پرش به محتوا

دوزله

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۳ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها) (نویسنده مقاله)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
تصویر دوزله، قابل بازیابی از https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-7/226196-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85

دوزله، سازی از گروه سازهای هوا صدا*ی زبانه‌دار مضاعف.

این ساز دو لوله صوتی و دو زبانه یک لایه دارد. هر زبانه بر روی یک لوله صوتی قرار می‌گیرد. امروزه انواعی از این ساز در برخی نواحی ایران مانند کردستان، کرمانشان، شمال و جنوب خراسان، ایلام، مناطقی از خوزستان، هرمزگان، بوشهر و نقاط محدودی از ترکمن صحرا رایج است.

این ساز به شکل‌ها و از جنس‌های گوناگون به نام دوزله در (کردستان کرمانشاهان، ایلام، قشمه، دوسازه، دونیِ، نی جفتی، و قلم جفتی در نواحی دیگر ایران و جنس‌های مختلف شناخته می‌شود. جنس آن در کردستان، کرمانشاهان، ایلام و خراسان از استخوان یا نیِ یاندرتاً لوله‌های فلزی و در بوشهر و هرمزگان از نی است.

جنس زبانه‌ها نیز از نی و در موارد معدود و جدید از فلز است. سازهای گروه دوزله را به شیوه‌های نفس برگردان فقط در مجالس عروسی و شادمانی می‌نوازند. این ساز دارای 5 تا 7 سوراخ در جلو هر کدام از دو لوله صوتی و فاقد سوراخ در پست لوله‌هاست. به هنگام نواختن دوزله، قمشه یا نی جفتی مانند دایره، تمبک و دهل همراهی کنند[۱][۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. اطلاعات این مدخل از طریق کارمیدانی بدست آمده است
  2. درویشی، محمدرضا، دایره‌المعارف سازهای ایران، جلد 4

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا درویشی