میرزا حسین خان قزوینی سپهسالار
سپهسالار، میرزا حسین خان قزوینی(1241-1298ق / 1826-1881م)، ملقب به مشیرالدوله از رجال و وزیران برجسته دوره ناصری، فرزند نبی خان امیر دیوان، داماد فتحعلی شاه*[۱].
با حمایت امیرکبیر* برای تحصیل به اروپا رفت و پس از بازگشت مناصب مهم دولتی بهدست آورد، از آن میان: کارپردازی بمبئی، کنسولگری تفلیس، وزیر مختاری ایران در استانبول و دریافت فرمان مشیری از عبدالحمید سلطان عثمانی،[۲] عضویت در شورای کبرای دولتی که از ابتکارات او بود، وزارت عدلیه، منصب سپهسالاری، صدارت عظمی (1288-1290ق / 1871-1873م)، وزارت امور خارجه، وزارت جنگ، امورات خراسان و حکومت قزوین.
او را «سیاستمدار عصر ترقی» [۳]خواندهاند، که پس از میرزا آقا خان نوری*، با «مهمل و متروک»[۴] ماندن امور لشکری و کشوری به صدارت برگزیده شد. سرانجام نیز بر اثر دسیسههای درباریان و تحریک خارجیان به امر ناصرالدین شاه* مسموم و در حرم امام رضا(ع) دفن شد.
اصلاح ساختار اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ایران، بنای مسجد و مدرسه عالی [۵][۶] در کنار عمارت بهارستان، تأسیس مدارس آتاماژوری و مجانی مشیری، کتابخانه، مکتبخانه، دارالشفاء و طراحی نوین پرچم سه رنگ بر اساس پیشینه تاریخی آن، فراهم کردن مقدمات و انجام نخستین سفر خارجی ناصرالدین شاه (1290 ق) از «خیالات عالی»[۷] و اقدامات مهم اوست.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. صدرالتواریخ. تصحیح و تحشیه محمد مشیری، تهران: وحید، 1349، ص 260.
- ↑ سرتیپ رشدیه. «سپهسالار و مسجد سپهسالار». مجله ارمغان، دوره 31، ش 7، فروردین 1341، ص 307.
- ↑ ادمیت، فریدون. اندیشه ترقی و حکومت قانون عصر سپهسالار. تهران: خوارزمی، 1351، ص 451.
- ↑ سحاب، ابوالقاسم. تاریخ مدرسه عالی سپهسالار. تهران: بی نا، 1329، ص 14.
- ↑ ذاکرزاده، امیرحسین. سرگذشت تهران. تهران، قلم، 1373، ص. 95- 108.
- ↑ میرمحمدصادق، سعید، رجبی، مهدی. «مسجد و مدرسه شهید مطهری». مجله مسجد، ش 20، خرداد 1374، ص. 47-57.
- ↑ اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. خلسه (خوابنامه). به کوشش محمد کتیرایی، تهران، توکا، 1357، ج 2، ص 98.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
حسن باستانی راد