میرزا حسین خان قزوینی سپهسالار

سپهسالار، میرزا حسین خان قزوینی(1241-1298ق / 1826-1881م)، ملقب به مشیرالدوله از رجال و وزیران برجسته دوره ناصری، فرزند نبی خان امیر دیوان، داماد فتحعلی شاه^*.

با حمایت امیرکبیر^* برای تحصیل به اروپا رفت و پس از بازگشت مناصب مهم دولتی به‌دست اورد، از ان میان: کارپردازی بمبئی، کنسول‌گری تفلیس، وزیر مختاری ایران در استانبول و دریافت فرمان مشیری از عبدالحمید سلطان عثمانی، عضویت در شورای کبرای دولتی که از ابتکارات او بود، وزارت عدلیه، منصب سپهسالاری، صدارت عظمی (1288-1290ق / 1871-1873م)، وزارت امور خارجه، وزارت جنگ، امورات خراسان و حکومت قزوین.

او را «سیاستمدار عصر ترقی» خوانده‌اند، که پس از میرزا اقا خان نوری^*، با «مهمل و متروک» ماندن امور لشکری و کشوری به صدارت برگزیده شد. سرانجام نیز بر اثر دسیسه‌های درباریان و تحریک خارجیان به امر ناصرالدین شاه^* مسموم و در حرم امام رضا(ع) دفن شد.

اصلاح ساختار اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ایران، بنای مسجد و مدرسه عالی در کنار عمارت بهارستان،^* تأسیس مدارس اتاماژوری و مجانی مشیری، کتابخانه، مکتب‌خانه، دارالشفاء و طراحی نوین پرچم سه رنگ بر اساس پیشینه تاریخی ان، فراهم کردن مقدمات و انجام نخستین سفر خارجی ناصرالدین شاه (1290 ق) از «خیالات عالی» و اقدامات مهم اوست.

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

حسن باستانی راد