بیستون
بیستون، نام شهر، كوه و كتیبه‌ای از داریوش* اول، نزدیك كرمانشاه و در راه تجارتی ـ نظامی بابل به همدان.
بیستون كه بگستان یا بغستان (بهستان) خوانده می‌شد مورد توجه پادشاهان هخامنشی و برخوردار از قداست ویژه‌ای بود[۱]. گذشته از آثار دوران سلوكی* و پارتی*، كتیبه داریوش كه به اقتباس از كتیبه آنوبانی‌نی[Anubanini] شاه لولوبی[Lullubi] بر كوه بیستون در سر پل ذهاب می‌باشد،[۲] مهمترین اطلاعات را درباره وی و هخامنشیان* ارائه می‌دهد. تصویر اهورا مزدا، 9 نفر شورشی و داریوش كه در جلو دو تن نیزه‌دار و كمان‌دار پا بر سینه گئومات (بردیای دروغین)گذاشته است[۳] همراه با سه متن به زبان‌های ایلامی، بابلی، فارسی باستان و به خط میخی، بر روی كتیبه نقر شده‌اند[۴]. متن‌ها درباره نام و نسب، مقام خانوادگی داریوش، شرح به قدرت رسیدن او و دفع شورش‌ها، توضیح درباره «ملل تابعه» هخامنشیان و دعا برای سرزمین و مردمان آن می‌باشند[۵]، كه نخستین بار در 1835م رمزگشایی شد[۶]و اكنون بر اثر فرسایش كوه در معرض تخریب است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
مهرداد شباهنگ
- ↑ Schmit, Rudger. »Bistūn«. Encyclopedia Iranica. London and New York. Routladge and Kegan Paul, 1990, V IV, P. 221.
- ↑ كخ، هایدماری. از زبان دایوش. ترجمه پرویز رجبی، تهران: كارنگ، 1376، ص 18.
- ↑ ابوالقاسمی، محسن. راهنمای زبان‌های باستانی ایران. تهران: سمت، 1375، ص 85.
- ↑ ابوالقاسمی، محسن. تاریخ مختصر زبان فارسی. تهران: طهوری، 1379، ص 20.
- ↑ بریان، پیر. امپراتوری هخامنشی. ترجمه ناهید فروغان، تهران: فرزان، نشر قطره، 1381، ج 1، ص 188.
- ↑ Kent, Ronald. J. Old Persian, Grammar, text, lexican, New Haven, American Oriental Studies, 1953, P. 65.