حبش حاسب

حبش حاسب، احمد بن عبدالله مروزی معروف به حبش حاسب از بزرگ‌ترین منجمان دربار مأمون و معتصم عباسی بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وی 3 زیج (مجموعه جداول نجومی) فراهم آورد: یکی به روش ستاره‌شناسان هندی، دیگری به روش زیج شاه (شهریاران، زیج ایرانی رایج در دوره ساسانیان) که به زیج صغیر مشهور شد و سرانجام پس از رصدهای طولانی زیجی دیگر نوشت که به زیج مُمْتَحَن (آزموده) مشهور شد. وی در آثار خود برای نخستین بار ظلّ معکوس و ظلّ مستوی (معادل دو تابع تانژانت و کتانژات) را به کار برد و نخستین جدول‌های این دو تابع و نیز جدول‌هایی برای دیگر توابع مثلثاتی فراهم آورد^[۱]^[۲]. ادوارد استوارت کندی در کتاب مشهور پژوهشی در زیج‌های دوره اسلامی، زیج‌های حبش را به دقت بررسی کرده است^[۳].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380ش، صص 90-93.
↑ قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، صص 421-430.
↑ Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی

[1] کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380ش، صص 90-93.

[2] قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، صص 421-430.

[3] Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956

[۱]

[۲]

[۳]