موسی (ع)
موسی (ع)، پیامبر بزرگ بنیاسرائیل و صاحب شریعت یهود در سده 13پم، که در اندیشه اسلامی او را یکی از 5 پیامبر اولوالعزم و دارای کتاب دانستهاند.
زندگی حضرت موسی (ع) با اندک اختلاف در جزئیات در منابع اسلامی و روایات کتاب مقدس آمده است. موسی بن عمران (عمرام در منابع یهودی)[۱] که در مصر به دنیا آمده بود، به نحوی معجزهآسا از هلاکت نجات و به دربار فرعون راه یافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندی وی از حضور این کودک، در دربار پرورش یافت[۲]. موسی در جوانی به جانبداری از شخصی اسرائیلی، یک مصری را بکشت و ناگزیر از آن دیار به مدین یا مدیان گریخت؛[۳] سپس با دختر کاهنی مدیانی ازدواج کرد و سالها برای پدر او در کوه سینا به چوپانی پرداخت[۴]. روزی در کوه سینا پروردگار در بوتهای فروزان که نمیسوخت بر وی ظاهر گشت و او را از برگزینی به پیامبری بنیاسرائیل خبر داد. پس به فرمان الهی، نزد فرعون در مصر بازگشت و وی و مردم آن دیار را به یکتاپرستی خواند،[۵] اما فرعون نپذیرفت و پس از برخی حوادث، بنیاسرائیل به رهبری موسی راهی سرزمین کنعان، (فلسطین بعدی) گشتند؛ حال آنکه سپاه فرعون نیز به قصد هلاک ایشان آمد. با رسیدن موسی و یارانش به دریای احمر (دریای قلزم در منابع اسلامی)، به فرمان خداوند، راهی در دریا برای عبور بنیاسرائیل گشوده شد، که فرعونیان نیز در آن شکاف وارد و لکن در آب غرق شدند[۶]. موسی و یارانش با گذار از دریا، به صحرای سینا رسیدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است که موسی برای قرارگیری در محضر الهی، به بالای کوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبری داد[۷]. وی پس از دیدار نشانههای الهی و کسب فرمانهایی از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احکام دهگانه خداوندی به نزد قوم خود بازگشت[۸]. آنان که در این فاصله به بتپرستی بازگشته بودند، مورد خشم موسی قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ایشان را مورد بخشش قرار داد[۹]. زان پس بنیاسرائیل راهی ارض موعود شدند، لکن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسی، موجب نزول سختیها و مشکلاتی برای خود شدند که سرگردانی چهل ساله در صحرای سینا، از جمله آنهاست. سرانجام، این قوم به سرزمین مقدس خویش رسیدند؛ اما موسی (ع)، پیش از ورود ایشان به آن دیار، در اردن از دنیا رفته بود[۱۰].
اگرچه یهود تمامی اسفار خمسه (تورات) را به موسی (ع) نسبت میدهند، تحقیقات دقیق نشان میدهند که از اینهمه، آنچه که میتوان قطعاً از موسی دانست دعوت به پرستش خدای واحد (یَهوِه(Yahweh)) است و نیز به احتمال قوی احکام دهگانه (شامل لزوم پرستش خدای قوم و احکامی اخلاقی و شرعی) از وی است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ سفر خروج. 20:6.
- ↑ خروج. باب 2؛ نیزنک: Kitto, J., Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1; طبری، محمد بن جریر. تاریخ طبری. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407؛
- ↑ Comay, J. Who's Who in the Old Testaments, London, 1971, P. 244; طبری. همان. 1/236؛ ثعلبی، احمد. قصص الانبیاء. بیروت: المکتبه الثقافیه، 152-153.
- ↑ خروج. باب 3؛ طبری. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ثعلبی. همان. ص 154؛ مقدسی، مطهر. البدء و التاریخ. به کوشش کلمان هوار، ج 3، پاریس: 1903م، ص 85.
- ↑ خروج. باب 3؛ طبری، محمد بن جریر. جامعالبیان. ج 18، بولاق: مطبعه الکبری الامیریه، 1328ق، ص 24.
- ↑ خروج. باب 14؛ مقدسی. همان. ج 3، ص 86.
- ↑ خروج. باب 19 به بعد؛ طبری.همان. ج 9، ص 50.
- ↑ خروج. باب 20؛ Kitto, 594.
- ↑ خروج. باب 32 به بعد.
- ↑ تثنیه. باب 34؛ طبری.همان. ج 6، ص 183.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،