← قبل از نبوت= ارهاص؛ از غیر نبی= كرمت
ب) از سوی كافر ← موافق ادعای كافر = استدراج؛ غیر موافق ادعای كافر = اهانت
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ تهانوی، محمد بن علی. كشاف اصطلاحات الفنون. هند: 1962م، 1/87.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
امیرحسین ساکت اف