حسن مقدم
مقدم، حسن (1315ق/ 1898م- 1304ش)، نمایشنامهنویس و نویسنده.
ملقب به علی نوروزی فرزند احتساب الملك وزیر مختار ایران در سوئیس[۱][۲]. در شش سالگی وارد مدرسه تربیت تهران شد و در ده سالگی با پدرش به سوئیس رفت. در شهر لوزان در رشته علوم اجتماعی و ادبیات تحصیل كرد و درجه لیسانس گرفت[۳]. پس از بازگشت به ایران در 1300 ش با تعدادی از جوانان از فرنگ بازگشته «كانون ایران جوان» را بنیان نهادند[۴].
نمایشنامه «جعفرخان از فرنگ آمده» را در 1300 ش نوشت كه در اسفند 1301ش در تالار گراند هتل لالهزار به كارگردانی آرتو طریان به روی صحنه آمد[۵] و در همین سال نیز در مطبعه فاروس چاپ شد[۶]. حسن مقدم طی حكمی در دی ماه 1301 ش برای خدمت در سفارت ایران به مصر اعزام گردید[۷].
سلسله مقالاتش تحت عنوان مكتوب از تهران تا قاهره (1301 تا 1303) به چاپ رسید كه در آن به بررسی اوضاع سیاسی و اجتماعی كشورهای اروپایی پرداخته است[۷].
كشف مقبرهای متعلق به (توتان خامون) یكی از فراعنه مصر و شایعات رایج میان مردم مصركه هركس به داخل مقبره برود كشته میشود، او را برانگیخت تا از مقبره دیدن كند. دو روز پس از بازدید آن به سبب سم موجود در هوای راكد داخل مقبره به بیماری سل دچار شد[۷]. چون در مصر درمان نشد به سوئیس اعزام و در بیمارستان مسلولین لیزن[Leysen] بستری شد؛ سرانجام هم با بیماری سل در سن 27 سالگی درگذشت[۸].
آثار او با اسامی مستعار «علی نوروز»، «میرزا چغندر» و «میرزا حسن» در روزنامه «ایران جوان» چاپ میشد[۹]. آخرین اثر نمایشی او «ایرانی بازی» یا «فرنگستان» بود كه در 4 پرده در 1304 چاپ و منتشر شد[۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ جمشیدی، اسماعیل «حسن مقدم و جعفرخان از فرنگ آمده»، صحنه. شمارهی چهارم، بهار 1378، ص 52.
- ↑ جمشیدی، اسماعیل «حسن مقدم و جعفرخان از فرنگ آمده» تهران: نشر جار، چاپ دوم 1357، ص 10.
- ↑ جمشیدی، اسماعیل «حسن مقدم و جعفرخان از فرنگ آمده» ،صحنه. شمارهی چهارم، بهار 1378، ص 52. ص 52.
- ↑ جمشیدی، اسماعیل «حسن مقدم و جعفرخان از فرنگ آمده» تهران: نشر جار، چاپ دوم 1357، ص 10.
- ↑ فصلنامه تآتر: شماره مسلسل 27 و 28، تابستان و پائیز 1380، ص 53.
- ↑ جنتی عطایی، ابوالقاسم، بنیاد نمایش در ایران، تهران، ابنسینا، 1333، ص. 97.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ جمشیدی، اسماعیل «حسن مقدم و جعفرخان از فرنگ آمده» ،صحنه. شمارهی چهارم، بهار 1378، ص. 54.
- ↑ جمشیدی، اسماعیل «حسن مقدم و جعفرخان از فرنگ آمده» ،صحنه. شمارهی چهارم، بهار 1378، ص 55.
- ↑ جمشیدی، اسماعیل «حسن مقدم و جعفرخان از فرنگ آمده» ،صحنه. شمارهی چهارم، بهار 1378، ص 53.
- ↑ جنتی عطایی، ابوالقاسم، بنیاد نمایش در ایران، تهران، ابنسینا، 1333،ص 93.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمود عزیزی